Кіріспе
Италиялық мүсінші Николо деллАрка (1435 1440 2 наурыз 1494) - негізінен терракотадан жұмыс істеген итальяндық ерте қайта өрлеу дәуірінің мүсіншісі. Ол сондай-ақ Николо да Рагуза, Николо да Бари, Николо делл'Арка және Николо д'Антонио д'Апулия деген атпен белгілі. Арка деген тегін "Делл" деп атаған, өйткені ол Сан-Домениконың Аркасына қосқан үлесін білдіреді. Оның қай жерде, қай жылы туғанын нақты білмейміз. Ол Апулияда, мүмкін Бариде туылған, содан кейін біршама уақыт Далматияда өмір сүрген. C. Gnudi-дің айтуынша (көшірме қараңыз) Ол Далмация мүсіншісі Джорджо да Себеникодан білім алған. Кейбір өнер тарихшылары оның мүсініндегі Бургундия элементтерін 1450 жылдары Неаполдегі Кастель Нуовоның триумф аркасына қатысуымен байланыстырады (онда ол каталон мүсіншісі Гилем Сагрерамен таныс болған және оның стиліне әсер еткен). Басқалары оның Неаполде оқығанын жоққа шығарып, оның орнына 1460-шы жылдардың аяғында Францияға барған деп санайды. Олардың айтуынша, оның одан әрі білім алуы Сиенада, Жакопо делла Кверсия мен Донателлоның шығармаларынан әсер алды. Compianto sul Cristo morto, Santa Maria della vita шіркеуі, Болонья Сол Орта Оң
Niccolò dell’Arca (c. 1435 1440 – 2 March 1494) was an Italian Early Renaissance sculptor, who worked mostly in terracotta. He is also known under the names Niccolò da Ragusa, Niccolò da Bari, Niccolò dall'Arca, and Niccolò d'Antonio d'Apulia. The surname “dell’Arca” refers to his contribution to the Arca di San Domenico. The place and the year of his birth are not certain. He was probably born in Apulia, perhaps in Bari, and then most likely lived for some time in Dalmatia. According to C. Gnudi (see ref.) he received training there by the Dalmatian sculptor Giorgio da Sebenico. The Burgundian elements in his sculpture are attributed by some art historians to his presumed participation in the triumphal arch of the Castel Nuovo in Naples during the 1450s (where he would have known the Catalan sculptor Guillem Sagrera and would be influenced by his style). Others, rejecting his training in Naples, contend instead that he travelled to France in the late 1460s. According to them, his further training then allegedly took place in Siena, influenced by the works of Jacopo della Quercia and Donatello. Compianto sul Cristo morto, Church of Santa Maria della vita, Bologna Left Center Right
Еңбек жолы және шығармашылығы
Ол алғаш рет 1462 жылдың қыркүйегінде Болоньяда "терракота фигураларының шебері" Маэстро Николо да Пулья ретінде аталады. Бұл, бәлкім, Болоньядағы Санта-Мария-делла-Вита ғибадатханасындағы терракоталық топ Compianto sul Cristo morto (Павл II-нің 1464 жылғы бұрышында да аталған). Алты адамнан тұратын жеке-жеке бейнелер жартылай шеңберге айналып, өлі Мәсіхтің айналасында жылап тұрды. Суреттердегі қайғы-қасірет пен азаптың көрінісі олардың таңғажайып бет-әлпеттерінің реализмімен күшейтіледі. Алайда, Ренессанс скульптурасына осы жаңаша үлес қосқан күн белгісіз. 1460 жыл деп емес, 1485 және 1490 жылдар аралығында деп саналады. 1469 жылы ол Арка ди Сан-Доменикоға жаңа амбициялық қосымшаны тапсырды: саркофагтың үстінде спиральді суперструктура және бірнеше еркін тұрған фигуралар. Бұл саркофагты екі ғасыр бұрын Никола Пизано және оның шеберханасы (1265 және 1267 жылдар аралығында) жасаған. Оны Арнольфо ди Камбио мен Фра Гульельмо Аньелли аяқтаған. Николо деллАрка екі путти мен төрт дельфин ұстап тұрған шамшырақ үстінде "Ата Құдай" мүсіні бар күрделі шпильді қосты, олардың барлығы жемісті фестондармен жабылған. Оның түбіндегі карнизінде ортасында екі періште қоршап тұрған шағын Пиета бейнесі бар, ал төрт бұрышында шығыс киіміндегі төрт Евангелист тұр. Жоғарғы құрылыстың төменгі бөлігі еркін тұрған фигуралармен қоршалған: Болоньяның қамқоршы қасиеттілері (Ассиздік Франциск), Сан-Петронио (Николо бастаған, бірақ 1494 жылы жас Микеланджело аяқтаған), Сент-Доминик және Сент-Флориан. Артында - Қасиетті Анна, Қасиетті Иоанн Креститель (1539 жылы Жироламо Кортеллини ойлап шығарған), Сан Проколо және Сан Витале. Сондай-ақ, Николо құрбандық үстелінің сол жағында періште ұстап тұрған шам қойғышты қосты (оң жақтағы Микеланджелоның). Бұл шедеврді Николо делл Арка 1469 - 1473 жылдар аралығында жасап, аяқталмаған күйінде қалдырған. Ол өлгенше осылай етіп жүрген болса керек. Көркемсурет сыншылары бұл шедеврде Бургундия, Флоренция және Тоскана емес (мысалы, киімдегі бөлшектер) әсерлерінің қоспасын көреді. Бұл мүсіндердің эмоцияларды білдіруі, киімдері мен шаштарының үлгілері Жакопо делла Кверсияның стилін еске салады. Тағы да маңызды жұмыстар: Сент-Доминиктің терракоталық бюсті (1474) (Болоньядағы Сан-Доминик базиликасының мұражайында), Сент-Джон Крестительдің мәрмәр мүсіні (Мадридтегі Эскориалда) және Сент-Мониканың терракоталық фигурасы (шамамен 1478-1480) (Моденадағы Музей сарайы). Сондай-ақ, Болоньядағы Palazzo Comunale қабырғасындағы Мадонна ди Пьяццаның (1478) терракоталық биік рельефі де назарға лайық. Белгілі драпировкалық бүгілістерде Жакопо делла Кверсияның ықпалы және оның замандасы Андреа дель Верроккьоның динамикалық натурализмі көрінеді.