Кіріспе

Удон (うどん немесе 饂飩) – бидай ұнынан жасалған қалың кеспе. Жапон тағамдарында қолданылады. Оны дайындау және ұсынудың түрлі тәсілдері бар. Ең қарапайым түрі – даши, соя соусы және мириннен жасалған жұмсақ сорпаға (какеджиру) салынатын каке удон. Әдетте, оның үстіне жұқалап кесілген көк пияз себіледі. Тағы да жиі қолданылатын қосымшалар – креветка темпурасы, какияге (аралас темпура қуырылғысы), абурааге (тәтті, терең қуырылған тофу қалталары), камабоко (кесілген балық пирогы) және дәм беру үшін шичими дәмдеуіші. Стандартты сорпа әр аймаққа қарай өзгешеленеді. Шығыс Жапонияда қою (коикучи) соя соусы, ал батыста жеңіл (усукучи) соя соусы қосылады. Жедел дайындалатын кеспелер көбінесе екі (немесе одан да көп) нұсқада сатылады. Сирек кездесетін түрлеріне қуырылған яки удон және жапондық карримен жасалған карри удон жатады. Ол шабу-шабу немесе жапондық ыстық тағамдарында жиі қолданылады.

Тағамдар

Удон макароны ыстық сумен қайнатылады. Удонның түріне қарай, оның дайындалу және берілу әдісі де өзгеше болады. Удонды жазда әдетте салқын, ал қыста ыстық күйінде береді. Эдо дәуірінде қалың бидайдан жасалған макаронды удон деп атап, ыстық сорпамен (温麦) бірге тағамдайтын. Салқын түрлері (冷麦) деп аталды. Салқын удон немесе удон салаты көбінесе жұмыртқадан жасалған омлет кесінділерімен, ұсақталған тауық етімен және қияр, түймекек сияқты жаңа көкөністермен араластырылады. Удон сорпасына қосылатын ингредиенттер маусымға қарай таңдалады. Көптеген ингредиенттер көп пісірілмей-ақ қосылады, бірақ кейде терең майда қуырылған темпура да салынады. Осы тағамдардың көптерін собадан дайындауға болады.

Жапония

Удонның қалыңдығы мен пішіні әр түрлі. : Оита префектурасындағы Хохтохқа ұқсас. "Кепіл шұбыры" деп аталатын бұл өте қалың, жалпақ удонға ұқсайды. : Гото аралдарындағы жұқа және қатты нұсқасы. Бұл макаронды камелия майымен жағады, камелия тұқымдарынан жасалған табиғи консервант, Гото аралдарында көптеп өседі. : көкжиекті, иілгіш түрі, Кутчан, Хоккайдо. Сөзбе-сөз "ауыр қарлы удон", картоп крахмалынан жасалады. Ұннан жасалған әдеттегі удоннан құрылымы өзгеше. Картоптың ең ірі өндіріс орны – Хоккайдодағы Йотей тауының етегінде "картоп крахмалы удон" ескі заманнан бері фермерлердің үй тағамы ретінде желінетін. Картоп крахмалы мен бидай ұнының арақатынасы жақсартылды, сондықтан ол ұзақ уақыттан кейін де дәмді болады. "Қатты қарлы удон" атауының шығу тегі – қатты қар жауатын Йотей тауының етегі және бәліштің қар сияқты сәл мөлдір көрінісі. : Фукуокадан келген қалың және жұмсақ түрі. : Кирю, Гунмадан келген өте жазық және кең түрі. Хото (сирек кездеседі, көбінесе): Яманаси префектурасынан келген мисо шұпасының бір түрі, оның құрамында жалпақ және кең удон мен көкөністер, әсіресе кабоча бар. Әдеттегі удон мен Хото удонның маңызды айырмашылығы – тұз. Хото удон дайындағанда, қамырға тұз қосылмайды. : Акита префектурасынан келген жұқа түрі. : Исе, Мие қаласындағы жұмсақ түр, әдетте тәтті соя соусымен желінеді. Кансай аймағында жұмсақ және орташа қалыңдығы бар түр танымал. Кишимен (, немесе көбінесе): толқынды жиектері бар жалпақ түр, Нагояның аймақтық ерекшелігі. Кудзу, Точигидегі ұзақ сақтауға арналған тағам. Құлаққа ұқсайды. Мисо никоми удон: Нагояның жергілікті тағамы, қызыл мисо шұпасында пісірілген қатты удон. Шұпаға әдетте тауық еті, тамақтанушы араластыратын шикі жұмыртқа, камабоко, көкөністер мен түбірлер кіреді. Лапша шұпаға ұзақ уақыт пісірілгенде тұрақсыз болмауы үшін өте қатты; сонымен қатар, мисодағы тұздан артық тұзданбау үшін, лапшаға тұз қосылмайды. Сайтама префектурасында удонның бірнеше түрі бар. : белсенді бидай өсірілетін Казо, Сайтама қаласында өндіріледі. Оның өте дәстүрлі қолмен илеу процесі Казо удон лапшасына тән. Фукая, Сайтамадағы хотох түрі. Фуяя Нибото удонның ерекшелігі – көп мөлшерде Фукая жасыл пиязымен пісірілген лапша. : 2009 жылы Сайтама штатының Коносу қаласында пайда болды. Оның ені сегіз сантиметрге жетеді. 2002 жылы Сайтамадағы Ниизадан шыққан. : Кагава префектурасының қалың және қатты түрі. Нагасаки префектурасының ерекшелігі. Сөзбе-сөз "тарелка удон", терең қуырылған және түрлі топпингтермен берілетін жұқа удоннан тұрады.

Корея

Кореяда көптеген жапон мейрамханаларында нағыз жапондық удон тағамдары беріледі, ал корей стиліндегі удон лапшасынан жасалған сорпалар бунсикжип (шағын дәмханалар) мен пожангмача (көшедегі киосктерде) ұсынылады. Екі түрі де udong (우동) деп аталады, бұл жапон сөзі udon (うどん) сөзінің транслитерациясы. Кореяда "удон" сөзі лапша тағамдарын (әдетте сорпалы тағамдарды) білдіреді, ал лапшаның өзі "удон миён" (우동면; "удон лапшасы") деп аталады және "гарак гуксу" (가락국수; "қалың лапша") түріне жатады. Сорпасы жапондық удон сияқты соя соусына негізделген. Бірақ, Окинавадан көп көшпендер келгендіктен, Окинава собасындай аз сорпа қолданылады. Ең қызығы, лапша спагеттиден жасалған, себебі оны алу оңай. Жақын орналасқан Микронезия Федеративтік Штаттарының тілдерінде де жапондық удоннан алынған ұқсас сөздер бар: Чуук тілінде – wutong, Понпей тілінде – udong, Косрае тілінде – utong және…

Филиппин

Жапондық удоннан шабыттанған Давао аймағы мен Висая аймақтарының тағамы Окинава собасына ұқсас. Әдеттегі одонг бір тарелкесі консервіленген сардина мен томат соусымен дайындалады. Жасыл шөптермен қабаттау сияқты басқа да тағамдар да танымал. 1900 жылдардың басында Даваода көптеген жапон жұмысшылары болды, олардың жартысы Окинавадан шыққан. Осы кезеңде жапондықтар одонг жасады.