Кіріспе
Дороти Л. Сайерс пен Джилл Пэтон Уолш жазған «Тәждер, Биліктер» романы – Лорд Питер Уимси мен Харриет Вэйннің қатыстырған қылмыстық оқиғасы. Дороти Л. Сайерс оны жаза бастады, бірақ аяқтай алмады, және ол қайтыс болғаннан кейін бөлшектер мен жазбалар түрінде қалды. Оны Джилл Пэтон Уолш аяқтап, 1998 жылы жариялады. Роман атауы Джон Милтонның «Жоғалған жұмақ» поэмасынан алынған цитата және христиандық періштелік иерархиясындағы екі періште санатына сілтеме жасайды.
Thrones, Dominations is a Lord Peter Wimsey–Harriet Vane murder mystery novel that Dorothy L. Sayers began writing but abandoned, and which remained at her death as fragments and notes. It was completed by Jill Paton Walsh and published in 1998. The title is a quotation from John Milton's Paradise Lost and refers to two categories of angel in the Christian angelic hierarchy.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
1936 жылы Еуропадағы баллы айларынан оралған Лорд пен Леди Питер Уимси Лондондағы жаңа үйлеріне қоныстанды, онда күнделікті өмірге корольдің ауруы, содан кейін өлімі әсер етеді. Ерлі-зайыптылар қарым-қатынастағы көптеген проблемаларды шешіп, бақытты, бірақ енді олардың өмірлерін біріктірудің практикалық бөлшектерін, соның ішінде үйдегі және жұмыс орнындағы келісімдерді, әлеуметтік және отбасылық міндеттерді шешу керек. Ерлі-зайыптылар Лоренс Харвеллмен, бай театр "аңжалы" және оның бай әкесі ұятқа қалуы мен түрмеге қалуынан кейін кедейліктен құтқарған әдемі әйелімен аздап танысады. Екі жылдық некеден кейін Харвеллдер бір-біріне әлі де адал болып келеді, ал әйел олардың елдегі демалыс коттеджінде өлі табылғанда, Уимсиден күйеуінің сұхбатына көмектесуді сұрайды және тергеуге қатысады. (Одан жаңа патшаның проблемалық мінез-құлқымен байланысты сезімтал дипломатиялық міндеттерді атқаруды сұрайды, ал 1936 жылғы бас тарту дағдарысы күшейген кезде ол Гитлер Германиясымен алдағы соғысты болжайды.) Күдіктілер Харуэлл ханымға ғашық болған жазушы мен талантты, бірақ богемалық суретші болып табылады. Ол Харриет пен өлтірілген әйелдің портреттерімен жұмыс істеді. Сонымен қатар, Харвелл ханымның әкесімен түрмеде танысқан және оны өзіне зиян келтірумен қорқытып шантаж жасаған екі адам да күдіктілер қатарында. Осы арада Харриет өзінің үй жағдайын түзетеді, өзінің жеке басын сақтай отырып, жаңа рөлін қалай атқаруға болатынын үйреніп, Уимсидің адал қызметшісі Бунтерге үйден шықпай-ақ үйленуіне мүмкіндік берудің практикалық шешімін табады. Гарриеттің әдет-ғұрыпқа бейімделмеген тәсілі оның қайын қарындасын ашуландырады (ол Гарриеттің мансабын тастап, отбасына міндетін атқаруға және мұрагер туғызуға міндетті деп санайды), бірақ бұл оған табысты және бақытты некеге кедергі болуы мүмкін практикалық қиындықтардың көпшілігін шешуге мүмкіндік береді. Ол сондай-ақ бала күтіп тұрғанын біледі. Кейбір сюжеттік ойықтардан, екінші кісі өлтіруден және Лондонның астынан өтетін жасырын өзендер мен Виктория дәуіріндегі кәріздермен байланысты сахнадан кейін Харвелл қызғаныштан ашуланып, әйелі сүйіктісін көруге дайындалып жатыр деп ойлап, оны қасақана өлтіргені белгілі болады, бірақ оның дайындықтары шынымен де ол үшін болған. Харвелл адам өлтіру үшін сотталған болса керек, бірақ кейін ол оның алибиін жоққа шығара алатын және оны шантажға тырысатын актрисаны өлтірген. Харриет Харвеллге түрмеде барып, әйеліне адал емес екенін айтып жұбату үшін келеді. Осылайша ол өзінің тұтқындалуы мен кісі өлтіру ісі туралы арбалы ойларын және олардың күйеуімен қарым-қатынасына әсерін жояды.
Қабылдау
Кітап бұқаралық ақпарат құралдарының зор қызығушылығын туғызды және әртүрлі белгілі сыншылардан ара-жібір пікірлер алды. Романшы Рут Ренделл Sunday Times газетінде: «Дорроти Л. Сайерс қайда аяқталады және Джилл Патон Уолш қайда басталады екенін ажырату мүмкін емес» деді. А. Н. Уилсон материалдың біріктірілген жерлері қарапайым оқырманға «бір-біріне тігілгендей» көрінетінімен келісті, бірақ сюжеттің көбінесе «әлсіз» екенін айтты; ол Патон Уолштің Сайерстің стилін пародиалауға тырысқанын, «әрине, жоғарыдан қараушылықты, Вудхаузбен салыстырылатын әзіл-қалжыңдарды және белгілі цитаталарды мақтанышпен алмастыруды» атап өтті, бірақ бұл әрекет сәтсіз болды деп бағалады. Ол кітаптың көркем суреттемелерінің күшін жоғары бағалады және оның қараңғы тонның ертедегі романдардың «қуатты және жарқын жаңалықтарынан» гөрі кейінгі Уимси романдарына көбірек сай келетінін анықтады.