Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гаити әскери офицері және саясаткер
Haitian military officer and politician
Жозеф Рауль Седрас (9 шілде 1949 жылы туған) – 1991 жылдан 1994 жылға дейін Гаитиді де-факто басқарған Гаитидің бұрынғы әскери шенеунігі. Седрас Гаитидің соңғы әскери билеушісі болды.
Joseph Raoul Cédras (born July 9, 1949) is a Haitian former military officer who was the de facto ruler of Haiti from 1991 to 1994. Cedras was the last military ruler of Haiti.
Өмірбаян
Мулат Седрас Америка Құрама Штаттарындағы Америка мектебінде білім алған және АҚШ-та дайындалған Леопард корпусының мүшесі болды. Ол сонымен қатар испан әскерімен де оқытылды. Седрас 1990-1991 жылдардағы Гаитидегі жалпы сайлаудың қауіпсіздігіне жауапты болу үшін АҚШ және Франция тарапынан таңдалды.
A mulatto, Cédras was educated in the United States at the School of the Americas and was a member of the U. S. trained Leopard Corps. He also trained with the Spanish military. Cédras was chosen by the US and France to be in charge of security for the 1990–91 Haitian general election,
Гаитидің іс жүзіндегі басшысы (1991-1994)
Cédras, сол кездегі Forces Armées d'Haïti (FAdH; Гаити қарулы күштерінде) генерал-лейтенант, 1991 жылы 29 қыркүйекте президент Аристиді құлатып жіберген 1991 жылғы Гаити төңкерісіне жауапты болды. Кейбір адам құқықтары жөніндегі ұйымдар ФАДХ әскери және FRAPH жарымәскери бөлімшелері бейкүнә адамдарды өлтірді деп, Седрастың билігін сынады. 1995 жылы АҚШ Мемлекеттік департаменті төңкерістен кейінгі үш жылда "халықаралық бақылаушылар 3000-нан астам ер адам, әйелдер мен балалар Гаитидің сол кездегі төңкеріс режимімен немесе олардың көмегімен өлтірілгенін есептейді" деді. Гаитидің де-факто көшбасшысы ретінде елдің қарулы күштерінің қолбасшысы болған кезде, Седрас мемлекет басшысы лауазымын сақтамады, басқа саясаткерлерді ресми президенттер ретінде таңдауды жөн көрді. 1987 жылғы Гаити Конституциясының 149-бабында талап етілгендей, Гаити Парламенті Жозеф Неретті Жоғарғы Сот судьясын уақытша президент етіп тағайындады, ол сайлау өткізілгенге дейін оның орнын толтыратын болды. Сайлау 1991 жылдың желтоқсанына жоспарланған, бірақ Нерет отставкаға кетіп, оның орнына Жоғарғы Сот судьясы Эмиль Жонассант демократиялық емес жолмен тағайындалды. АҚШ президенті Билл Клинтонның өкілдігімен, АҚШ-тың бұрынғы президенті Джимми Картер, Сэм Нанн мен Колин Пауэллдің сүйемелдеуімен, 1994 жылы Уақытша президент Эмиль Жонассантты ықтимал басып алудан аулақ болу үшін өкілеттігінен бас тартуға шақырды. Жонассант отставкаға кетті. Седрас Гаитиде қалуға ниеттенгенін білдірді. Алайда, американдықтар бұл дұрыс шешім емес деп ойлады және генералды ұлттық мүдде үшін Панамаға кетуді қарастыруға көндірді. АҚШ Седрасқа биліктен кетуі үшін 1 миллион доллар және үш мүлікті жалға бергені хабарланды.
Cédras, Lieutenant General in the Forces Armées d'Haïti (FAdH; the Armed Forces of Haiti) at the time, was responsible for the 1991 Haitian coup d'état which ousted President Aristide on 29 September 1991. Some human rights groups criticized Cédras's rule, alleging that innocent people were killed by the FAdH military and FRAPH paramilitary units. The US State Department said in 1995 that in the three years following the coup "international observers estimated that more than 3,000 men, women and children were murdered by or with the complicity of Haiti's then coup regime." While remaining the de facto leader of Haiti as commander of the country's armed forces, Cédras did not retain his position as head of state, preferring to have other politicians as official presidents. As required by Article 149 of the 1987 Haitian Constitution, Haiti's Parliament appointed Supreme Court Justice Joseph Nérette as provisional President, to fill in until elections could be held. The elections were planned for December 1991, but Nérette resigned and was replaced undemocratically by Supreme Court Justice Émile Jonassaint. Under the delegation of U. S. president Bill Clinton, the former US president Jimmy Carter, accompanied by Sam Nunn and Colin Powell, urged Provisional President Émile Jonassaint to relinquish his control in 1994, in order to avoid a potential invasion. Jonassaint resigned. Cédras had indicated his desire to remain in Haiti. However, the Americans did not think this was the best solution and convinced the General that in the national interest, he should consider departing for Panama. The United States reportedly gave Cédras $1 million and rented three properties as incentive to leave power.
Кейінгі өмірі
Гаитиден кеткеннен кейін, Седрас Панамаға барып, қазірге дейін сонда тұрып жатыр. Аристид 1994 жылы Гаитиде қайтадан билікке оралды, 2000 жылы президенттікке қайта сайланды және 2004 жылы болған төңкеріс салдарынан тағы да отставкаға кесуге мәжбүр болды.
After leaving Haiti, Cédras went to Panama, where he remains. Aristide returned to power in Haiti in 1994, was re elected to the presidency in 2000, and was forced into resigning again in a 2004 coup.