Кіріспе

Кросструнный арфа немесе хроматикалық қос арфа - бұл екі қатарда, бір-біріне тиіспей қиылысатын, екі бағытты арфа. Педаль арфасында акцидентальдар педальдар арқылы, ал рычагтар бар арфада ойнатылса, қиылысқан арфада екі қатар болады, сондықтан хроматикалық шкаланың он екі жартытонның әрқайсысының өз сабы бар.

Испанияның қайта өрлеу дәуірі

Алғашқы арфа XVI ғасырдың аяғында Испанияда пайда болған деп есептеледі. Оның аспаптық ерекшелігі 17 ғасырдың басында қалыптасты және ол литургиялық және зайырлы музыкада да қолданылды. WD=Q32988476 өзінің Tratado de la música (1634) еңбегінде қиылысқан арфаны және басқа да аспаптарды сипаттады және осы аспаптың хроматикалық түрін ойлап тапты. Оның танымалдылығы 17 ғасырдың аяғында ең жоғары деңгейге жетті, содан кейін 18 ғасырдың басында төмендеді. Оның құлдырауының себептері күрделі, оның ішінде сарайдағы испан музыкасы мен музыкалық аспаптардың (мысалы, arpa de dos órdenes және vihuela) итальяндық және француз музыкасы мен аспаптарына (скрипка, клавесин, лютня және т.б.) пайдасы тиді. ),

Француз романтигі

Париждегі Плейел және Вольф компаниясы 19-ғасырдың аяғында оркестрлік музыкадағы өсіп келе жатқан хроматизмді (оркестрлік арфашылдар үшін проблема, өйткені оркестрлік арфаларда әлі де қолданылып жүрген бір әрекет педаль жүйесі) орналастыру үшін педаль арфасының пропорцияларына негізделген қиылысқан модельді шығарды. Густав Лионның жобалауымен және harpe chromatique деп аталатын, оның екі қатар сырғасы бар, біреуі C мажор, екіншісі F өткір / G жазық пентатоникаға піанино сияқты, арфашы мойынның екі жағынан кез-келген нотаны ойнауға мүмкіндік береді. Екі қатарда сымдар арпа де дос ордердтердегідей емес, мойынға жақын араласқан. Бұл ойыншының екі қолын да ең үлкен резонанс нүктесіне дейін жетуге мүмкіндік берді. Мүмкін, ең танымал классикалық композиция жазылған арфа хроматика Клод Дебюсси Danses (I. "Данс сакре" II. Danse profane) арфа мен струн үшін, Плейелдің тапсырысы бойынша 1904 жылы жарық көрді.

Бельгиялық түсті арфа

ХІХ ғасырдың аяғында дамыған хроматикалық арфа бар еді, ол аз ғана қолдаушылар тапты және негізінен Бельгияда оқытылды.

Генри Гринвей

XIX ғасырдың аяғында ағылшындық америкалық арфа жасаушы Генри Гринвей X пішінді бағана мен екі мойынтықты ерекше қиылысқан хроматикалық арфа үлгісінің бірнеше көшірмесін жасады. Олардың бірі Нью-Йорктегі Метрополитен мұражайында, ал екіншісі Вермильондағы (Оңтүстік Дакота) Ұлттық музыка мұражайында орналасқан.

Қазіргі заманғы

Қазіргі кездегі арфалар екі-бес немесе одан да көп октавалы, түрлі өлшемді, нейлон немесе сым жіптерден жасалады. Испаниялық немесе француздық арфалардан айырмашылығы, бұл арфалар кельт немесе халық үлгісіне негізделген, олардың дыбыс қораптары кішірек, арфалар тартылуы жеңілдетілген және көлемі кішірек. Ең үлкен қайта өрлеу немесе арфаның қайта интерпретациясы 1987 жылы Калифорнияда басталды, ол кезде аспап жасаушы және халық арфасы энтузиасты Роланд "Робби" Робинсонға арфаны жөндеу қажет болған. Бұл арфаны Уэльстің музыкалық аспап жасаушысы Джон Томас Брюссель корольдік консерваториясының хроматикалық арфа бағдарламасына арналған оқушы аспап ретінде жасаған деп есептеледі. Робинсон бұл аспаптың суреті мен сипаттамасын "Фолк Харп" журналына жариялады. Британ Колумбиясында еңбек сіңірген машина жасаушы Эмиль Геринг (қазір қайтыс болған) Робинсонның жобасына сүйене отырып, арқанды арфалар құрастыруды бастады. Мичигандық музыкант Бен Браун Герингтің арфаларының біреуін сатып алып, американдық музыканттар Дан Спир мен Пэт О'Лафлинді (резидент) арфалардың қиылысқан үлгілерін жасауға көндірді. Вашингтон штатының музыканты Харпер Таш Ванкувердегі Blessley Instruments компаниясымен аралас арфаның бес октавалық үлгісін жасап шығарды, содан кейін 1998 жылы аралас арфаға арналған әлемдегі алғашқы дискі жазды. Қазіргі кездегі ең көп таралған арфаның түрі нейлонмен жіптелген және "7х5" сым конфигурациясымен салынған: әр октавада диатоникалық шкаланың жеті нотасы бір қатарда және бес "қақтығыстар" бар. Жасау клавиатураға ұқсас: әрбір бас шкаланың өзінің саусақ үлгісі бар, ал негізгі акордтар үлгілік пішіндерге немесе топтарға бөлінеді. Бұл орналасудың артықшылығы - ол арфашыға таныс ұғымды (диатоникалық және кездейсоқ) береді және диатоникалық "үй қатары" сымдарының болуына байланысты оны үйрену оңай. Аз таралған саптық конфигурация - "6х6", онда әр саптар жиынтығы тональді шкалаға (диатоникалық және "қақтығысты" күйге емес) күйлендіріледі. Бұл орналасудың артықшылығы - негізгі масштабтар үшін екі қатар саусақ үлгілері қажет, біреуі сол жаққа және екіншісі оң жаққа орналасқанда (бірақ 5x7 және 6x6 конфигурациялары бірдей санды және үлгілік пішіндерді пайдаланады). Тағы бір артықшылығы - 6х6 арфаның диапазоны 7х5 арфаға қарағанда кеңірек болады, өйткені әр қатарға тек алты арқан бар. Арфа жасаушылар арфаның қиылысқан сымдарынан ерекше үлгілер жасап шығарған. Олардың ішінде Гюстав Лионның 1899 жылы жасалған болат сымдармен жабдықталған бес октавалық қиылысқан арфасы ("лута арфасы" деп аталады); 1889 жылы Нью-Йоркте салынған "Гринвей" арфасы (қазіргі Метрополитен өнер мұражайының Кросби Браун музыкалық аспаптар жинағында) бейнеленген екі мойын және екі бағаналы үлкен Х пішінді арфалар; Гюстав Лионның "хроматикалық арфа" дизайнындағы көптеген жаңалықтар мен өзгерістер (соның ішінде күйге келтірілген қамыс, педальмен жұмыс істейтін дыбыс қорабындағы жалюзилар, болат қаңқалар және т.б.) 1894 жылдан 1930 жылға дейін; ең төменгі сырғалар үшін педальмен іске қосылатын тұндырғыштар және "7x5x7" аралас қос арфа, Филипп СРЛ Клемент, 1980 жылдардың соңында; Индианадағы Argent Fox Musical Instruments-тің фосфорлы қола сырғалары бар арфа; және әр сырғада өткірлеу рычагты қамтитын 6x6 гибридті арфа, 1992 жылы Орегондағы Glen Harps тауының Глен Хиллмен салынған.