Languages of Angola

Кіріспе

Португал тілі Анголаның жалғыз ресми тілі, бірақ 46 басқа тілдерде, көбінесе банту тілдерінде сөйлейді.

Еуропа тілдері

Португал тілі - жалғыз ресми тіл. Колониалды тарихқа тән мәдени, әлеуметтік және саяси механизмдерге байланысты португал тілін ана тілі ретінде меңгергендер саны көп және өсіп келеді. Анголаның Ұлттық статистика институтының 2012 жылғы зерттеуінде португал тілі халықтың 39% -ының ана тілі болып табылған. Оны екінші тіл ретінде бүкіл елде тағы да көп адам айтады, ал қаладағы жас ұрпақтар португал тілін басым немесе ерекше қолдану бағытына қарай барады. 2014 жылғы халық санағы Анголаның 25,8 миллионға жуық тұрғындарының шамамен 71% үйде португал тілінде сөйлейтінін көрсетті. Қалалық жерлерде халықтың 85% үйде португал тілінде сөйлейтінін мәлімдеді, ал ауылдық жерлерде 49%. Кейбіреулер анголалық португал тілі кейбір жағынан пиджинге ұқсас деп санайды. Алайда, Кабиндада, екі француз тілді елдің арасында орналасқан - Конго және Конго - көптеген адамдар португал тілінде сөйлейді. Ал сауатты халықтың 90 пайызы французша, ал 10 пайызы португалша сөйлейді. Сонымен қатар, Конго Демократиялық Республикасында жер аударылған анголалық баконголар, әдетте, португал және киконго тілдеріне қарағанда француз және лингала тілдерін жақсы біледі. Ангола радиосы "негізгі" ұлттық тілдердің он төртеуімен хабар таратады: бангала ("Мбангала"), чокве, фиоте, хереро ("Хелего"), киконго, кимбунду, кваньяма, лунда, нгагела, нгоя, ньянека, овамбо ("оксивамбо"), сонго, умбунду. Ангола мектептерінде кейбір ұлттық тілдер қолданылады, соның ішінде оқу құралдары, кітаптар, бірақ мұғалімдер жетіспейді. Анголалықтардың 8,24% -ы киконгоды қолданады. Фиоте тілін 2,9% адам, негізінен Кабиндада айтады. Сан халқы екі тіл отбасына жататын тілдерде сөйлейді, олар - Кунг және Хое, бірақ соңғысында бірнеше жүз адам ғана сөйлейді. Сан халқының басым бөлігі азаматтық соғыс аяқталғаннан кейін Оңтүстік Африкаға қашып кетті. Өліп кеткен квади тілі хое тілімен алыстан байланысты болуы мүмкін, ал квиси тілі мүлдем белгісіз; олардың тілдері хоисандық та, бантулық та емес.

Portuguese is the sole official language. Due to cultural, social and political mechanisms which date back to the colonial history, the number of native Portuguese speakers is large and growing. A 2012 study by the Angolan National Institute for Statistics found that Portuguese is the mother tongue of 39% of the population. It is spoken as a second language by many more throughout the country, and younger urban generations are moving towards the dominant or exclusive use of Portuguese. The 2014 population census found that about 71% of the nearly 25.8 million inhabitants of Angola speak Portuguese at home. In urban areas, 85% of the population declared to speak Portuguese at home in the 2014 census, against 49% in rural areas. Some believe that Angolan Portuguese resembles a pidgin in some aspects. However, in Cabinda, wedged between two French speaking countries — the DRC and the Congo — many people speak French as well as, or better than, Portuguese. In fact, of the literate population, 90 percent speak French while 10 percent speak Portuguese. Also, the Angolan Bakongo who were exiled in the Democratic Republic of the Congo usually speak better French and Lingala than Portuguese and Kikongo. Angolan radio transmits in fourteen of the "main" national languages: Bangala ('Mbangala'), Chokwe, Fiote, Herero ('Helelo'), Kikongo, Kimbundu, Kwanyama, Lunda, Ngangela, Ngoya, Nyaneka, Ovambo ('Oxiwambo'), Songo, Umbundu. Some of the national languages are used in Angolan schools, including the provision of teaching materials such as books, but there is a shortage of teachers. About 8.24% of Angolans use Kikongo. Fiote is spoken by about 2.9%, mainly in Cabinda. The San people speak languages from two families, the !Kung and Khoe, though only a few hundred speak the latter. The majority of San fled to South Africa after the end of the civil war. The extinct Kwadi language may have been distantly related to Khoe, and Kwisi is entirely unknown; their speakers were neither Khoisan nor Bantu.

Азия тілдері

Ливандықтар (өте аз) анголалық араб және / немесе француз тілінде сөйлейді. Ангола мен Қытай арасындағы қарым-қатынастың артуына байланысты қазір қытай тілін меңгерген қауымдастық 300 000-ға жуық адамнан тұрады. Рома тілінде Анголадағы рома азшылығы сөйлейді. Ромаларды Португалиядан Анголаға жер аудару болды.

Ангола тілдерінің тізімі

Төменде Ангола тілдері тізімі берілген.