Кіріспе

Saint Gervais Saint Protais (sɛ̃ ʒɛʁvɛ sɛ̃ pʁɔtɛ) - Париждің 4-ші округінде, Мараис ауданындағы Сен-Жервайс алаңында, қала ғимаратының шығысында орналасқан рим-католик шіркеуі. Қазіргі шіркеу 1494 және 1657 жылдар аралығында екі бұрынғы шіркеудің орнында салынған; фасад, соңғы аяқталды, Париждегі француз барокко стиліне алғашқы мысал болды. Шіркеудің органшыларына Луи Куперин және оның немере інісі Франсуа Куперин, барокко кезеңінің ең әйгілі композиторлары мен музыканттары кірді; олар қолданған органды әлі күнге дейін көруге болады. Шіркеуде ортағасырлық ою-өрнектелген хорлық дүкендердің, 16 ғасырдағы боялған шынылардың, 17 ғасырдағы мүсіндердің және Сильвия Годин мен Клод Куражоның заманауи боялған шыныларының керемет үлгілері бар. Сент-Жервайс 1975 жылға дейін шіркеу болды, содан кейін ол Иерусалимдегі монастырлық бауырластардың бас кеңсесі болды.

Тарих

7 ғасырда осы жерде болған деп жазылған, бұл шіркеуді Париждің оң жағалауындағы алғашқы приход шіркеулерінің біріне айналдырған. Оған көбінесе қайықшылар мен балықшылар қатысқан, өйткені ол Place de Grève өзен портына жақын орналасқан. Ол Сене өзенінің су тасқынынан қауіпсіз болу үшін Монсо-Сен-Жерве деген төбе басына салынған. 1190 және 1209 жылдар аралығында салынған Филипп Август қабырғасы аяқталғаннан кейін, көршілік шабуылдан қорғалды және халық саны өсе бастады. Бұл шіркеу Париждің бірнеше маңызды қауымдастықтарының, соның ішінде шарап сатушылардың де, қолдауына ие болды. Олардың қаржылай көмегімен 13 ғасырдың басында осы жерде үлкен шіркеу тұрғызылды. Қазіргі шіркеудің құрылысы 1494 жылы басталды, бірақ дін соғыстары мен қаржы тапшылығынан кейінге қалды. Ол готика стилімен басталды; апсиданың часовнялары 1530 жылы, ал трансепті 1578 жылы аяқталды. Шіркеудің ішкі бөлігі негізінен готикалық болған кезде, қасбеті түпнұсқа жаңа стильде, француз бароккосында, архитектор Соломон де Броссе (15711626) жоспары бойынша салынған. Фасадтың алғашқы тасын 1616 жылы жас король Людовик XIII салды. 1600-1628 жылдар аралығында солтүстік жағында суреттелген ағашпен безендірілген алтыншаша шіркеуді қоса отырып, екінші қатардағы шіркеулер салынған. 17-18 ғасырларда шіркеуге Мараида тұратын аристократиялық отбасылардың көптеген мүшелері, соның ішінде Мари де Рабутин Шанталь, маркиза де Севинье және Людовик XIV-нің канцлері Мишель Ле Теллиер қатысты. 1653 жылдан бастап шіркеу екі ғасырдан астам уақыт бойы француз музыканттарының ең әйгілі әулеттерінің бірі Купериндер отбасын жұмыспен қамтып, қорғап келді. Ғимараттың бір жағында атақты клавесинисттердің, органшылардың және композиторлардың үйі әлі де тұр, Купериндердің қызметіне арналған ескерткіш тақташа бар. Луи мен Франсуа Куперин қолданған орган әлі күнге дейін шіркеу ішінде бар; оны сол кездегі ең әйгілі орган жасаушылар Франсуа Анри Клико, Луи Александер Клико және Роберт Клико салған. ХVІІІ ғасырда шіркеудің қасбеті қатты таңғалды, бірақ үйлер қатарымен көрінуден қашып қалған. Вольтер: "Бұл - шедевр, оны көруге арналған орыннан басқа ештеңе жетіспейді". Көріністі бөгеп тұрған үйлер 1854 жылы бұзылды, ал қасбеттің көрінісі ашылды. Француз төңкерісі кезінде шіркеу көптеген қазыналарынан босатылды және 1802 жылы шіркеуге қайтарылғанға дейін Аң-сана мен Жастар ғибадатханасына айналды. 1918 жылы 29 наурызда "Париж пулеметінен" атылған неміс снаряды шіркеуге құлап, 91 адамды өлтіріп, 68 адамды жарақаттады; жарылыс Қайырлы жұма күні қызмет жүргізіліп жатқан кезде шатыр құлдырап кетті. Бұл 1918 жылы Парижге неміс бомбалау кезінде азаматтық адамдардың қаза тапқан ең ауыр оқиға болды. 1975 жылы шіркеу Иерусалимдегі Монастырь бауырластарының бас кеңсесі болды, сол жылы Париждегі Франсуа Марти архиепискобының рұқсатымен Пьер-Мари Дельфие құрылған. Орден қалалық жағдайда монастырь өмірін жалғастыруға арналған; оның көпшілігі азаматтық кәсіптерде жартылай жұмыс істейді. Шіркеу өзінің ерекше және экуменикалық литургиясымен танымал; мысалы, лютерандық әнұран музыкасын және православиелік тропарияны қабылдады. Орден Францияда Мон-Сен-Мишель, Везелей және Магдала-Солон қалаларында және Еуропаның басқа жерлерінде Флоренция, Брюссель, Кельн, Варшава және Монреальда бірнеше қауым құрды. 1993-1995 жылдары шіркеудің оңтүстік-батыс жағында Сильви Годиннің бес жаңа витражы қосылды. Клод Куражоның тағы бір алты терезелер сериясы 2000 жылдардың басында шіркеудің жоғарғы деңгейінде, оңтүстік нефте, трансепте және хорда, ғасырлар бойы жойылғандарды алмастырып, қосылды.

Фасад

Ғимараттың қасбеті 1616 жылы, шіркеудің кемеден кейін, Людовик XIII-дің іргетасын қалауымен басталды. Жобалаушы - Саломон де Броссе (1571-1626), оның Париждегі тағы бір ірі жұмысы Люксембург сарайы болды. Ғимараттың кемесі кеш немесе жарқын готикалық болғанымен, қасбеті француз бароккосына жол ашқан мүлдем жаңа классикалық стильді енгізді. Фасад архитектураның үш классикалық реттілігін бір-бірінің үстіне орналастырды. Жергі қабатта классикалық фронтонмен ең қарапайым Дорилік реттік капиталы бар екі жұп бағаналы үш бөлік бар. Оның үстіне иондық реттік бағаналары бар үш бөлік бар, ал оның үстіне коринфтік реттік тізбектелген бағаналары бар бір бөлік бар, ол қисық фронтонды ұстап тұрады. Жаңа қасбетті шіркеудің готикалық бөлігіне бекіту үшін де Броссе қасбеттің екі жағында көлденең және екі жартылай шеңберлік часовняны жобалаған. Фасад Францияда және Еуропада басқа шіркеулер үшін үлгі болды, әсіресе Сент-Пол Сент-Луи шіркеуі, иезуиттердің шіркеуі, Мараида, бұл Париждегі жаңа стильде салынған алғашқы шіркеу болды. Орта ғасырлардан бастап шіркеудің алдына елім ағашы отырғызылды; ол кездесу орны ретінде қызмет етті және кейде дауларды төрешілер шешетін орын болды. Ғасырлар бойы ағаштарды үнемі қайта отырғызып отырғызды. Бұрынғы ғасырлардағы ағаш кескіндері көрші ғимараттардың қабырғаларында кездеседі.

Кеме

Ғимараттың кемесі (1600-1620) өзінің таңғажайып биіктігімен және оның сызықтарының қарапайымдылығы мен тазалығымен ерекшеленеді. Кемелердің төменгі деңгейі кеш готикалық болса, жоғарғы деңгейі қайта өрлеу дәуірінің әсерін көрсетеді, үлкен жартылай дөңгелек аркалар үлкен витраж терезелер сериясын қамтиды, шіркеуді жарықпен толтырады. Жоғарғы терезелер ХХІ ғасырдың Клод Куражоның Адам мен Хауа, Нұхтың кемесін, патриархтар мен олардың жұбайларының тарихын суреттейді. Қабырғалардың аркалары шеберлікпен кестеленген кеменің төбесінде көктің қақпаларын бейнелейді.

Хорлық дүкендер

Франсуа I және Генри II билік еткен кездегі ағаштан жасалған хорлық дүкендер (16 - 17 ғасырлар) күнделікті өмірдің, әр түрлі кәсіптердің және сұмдық жануарлардың көріністерімен байшақты ою-өрнектер салынған. Олар шіркеудің канондары ғибадат кезінде демалатын орын ретінде жасалған. Кейбір фигуралар кейінгі ғасырлардағы пуритандықтар үшін тым жақын болды және олар цензураға ұшыраған, соның ішінде бірге суға шомылған ер адам мен әйелдің оюлы бейнесі бар.

Қасиетті Ананың шіркеуі

Шіркеудің артқы жағындағы Мәриям шіркеуінің шоқтығы, соңы готикалық күмбезді төбесі бар, диаметрі 2,5 метр болатын тастан жасалған салтанатты тәж және жалынға ұқсайтын абстрактілі дизайн бар. Бұл бөлмені шіркеуге келгендер жиі үнсіз ой жүгірту үшін пайдаланады. Шәжіреде ең көне боялған шыны терезелер бар, оларды 1517 жылы Жан Шастелен жасаған, олар Бойжеткен Мәриямның өмірін суреттейді. Шастеленнің 1533 жылы түрлі-түсті Ренессанс стилімен жасалған "Соломонның үкімі" атты тағы бір таңғажайып терезесі жақтағы шіркеуде орналасқан.

Сурет және мүсін

Шіркеуде бірқатар көркемөнер туындылары бар. Венеция суретшісі Себастьяно Риччидің (16591734) суреті, Ұлы Григорий және Виталь Пугаториядағы жандар үшін араласқан, ол Киелі Филомена часовнясында орналасқан. Оны Италиядағы жорығынан кейін Наполеон Венециядан Парижге алып келді. Клод Виньонның (15931670) "Жохан Крестительдің басын шашу" және "Солтүстік Магияның құлшылық етуі" суреттері, Мәриям ғибадатханасында орналасқан. Мәриям Қасиетті Ана шіркеуінде Антуан Августин Преольттің (1809-1879) еменнен оюланған Мәсіх мүсіні. Людовик XIV-нің канцлері Мишель Ле Телльердің (1603 1685) жерлеу монументінің мүсіндері, Пьер Мазелин (1632 1685) және Симон Хуртелл (1648 1724) Бұл суреттерде дұға етіп отырған канцлер, оның аяғында дұға етіп жатқан жылап тұрған "джин" және сенім мен дінді бейнелейтін екі сурет бар. Топтың тағы екі фигурасы - Әділдік пен Парасаттылық Луврде орналасқан.

Орган және Купериндер отбасы

Шіркеу орган музыкасының үлкен киелі орындарының бірі, Куперин отбасының арқасында; отбасы мүшелерінің сегіз мүшесі 1656 жылдан 1826 жылға дейін мұнда органшы болды. Олардың қатарында Луи Куперин (1626-1661), Франсуа Куперин (1668-1733) атақты массалардың және аспап үшін басқа да композициялардың авторлары болды. Купериннің ұлы орган шіркеудің артқы жағындағы кіреберіс үстіндегі трибунада әлі күнге дейін тұр. Бірінші орган 1601 жылы Фландрияның Матис Лангуэдулмен салынған; содан кейін 1649 және 1714 жылдар аралығында Пьер, Александр және Франсуа Тьерридің француз әулеті жасаған жаңа орган; содан кейін 1769 жылы Франсуа Анри Клико қайтадан салдырды, келесі жылдары көптеген қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Органның өзі тарихи ескерткіш болып саналады.

Қол жеткізу

Ол 1, 7 және 11-жолдармен қызмет көрсетеді.