Кіріспе

Ұйқы кезінде тыныс алудың жеткіліксіздігі Гипопния - бұл тым терең тыныс алу немесе қалыптан тыс төмен тыныс алу жиілігі. Гипопнеяны кейбіреулер апнеядан (адамның тыныс алуының толығымен тоқтауы) аз ауыр деп түсіндіреді, ал басқа зерттеушілер гипопнеяны "бұл сияқты, егер ажыратылмаса, әсері" ұйқыдағы тыныс алу бұзылыстарының жағымсыз нәтижелеріне әсер етеді деп тапты. Ұйқы клиникаларында обструктивті ұйқы апноэсы синдромы немесе обструктивті ұйқы апноэсы-гипопноэсы синдромы диагнозы екі құбылысты ажыратудың орнына апноэлар мен/немесе гипопноэлардың жиі болуы негізінде қойылады. Гипопнея әдетте өкпеге ауаның кіруінің азаюымен анықталады және қандағы оттегі деңгейінің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Бұл әдетте жоғарғы тыныс жолдарының ішінара бұзылуына байланысты. Ұйқыдағы гипопнея ұйқының бұзылуы болып саналады. Орташа ауыр гипопнея кезінде ұйқы бұзылады, сондықтан науқастар түнде толық ұйықтай алады, бірақ әлі де тыныға алмай қалады. Тыныс алудың бұзылуы қандағы оттегі деңгейінің төмендеуіне әкеледі, бұл өз кезегінде ұйқы кезеңдерін бұзады. Дегенмен, күндізгі гипопнея оқиғалары көбінесе тыныс алу бұлшық еттері қатты зақымдалған адамдармен шектеледі, бұл белгілі бір нейромискулярлық ауруларда немесе орталық тыныс алу қозғалтқышының зақымдалуында, мысалы, сатып алынған немесе туа біткен орталық гиповентиляция синдромы (ACHS немесе CCHS) сияқты жағдайларда кездеседі. Күндізгі гипопнея қандағы оттегі деңгейінің төмендеуіне де әкелуі мүмкін.

Симптомдары

Гипопнеяның ең көп таралған белгісі - ұйқының үнемі үзілуінен пайда болатын шамадан тыс ұйқышылдық. Ауа ағынының бұзылуына байланысты гипопнеямен ауыратын адамдар жиі қатты, қатты ұрсып, тыныштандыратын дыбыстармен немесе қатты ұрсып, содан кейін үндеу кезеңдері болады, өйткені ауыз және мұрын арқылы өкпеге жеткілікті ауа ағып отыра алмайды. Бұл 20 секунд немесе одан да көп уақытқа созылуы мүмкін және сағат сайын бірнеше рет қайталануы мүмкін, нәтижесінде ұйқысы нашарлайды және қандағы оттегі деңгейі төмендейді. Гипопнеяның басқа белгілері: депрессия, ұмытушылық, көңіл-күй немесе мінез-құлық өзгерістері, көңіл-күйді қиындату, энергияның жоғалуы, нервсіздік және таңертеңгі бас ауруы. Гипопнеямен ауыратын адамдардың бәрінде де осы симптомдардың барлығы кездеспейді және осы симптомдардың барлығының гипопнеясы жоқ.

Салдарлар

Гипопния - бұл күндіз тым ұйқыға батып, өмір сүру сапасын төмендетеді, соның ішінде жол апаттары, жұмыс орнындағы өнімділіктің төмендеуі және эмоциялық проблемалар. Гипопнеяның жүрек- қан тамырлары бойынша салдары миокард инфаркты, гипертония, жүректің ишемиялық аурулары, сондай-ақ инсульт, психикалық проблемалар, импотенция, когнитивтік дисфункция және есте сақтау қабілетінің жоғалуы сияқты басқа да проблемаларды қамтиды.

Диагностика

Ұйқының бұзылуын диагностикалау мен емдеу кезінде гипопнея клиникалық мәнге ие деп саналмайды, егер 10 секунд немесе одан да ұзақ уақытқа созылатын ағындылық 30% немесе одан да көп мөлшерде азайып, оның нәтижесінде адамның O2 деңгейінің 4% немесе одан да көп мөлшерде тозуы немесе егер ол ұйқының оянуына немесе бөлшектелуіне әкелсе. Гипопнеяның (ағылшынша "апнея") тікелей салдары - пациенттің қанында қышқылдың деңгейі көтеріліп, оның төмендеуі тыныс жолдарының бұзылуының ауырлығына пропорционалды. Бұл тыныс алудың бұзылу үлгісі ұйқының бұзылу үлгісін тудырады, оның салдары сол адамдардың шаршауы, летаргиясы, шоғырлану қабілетінің төмендеуі, ашуы және таңертеңгі бас ауруы болуы мүмкін. Негізінде, бұл адамдар жақсы ұйықтап алу мүмкіндігінің жоқтығынан қатты шаршайды. Гипопния орталықтандырылған, яғни, тыныс алу күшін күшейту мен азайтудың бөлігі ретінде немесе шығу тегі бойынша обструктивті болуы мүмкін. Обструктивті гипопнея кезінде, обструктивті апнеямен салыстырғанда, тыныс алу жолдары тек ішінара жабылады. Алайда, бұл жабылу физиологиялық әсерді тудырады, яғни оттегі тозуы және / немесе қозумен аяқталатын тыныс алу күшін арттыру. Гипопния индексін (HI) ұйқы кезеңіндегі гипопния оқиғаларының санын ұйқы сағаттарының санына бөлу арқылы есептеуге болады. Апнея гипопнея индексі (АГИ) - апнея мен гипопнеяны біріктіретін ауырлық индексі. Оларды біріктіргенде ұйқыда апноэның жалпы ауырлығы, ұйқының бұзылуы және қанның тозуы (қандағы оттегі деңгейінің төмендігі) анықталады. Апноэ гипопноэ индексі, апноэ индексі мен гипопноэ индексі сияқты, апноэ мен гипопноэ санын ұйқы сағаттарының санына бөлу арқылы есептеледі. Ұйқыда апноэны өлшеу үшін қолданылатын тағы бір көрсеткіш - тыныс алудың бұзылуы индексі (РДИ). RDI AHI-ге ұқсас, бірақ RDI-ге техникалық жағынан апнея немесе гипонеяның анықтамасымен сәйкес келмейтін, мысалы, тыныс алу күшін қоздырумен байланысты қозу (RERA) сияқты, бірақ ұйқыны бұзатын тыныс алу оқиғалары да кіреді.

Обструктивті гипопнея

Обструктивті гипопнеяны емдеудің бір түрі - тыныс жолдарына үздіксіз оң қысым (CPAP). CPAP - бұл емделуші мұрын мен/немесе ауызды маскамен жауып жүретін ем. Ауаны үрлеуші құрылғы ауаны жоғарғы тыныс жолдары арқылы өткізеді. Ауа қысымы қандағы оттегінің қанықтығын сақтау үшін жеткілікті деңгейде реттеледі. Кейде тағы бір ем - арнайы орнатылған ауыз құрылғысы. Американдық ұйықтайтын медицина академиясының обструктивті ұйықтайтын апноэ (OSA) туралы хаттамасы CPAP-ке қарағанда оларды артық көретін және ауыр емес ұйқы апноэсі бар немесе CPAP-ке жауап бермейтін / кие алмайтындар үшін ауызға арналған құрылғыларды ұсынады. ОСА- ның ауыр жағдайларын емдейтін дәрілік құралмен емдеуге болады, егер науқас CPAP- мен сынақтан өткен болса. Ауызға арналған құралдарды дент дәрігері ұйықтайтын дәрі-дәрмектермен айналысады. Жеңіл обструктивті гипопнеяны салмақ жоғалту арқылы немесе арқамен ұйықтамау арқылы емдеуге болады. Сондай-ақ, темекі шегуді тастау, алкогольді, седативтерді және гипнотиктерді (сопорификаторларды) ұйқыға барар алдында қолдану өте тиімді болуы мүмкін. Хирургиялық операция гипопнеяны емдеудің соңғы шарасы болып табылады, бірақ жоғарғы тыныс жолдарын емдеу үшін арнайы орынды таңдау болып табылады. Қалқыма себебінен байланысты операцияны жұмсақ ауыз қуысына, жамбас қуысына, миндальдарға, аденоидтарға немесе тілге жасауға болады. Сондай-ақ, басқа сүйек құрылымдарын, ауыз, мұрын және бет сүйектерін түзету арқылы жасалатын күрделі хирургиялық операциялар бар.

Орталық гипопнея

Нейромискулдық бұзылулары бар немесе гиповентиляциялық синдромдары бар адамдарда орталық гиповентиляция байқалады. Бұл түрді емдеудің ең көп таралған әдісі - екі деңгейлі оң ауа жолы қысымы (BPAP) машинасы сияқты инвазивті емес желдетуді пайдалану.

Этимология

Гипопнея сөзін гипо + пнея формаларын біріктіріп, грек тамырларынан гипо (түс, төмен, төмен, төмен, қалыптыдан төмен) және пнея (таным алу) дегенді білдіреді. Диспнея деген жерде айтылу туралы ақпаратты қараңыз.