Кіріспе
Латын тілінде жазылған кітап: De Bello Hispaniensi (осылай-ақ Bellum Hispaniense; Испан соғысы туралы) - Юлий Цезарьдің "De Bello Gallico" және "De Bello Civili" түсініктемелерін жалғастыратын және екі түрлі белгісіз авторлардың "De Bello Alexandrino" және "De Bello Africo" жалғастырған латын тіліндегі еңбек. Онда Цезарьдің Иберия түбегіндегі жорықтары мен Мунда шайқасы баяндалады.
De Bello Hispaniensi (also Bellum Hispaniense; On the Hispanic War; On the Spanish War) is a Latin work continuing Julius Caesar's commentaries, De Bello Gallico and De Bello Civili, and its sequels by two different unknown authors De Bello Alexandrino and De Bello Africo. It details Caesar's campaigns on the Iberian Peninsula, ending with the Battle of Munda.
Авторлығы
Де Белло Испаненсидің алдында Де Белло Александрино және Де Белло Африко бар. Бұл үш шығарма Цезарьдің азаматтық соғысы туралы баяндаған Цезарь корпусын аяқтады. Әдетте олар жиналып, Цезарьдің шынайы жазбаларымен бірге байланғанмен, олардың авторлығы ежелгі заманнан бері талқыланып келеді. Бір өте ықтимал теория Хирцийді "De Bello Alexandrino" авторы ретінде қолдайды (қарақаттар үшін мұнда қараңыз). Бірақ стильдің айтарлықтай айырмашылығына байланысты, ғалымдар соңғы екі бөлімнің авторы ретінде Хирций немесе Юлий Цезарьді жоққа шығарды. Бұл, шын мәнінде, Хирцийдің өтініші бойынша тиісті науқанда соғысқан екі жеке сарбаз дайындаған қомақты жобалар болған; және ол аман қалған болса, Хирций оларды тиімді әдеби нысанға айналдырған болар еді. Латын әдебиетіндегі ең нашар кітап - "De Bello Hispaniensi" және оның мәтіні ең өкінішті. Бұл тіл әдетте грамматикалық емес және жиі түсініксіз. Көшірушілер өз міндеттерін соншалықты нашар орындады, сонда қырық екі абзацта жиырма бір бос орын және алты жүз бүлінген үзінді бар, оларды Моммсен мен төменгі адамдар жақсы себепке лайық еңбекпен қалпына келтіруге тырысты ". Автор туралы А. Г. Уэй былай деп жазады: "Маколейдің "өз жазғандарынан гөрі жақсы соғысқан қарт жүзбасы" деген болжамдары шындыққа жақын болуы мүмкін". Алайда Ван Хофф (1974) келіспейді; оның пікірінше, автор кәсіби сарбаз емес, Цезарьдің легаттары Квинт Педий немесе Квинт Фабий Максимус сияқты саясаткер болған, бірақ міндетті түрде олардың біреуі емес, өйткені жазушы африкалық әдет-ғұрыптар тәжірибесін көрсетеді және сондықтан Африкаға барған болуы мүмкін. Қалай болғанда да, бұл еңбектің қызығы, ол Цезарьдің өзі жазған емес, оның заманының көзқарасын береді. Сторх (1977) де бұған келіспейді. Оның пікірінше, автор соғыста болған ат әскерінің офицері болған. Ол "Bellum Hispaniense" атты еңбегінің авторы ат әскеріне ерекше қызығушылық танытқан. Ең айқын мысалдар оның ат әскерімен болған шайқастар туралы, тіпті өте аз маңызды болған кезде де, үнемі хабарлай беруіне байланысты". Бұл кітап Цезарьдің өз түсініктемелері мен де Белло Александринодан айтарлықтай ерекшеленеді, онда атлы әскердің саны мен әрекеттері туралы мәліметтер аз. Топографияның егжей-тегжейлі сипаттамаларынан, ауа райы туралы ақпараттан және өте аз болған кездегі зардап шеккендердің санынан оның сипатталған оқиғалардың көзімен көргені анық. Жақында Цзан және басқалар (2018) Цезарь корпусындағы бес жұмыстың компьютерлік көмегімен жасалған стильдік талдауы Галлия соғысының 17 және Азамат соғысының 13 кітаптарын бір автор жазғанын растайды (бәлкім, Цезарь өзі), бірақ Галлия соғысының 8 кітабы және Александрия, Африка және Испания соғысының түсініктемелері стилі бойынша Цезарьдің өз жұмыстарына ғана емес, бір-біріне де ұқсамайды.