Кіріспе
Мамандандырылған жұмысқа алу қызметі Атқарушы іздеу (бейресми түрде көбінесе "headhunting" деп аталады) - бұл мамандандырылған жұмысқа алу қызметі, оны ұйымдар мемлекеттік және жеке секторлардағы жоғары деңгейдегі және атқарушы лауазымдарға жоғары білікті үміткерлерді іздеу және жұмысқа алу үшін төлейді, сондай-ақ коммерциялық емес ұйымдар (мысалы, президент, вице-президент, бас директор және атқарушы емес директорлар). Бас аулаушылар жоғары білікті мамандар үшін жұмыс нарығында бәсекелестік күшті болатын ұйымдарда басқа да жоғары мамандандырылған және/немесе білікті лауазымдарды іздестіріп, жұмысқа алады, мысалы, аға деректерді талдаушылар немесе компьютерлік бағдарламашылар. Бұл әдіс әдетте үшінші тарапқа тапсырыс беруді қамтиды, әдетте атқарушы іздеу фирмасы, бірақ мүмкін дербес кеңесші немесе консультациялық фирма, бәсекелестерде немесе байланысты кәсіпорындарда немесе ұйымдарда жұмыс істейтін білікті үміткерлердің болуын зерттеу үшін. Клиенттің талаптарына сай келетін білікті кандидаттардың тізімін анықтағаннан кейін, атқарушы іздеу фирмасы жеке тұлғалармен байланыс орнату үшін делдал ретінде әрекет ете алады және олар жаңа жұмыс берушіге көшуге қызығушылық таныта ма екендігін біледі. Басшыларды іздеу фирмасы сондай-ақ үміткерді бастапқы іріктеуді, сыйақы мен жеңілдіктер туралы келіссөздер жүргізуді және еңбек шартын дайындауды жүзеге асыра алады. Кейбір нарықтарда төменгі лауазымдарға атқарушы іздестіруді қолдану бағыты бойынша қадам жасалды, себебі кейбір лауазымдарға, тіпті атқарушы деңгейден төмен деңгейлерге де үміткерлер аз.
Executive search (informally often referred to as headhunting) is a specialized recruitment service which organizations pay to seek out and recruit highly qualified candidates for senior level and executive jobs across the public and private sectors, as well as non profit organizations (e. g., President, Vice president, CEO, and non executive directors). Headhunters may also seek out and recruit other highly specialized and/or skilled positions in organizations for which there is strong competition in the job market for the top talent, such as senior data analysts or computer programmers. The method usually involves commissioning a third party organization, typically an executive search firm, but possibly a standalone consultant or consulting firm, to research the availability of suitable qualified candidates working for competitors or related businesses or organizations. Having identified a shortlist of qualified candidates who match the client's requirements, the executive search firm may act as an intermediary to contact the individual(s) and see if they might be interested in moving to a new employer. The executive search firm may also carry out initial screening of the candidate, negotiations on remuneration and benefits, and preparing the employment contract. In some markets, there has been a move towards using executive search for lower positions, driven by the fact that there are fewer candidates for some positions, even on lower levels than executive.
Басқарушыларды іздеу фирмалары
Атқарушы іздеу фирмасы - әр түрлі салалардағы клиенттер компаниялары үшін басшыларды және басқа да жоғары лауазымды қызметкерлерді жұмысқа алуға маманданған кәсіби қызмет көрсету фирмасының түрі. Атқарушы іздеу агенттері/кәсіби қызметкерлері өздерінің салалары немесе мамандық саласындағы көптеген жеке байланыстарға ие; аймақтың егжей-тегжейлі, нақты білімі; және әдетте атқарушы лауазымдардың ең жоғары деңгейінде жұмыс істейді. Басшыларды іздеу бойынша мамандар жұмысқа алу процесінде де қатысады, егжей-тегжейлі сұхбаттар жүргізеді және үміткерлерді клиенттерге таңдамалы түрде ұсынады, егер олар үміткер барлық талаптарға сай келеді деп санаса және жұмысқа алу фирмасының мәдениетіне сәйкес келеді. Атқарушы іздеу фирмаларының клиенттермен ұзақ мерзімді қарым-қатынастары бар, және мұндай жағдайларда кандидаттардың жарамдылығы өте маңызды. Сондай-ақ, мұндай фирмалардың жоғары деңгейдегі кәсібилік пен құпиялылықпен жұмыс істеуі маңызды. Корпоративтік субъектілер сыртқы атқарушы іздеу фирмасын пайдалануды таңдағанда, әдетте, олардың ішкі зерттеу ресурстары, кәсіби желілері немесе өздері үшін дұрыс жұмысқа алу үшін бағалау дағдылары жоқ болғандықтан. Сыртқы фирманы пайдалану корпоративтік ұйымға тікелей емес, бәсекелестерден жұмысқа алу еркіндігін және ішкі немесе пассивті көздер әдістемесі арқылы қол жетімді емес үміткерлерді таңдау мүмкіндігін береді. Атқарушы іздеу фирмалары ұлттық және халықаралық болып табылады. Көптегендер белгілі бір бизнес саласына маманданған. Клиент пен атқарушы іздеу фирмасы арасындағы келісім-шарттық қатынас екі кең санатқа бөлінеді: шартты және сақталған. Контингенттік рекрутерлер "іздестіру тапсырмасын" сәтті аяқтағаннан кейін ғана ақы алады. Ұсталған рекрутерлер үдерісі үшін ақы алады, әдетте, басшының күтілетін өтемақысына негізделген үш кезеңдегі рекрутингтік алым алады. 1959 жылы Атқарушы іздеу және көшбасшылық кеңесшілерінің қауымдастығы (AESC) басшы іздеу кеңес беру саудасының сапасы мен этикасы стандарттарын белгілеу үшін пайда болды. AESC мүшелерінің көлемі 70-тен астам елдегі ірі әлемдік фирмалар мен желілерден бастап бутик фирмаларға дейін.
Іздеуді сақтау
Жоғары деңгейдегі басшыларды іздеу фирмалары корпоративтік қызметкерді немесе басқа да жоғары атқарушы лауазымдарды іздеу үшін арнайы іздеуді орындау үшін (алдын ала ақы) алады. Кейбір елдерде, мысалы Ұлыбританияда, рекрутерлерге талапкерлерден ақы алуға заң бойынша рұқсат етілмейді.
Шектелген немесе белсенді іздеу
Жоғары деңгейдегі атқарушы іздестірудің басқа бір түрі, шектелген немесе белсенді іздестіру, әртүрлі айырмашылықтар болса да, жиі дұрыс емес түрде сақталған іздестіру ретінде жіктеледі. Таңдалған іздеу фирмаларына ұқсас, шектелген/жұмысқа алынған іздеу фирмалары іздеуді бастамас бұрын алдын ала ақы төлеуді талап етеді. Алайда, әдеттегінен айырмашылығы, егер жұмысқа алушы келісімшартта көрсетілген жалдауға немесе басқа да нәтижелерге қол жеткізе алмаса, белгіленген/жұмыспен айналысқан іздестіру міндеттемесі төлемі қайтарылады. Сонымен қатар, шектеусіз/жекелендірулі іздеу міндеттемесі үшін ақы 1/3, 1/3, 1/3 үлгідегі жалға алушылар үшін емес, салыстырмалы түрде аз мөлшерде алдын ала төленетін ақы болып табылады, ол табысты үміткердің бірінші жылдағы өтемақысының 25-35%-ы мөлшеріндегі соңғы орналастыру ақысынан шегеріледі. Ұсталған және шектелген/жұмыспен айналысатын іздеулер жұмысты толтырудан бұрын ішінара ақы төлеуді қамтиды, ал келісімшарт бойынша жұмыс іздеушіге ғана беріледі. Сондықтан іздестіруді клиент ұйымының қажеттіліктеріне бейімдеуге болады, іздестіру мамандығы бүкіл процесс барысында консультациялық қызмет көрсетеді. Ұсталған және шектелген / жұмылдырылған іздеулер жұмыс іздейтін басшыларға қарағанда клиенттердің жұмыс берушілеріне қызмет ете отырып, шектелген / жұмылдырылған іздеу келісімшарттары әрқашан (кейде емес) жобаның аяқталуы немесе аванстық төлемді қайтару керек болатын болашақ күнді көрсетеді.
Шартты іздеу
Жоғарыда айтылғандай, шартты іздестіру фирмалары тек іздестіруді сәтті аяқтағаннан кейін ғана сыйақы алады, әдетте, үміткер лауазымға қабылданған кезде. Бұл рекрутерлер үміткердің бірінші жылдық жалақысының 20% -дан 35% -ына дейін немесе жалпы сыйақыны жалдау ақысы ретінде ала алады; ақыны үміткердің (яғни, сәтті жалданушының) орташа немесе күтілетін бірінші жылдық бонустық төлемін қоса есептеу үшін де есептеуге болады. Кез келген жағдайда, ақыны (әдеттегідей) үміткер/жалданушы емес, жұмысқа алушы компания төлейді. Кейбір нарықтарда контингенттік фирмалар 12% - 20% аралығында алымдарды да ұсына алады.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Клиенттер (жалдауды көздейтін компаниялар) орта деңгейдегі лауазымдарды толтыру кезінде көбінесе контингенттік іздеу фирмаларымен жұмыс істеуге бейім. Шартты іздеу фирмалары, әдетте, өздерінің байланыстарына қатты сүйенетіндіктен және сирек кездесетіндіктен, клиенттің бір уақытта бір уақытта бір іздеуде көптеген шартты рекрутерлермен жұмыс істеуі сирек емес, олар алатын үміткерлердің (жұмыс іздеушілердің) резюмелерінің көлемін ұлғайту үшін. Мұндай тәсіл арқылы талапкерлердің санын көбейтуден басқа, шартты фирмалар орналасу аяқталғанға дейін (талапкер табысты жұмысқа орналасады) ақы төленбейді, сондықтан іздеу тәуекелі толығымен іздеу фирмаларына ауысады. Сонымен қатар, шартты іздеу фирмалары көбінесе клиенттермен жоғары пайыздық алым негізінде жұмыс істейді, өйткені олар тәуекелге көбірек тартылады. Жоғары деңгейдегі қызметтер үшін клиенттер көбінесе бұрын олар үшін жақсы жұмыс істеген рекрутерлермен жұмыс істеуге ұмтылады және әдетте олар ұсталған немесе шектелген рекрутердің қолына түседі. Мұндай іздеулер бойынша бір фирмамен ғана жұмыс істеу арқылы клиент рекрутермен әлдеқайда терең қарым-қатынас жасайды және қызмет көрсету деңгейі әлдеқайда жоғары болады. Барлық әдістермен, сақталған, шектелген және күтпеген жағдайлармен клиенттер іздеу мамандарына тек резюмелерді ғана емес, сонымен қатар нарық туралы жалпы кеңес беру, сондай-ақ сұхбат процесінде психометриялық профильдеу сияқты қосымша құралдарды ұсыну үшін сенім артады. Таратылған іздестіруді көбінесе клиенттер артық көреді, олар қызмет деңгейін сақтау стилін іздестіреді, бірақ іздестіруді сақтаумен байланысты тәуекел деңгейін қабылдауға дайын емес. Шектелген іздеу алдын ала ақы төлеуге әкеп соқса да, олар жалпы алдын ала орналастыру ақысынан әлдеқайда аз болады. Сонымен қатар, шектеулі іздеуді жүзеге асыратын мамандар іздеуді белгіленген мерзімде орындамауы мүмкін тәуекелді өздері көтереді, мұндай жағдайда алдын ала төленген ақыны қайтаруға ұсыныс жасайды. Шектелген іздеу ашық іздеу үшін қолайлы болмаса да, клиенттер "сағат" жиі шегінуді іздеу рекрутерлерін жұмысқа алу процесінде белсенді және белсенді болуға итермелейтін ынталандыру ретінде қарастырады.