Кіріспе

Патрик Уайттың 2012 жылғы романы "Тығылып тұрған бақ" - 1998 жылы Ян Ранкиннің қылмыс романы. Бұл Инспектор Ребус романдарынан тоғызыншы. Бұл Джон Ханнаның 2001 жылы эфирге шыққан Rebus телесериалының екінші бөлімі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Эдинбургтегі Сент-Леонард ауруханасында орналасқан детектив Джон Ребус төрт іске қатысы бар, олар өзара байланысты болып шығады. Ол "Тайсти мырзаның" мұздық сатушысының өлтірілуін тергеуден алынып тасталады және оның орнына Эдинбургте тыныш өмір сүріп жатқан нацистік соғыс қылмыскері Линцті тергеуді тапсырады (оның тарихы Екінші дүниежүзілік соғыста Францияда Орадур-сюр-Глендегі қырғынға негізделген). Линцпен кінә мен жауапкершілік туралы әңгімелесу Ребусқа қиындықтардың басында Белфастта орналасқанын еске түсіреді. Сонымен қатар, Ребус өз еркімен Томи Телфордтың қылмысты анықтау бөлімінің бақылауында болады. Ақырында, ол Телфордпен және Ньюкаслдан жұмыс істейтін Таравич "Пинк-айз мырза" деген чечен бандитімен байланысы бар травматизацияланған босниялық жезөкшені қорғаушы рөлінде қалады; ол полицияны жапондық "бизнесмендердің" (олардың бірі Якуза мүшесі болып шығады) Телфордпен байланысы бар екенін анықтауға жеткізеді. "Үлкен Джер" Кафферти әлі күнге дейін Барлинни түрмесінде жазасын өтеп жатыр. Ол Эдинбургтегі қылмысты бақылау үшін Телфордқа шабуыл жасауды жоспарлап отыр. Ребустың түсінігі қылмыс жасағына Тельфордқа қарсы операцияны Ребустың ескі досы (және Анонимді алкоголиктердің демеушісі) Джек Мортонды қолдана отырып, операцияны іске асыруға мүмкіндік береді. Ребус қызы Сэмми (Саманта) қасақана соққыға ұшырап, қашып кеткендей көрінеді. Романның көп бөлігінде ол ес-түссіз, оның жанында анасы Рона және жиі Ребустың бұрынғы әйелі Пейшенс Эйткен болады. Ребус оның аурухана бөлмесіне келеді, бірақ әрдайым тергеу немесе әртүрлі топ басшылары мен мүшелерімен бетпе-бет келу үшін кетеді. Телфордтың "Үлкен Гер" Кафферти командасының мүшесі екендігіне қарсылық білдірсе де, ол Каффертиден оны соққыға ұшыратып, қашып кеткен жүргізушіні табуды сұрайды, өйткені біреу оған хабар жіберуге тырысқанына сенімді. Бірақ бұл олай емес.

Теледидарлық бейімдеу

Роман мен теледидарлық бейімделудің арасында үлкен айырмашылықтар бар, олар нацистік соғыс қылмыскеріне қатысты сюжет желісін алып тастауды қамтиды.

Құрылымы

Атауы The Cure тобының "The Hanging Garden" әнінен алынған. ("Mr Pink Eyes" - The Cure тобының тағы бір әндері.) Сонымен қатар, ол Ребус тергеп отырған Екінші дүниежүзілік соғыс қазасын еске салады, онда қала басшыларын ағаштарға асып қоюмен байланысты. Үш кітаптың әрқайсысының атауы "Айырылған бақ" әніне негізделген. Роман қысқа, екі тараудан тұратын 1-кітаппен басталады, онда Ребус Самимен Гай Фокс кешінде қоштасады және бірнеше сағаттан кейін оны көлікпен соққыдан кейін ауруханада есінен танып қалады. 2-кітап 3 11-тарауды қамтиды және Гай Фокс түніне дейін Ребустың әртүрлі істерін толтыруды қамтиды, соның ішінде Сэммиді босниялық жезөкшеге баспана беруге көндіруді қамтиды. Романның қалған бөлігін қамтитын 3-кітап 6 қарашада Ребусқа қайта оралады және ол бос ұштарын жинап, (егер мүмкін болса) Тельфордтың ғана емес, Таравичтің бандиттерін жоюға әкелетін түсініктерді ұсынады. Кітаптар арасында Ребустың некедегі көріністері бар курсивті виньеттер бар: алдымен, әйелімен айтысу, содан кейін ол Самиді жағажайда бақылай алмаған күн, содан кейін Самидің тууы және ақырында әйелі жүкті екенін білу.

Ребус романдарындағы орны

"Ранкиннің мансабындағы бөліну немесе бұрылыс 1997 жылы "Black & Blue" басылымымен болды, ол сериядағы бұрынғы кітаптарға қарағанда "амбиция мен ауқымды" көрсетті, сонымен қатар жанрдың шектеулерінен шығып, бестселлер болды, шешілмеген тарихи сериялық кісі өлтіру ісі шотландтық мұнай өнеркәсібіне қатысты. "Тіреулі бақ" "мазмұны жағынан салыстырмалы", өйткені "тақырыптардың кең ауқымы романның сәттілігінің кілті" болып табылады. Аллан Массидің айтуынша, "The Scotsman" журналында "Айырылған бақ" тек [Ранкиннің] беделін растады ғана емес, сонымен қатар "фантастиканы гетеро және қылмыс романдары деп жіктеудің ескіргенін білдірді". Гилл Плейн "Айырылған бақ" романы Ребустың жеке жан күйзелісі мен оның сарбаз және күйеу / сүйікті / әке ретінде сәтсіздіктері туралы кінәсін күшейтетінін, енді Сэммидің қорқынышты апатына назар аударатынын, сонымен қатар кейіпкердің "жабылудың жұбанышынан" бас тартқанын айтады, өйткені кімнің кінәсін шешу бұл романда қылмыскерлерге кінә таратпайды. Плейн "Тығылған бақ" романының эмоционалдық қарқындылығы келесі романында, "Өлі жандар" романында сақтала алмағанын айтады, өйткені " пышақты бұру" жалғасуы " статикалық " болып табылатын қасіретке әкеледі. Плейн сонымен қатар профессор Линц кейіпкері, нацистік қырғынды бақылаған құрметке ие азамат, Ранкин өзінің алғашқы Rebus романдары арқылы ұстанған Джекилл мен Хайд тақырыбының тағы бір мысалы екенін атап өтті. Джек Мортонның маңыздылығы, сондай-ақ Ребустың Сэммиді ұрлау туралы кінәлі естеліктері, "Тіреулі бақ" романын Ребустың алғашқы романы "Тұмсықтар мен айқышқа" байланыстырады.