Кіріспе

Петр Великий (Пётр Великий Петр Великий) - 1870 жылдары Ресейдің Императорлық әскери-теңіз флоты үшін салынған темірпен қоршалған кеме. Оның қозғалтқыштары мен қазандықтары ақаулы болды, бірақ олар 1881 жылға дейін ауыстырылмады. Кеме Балтық флотына қайтып оралғанға дейін Жерорта теңізіне сапар шегеді. Ол, Балтық флотының қалған бөлігі сияқты, 1877-1878 жылдардағы орыс-түрік соғысына қатыспады. 1890 жылдардың соңында "Петр Великий" ескірген деп танылды, бірақ 1903 жылға дейін оқ-дәрілерді үйрету кемесіне айналдыру туралы бұйрық берілмеді. 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы оның қайта құрылуын баяулатты, ал кеме 1908 жылға дейін аяқталмады. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігін оқу кемесі ретінде өткізді, бірақ 1917 жылы су асты кемелерінің қойма кемесі болды. Петр Великий 1918 жылы наурыз айында Хельсинкиде болған кезде Брест Литовск келісім-шарты Кеңес Одағының Хельсинкидегі әскери-теңіз базасын эвакуациялауды немесе Фин шығанағы әлі де мұздатылған болса да, олардың кемелерін жаңа тәуелсіз Финляндия тұтқындауын талап етті. 1918 жылы сәуірде Кронштадтқа жетіп, 1921 жылы 21 мамырда кемеге қосылды. Ол 1959 жылы Әскери-теңіз флотының тізіміне енгізілгеннен кейін, кейіннен жойылғанға дейін, әртүрлі қосалқы қызметтерде Кеңестермен қызмет етті.

Дизайн және сипаттама

Петр Великий 1866 жылы тамыз айында американдық Миантономохтың Кронштадтқа сапарынан пайда болды, бұл контр-адмирал А. А. Попов төменгі борттық, көксеуіл мониторының толық палубалары мен мачталары бар бастапқы жобасын ұсынуға. Ол кемеге қарсыластың кемелеріне шабуыл жасап, порттарына қауіп төндіретін гибридтік бақылау крейсері ретінде әрекет етуді мақсат еткен. Жобаны Теңіз техникалық комитеті мақұлдады, ал 1867 жылдың қыркүйегіне дейін егжей-тегжейлі жоба дайындалды. Бұл 1868 жылы 20 ақпанда қайта қаралды және көмірді жеткізуді төрт күннен бес күнге дейін бумен қыздыруды көтеру туралы бұйрық берілді, бұл қосымша көмірді қамту үшін дизайнды қайта қарауға мәжбүр етті. Бұл өзгертілген жобаны Комитет 1869 жылы 26 қаңтарда мақұлдады, бірақ одан кейін де өзгерістер енгізілді. Мамыр айында Попов американдық Азамат соғысы кезінде мониторларда қолданылғандай теңізге ұшып баруды және көлденең жақтауды жақсарту үшін кеуде құрылысының алдына кішкентай үстеме құрылысты қосуды ұсынды. Екі өзгерістер де 1869 жылы 19 маусымда бекітілді, бірақ кеменің ығысу көлемі 1867 жылғы жобадан 1869 жылғы маусымдағы жобаға дейін үнемі өсті. Қазір Крейсер (Крейсер) деп аталатын кеменің құрылысы жоба мақұлданғанға дейін басталды, бірақ жобаға өзгерістер енгізіле берді. Мачталар мен арматуралар жойылған, болжам бойынша 1870 жылы 7 қыркүйекте британдық мачталы мұнаралы кеменің дауылда жоғалғаннан кейін көп ұзамай, бірақ нақты күні белгісіз. Кемеде "арман" және "телескопиялық" торпедалар орнату туралы шешім 1870 жылы қарашада ғана қабылданды. 1871 жылы маусымда британдық әскери-теңіз архитекторы Эдвард Ридтің сапары көкіректің дизайнына өзгерістер енгізді. Ридтің ұсынысына сәйкес қалыңдығы кемеден бастап кеме қабырғаларына дейін ұлғайтылды. Крейзер Петр Ұлының туғанына 200 жыл толуына орай 1872 жылы 11 маусымда Петр Великий деп қайта аталды. Кеме корпусы бір орталық сызықты бойлық, тоғыз көлденең және екі қанатты су өткізбейтін қалқалармен бөлінген, ал оның толық қос түбі болды. Петр Великийдің метацентрикалық биіктігі 2 метр болатын . Ол тіршілікке толы ролик болса да, оның алдыңғы қалқанынан су ағып жатқанда, оның арғы қалқаны мен палуба арасындағы аралықта су ағып жатқан болса да, ол өте қолайлы теңіз қайығы деп саналды.

Қозғалтқыш

Петр Великийде екі үш цилиндрлі көлденең кері жалғаулы таяқ бу қозғалтқыштары болды, олардың әрқайсысы бір-бір винтті қозғалтады. Бу 12 тікбұрышты қазандықпен жұмыс қысымымен қамтамасыз етілді. Қозғалтқыштар кемеге ең жоғары жылдамдықты беру үшін жалпы алғанда , .

Қару-жарақ

Америкалық Родман жобасына негізделген төрт ұңғылы, ағаштан тоқылған, тегіс ұңғылы пушкалар, бастапқыда Петр Великидің негізгі қару-жарағы ретінде қарастырылды, бірақ ресейліктер жаңа Крупп рейндті пушкасының көрсетіліміне таң қалды. Олар бірнеше қаруды тікелей сатып алды, сондай-ақ өндіріс лицензиясы және 20 дюймдік қаруды ауыстыру үшін 20 калибрлі 12 дюймдік ұзартылған қару таңдалды. Қарулардың қақпақтарын мүмкіндігінше кішірек етіп сақтау үшін гидравликалық мұнаралар олардың тұмсықтарын емес, олардың тұмсықтарын көтереді және түсіреді. Олардың ең жоғары биіктігі +12.5° және ең төменгі тереңдігі -2.5°. Бұл қарудың ең жоғарғы биіктіктегі қашықтығы шамамен 10 м. Қарудың салмағы әрқайсысына тең болатын. Бу қозғалтқыштарымен жұмыс істейтін олар бір минутта 360° айналуды орындай алады, бірақ олардың атыс доғасы 310° ғана. Қарулар атыс басталғаннан кейін мұнараларға кері қайтып, мұнараға көп мөлшерде оқ түтінін жіберді. Бұл мәселеге қарсы тұру үшін мұнаралардың төбесінде желдеткіш орнатылды. Кемедегі машиналар барлық көкжиекті толығымен толтырды, бұл негізгі қару журналдарын мұнаралардан кеменің ұштарына қарай итермеледі және бұл қару-жарақтарды қайта жабдықтауды қиындатады. Кейбір снарядтар кеменің көкірек бөлігінде сақталған болса да, көбісі сақталмаған, сондықтан ұзаққа созылған ұрыс кезінде кеменің тұрақты атыс жылдамдығын бәсеңдеткен болар еді. Бірқатар көздер, соның ішінде Кэмпбелл, кеме 1877-78 жылдың қысында мұз басында болған кезде қаруды ату кезінде бірнеше жарылысқа ұшырағанын айтады, бірақ бұл оқиға орыс тіліндегі көздермен растала алмайды. МакЛафлин мұндай оқиға орын алған жағдайда, мұндай оқиғалар туралы айтылатын болады деп санайды, өйткені мұндай көздер кеменің кемшіліктері туралы өте ашық. "Петр Великийдің" торпедаға қарсы кемелері алты төрт фунттық пулеметтен, төртуі көпірде, екеуі артқы жағында орнатылған, және екі Palmcrantz бір фунттық Gatling типті пулеметтерден тұрады. Екі телескоптық торпеданың бірі су деңгейінен 2 метр, екіншісі 2 метр төмен орналастырылды. Олар кеме корпусына толықтай тартылмай, артық ұзындығы жоғары қарай бұралып, кеме тұмсығына бекітілді. Бір торпеда 21 метрлік қазыққа ілініп, 90° бұрышты орнатылған. Сонымен қатар, екі сүйретілетін Харви торпедасы кеменің артқы жағына орнатылған. Петр Великий бұл қаруды толықтай пайдаланбайтын болса да, олар басқа кемелер үшін айтарлықтай қорқынышты болды.

Қару-жарақ

Петр Великийдің Англияның Шеффилд қаласындағы Чарльз Каммелл және компаниясынан импортталған, су сызығынан төмен орналасқан, су сызығынан төмен орналасқан, су сызығынан төмен орналасқан темірден жасалған толық белбеуі болды. Кеменің ортаңғы бөлігі 49 метр болатын, ал ал қайықтың алдыңғы және артқы жағына дейін қысқарған. Оның артында бірнеше қабат терек пен темір тұрды, бұл басқа қарумен тең деп есептелген. Кеуде қалқаның қалыңдығы 14 дюйм болатын, бірақ кеуде қалқаның соңында қисық бөліктер Хьюз құрама бронь болды, өйткені өте қалың тақталарды оңай бүгіп алуға болмайды. Құрама бронь терек қабатпен араласқан екі пластинадан тұрады. Қарудың бұл түрі сондай-ақ пулемет мұнараларын қорғауға да қолданылған. Кеме палубасы үш 1 дюймдік темір тақталармен қоршалған. Редуттың үстіндегі палубаның қорғанысы екі-үш сантиметр қалыңдықта болды: көздер әртүрлі.

Қызмет

Петр Великийді Санкт-Петербургтегі Galernii Island кеме жасау зауыты салған. Құрылыс 1869 жылы 1 маусымда басталды, бірақ оның кілі 1870 жылы 23 шілдеде ғана салынды. 1872 жылы 27 тамызда кемеге қосылып, 1876 жылы 14 қазанда Балтық флотына қызмет етті. Ол сол кездегі таңқаларлық бес жарым миллион рубльден астам сомаға шықты. 1877 - 78 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде Ұлыбританиямен соғыс кезінде оның төрттік палубасына екі 9 дюймдік миномет орнатылды, бірақ олар 1880 жылы алыстатылды, бірақ ешқашан жауынгерлік қолданылған жоқ. Сол жылы кеме қабырғаларына Уайтхед торпедаларын түсіруге арналған екі фрейм қосылды, бірақ олар тиімді болмады. Оның бастапқы машиналары қанағаттанғысыз болып шықты, ал Бэрд зауыты 254 000 рубль айыппұл төлеген. Ресейдің Императорлық әскери-теңіз флоты 1878 жылы кеменің машиналарын ауыстыруды зерттей бастады, ал 1880 жылы қазан айында Шотландияның Глазго қаласында Джон Эльдер және компаниямен келісімшартқа қол қойылды. Кеме Шотландия кеме жасақтарына 1881 жылдың 14 шілдесіне дейін жеткен жоқ. Жаңа тік булы компост қозғалтқыштар және жұмыс қысымы 12 цилиндрлік қазандықтар ақаулы бастапқы машиналарды алмастырды. Кеменің бұрышындағы шпал торпедалары Уайтхед торпедалары үшін су асты торпеда түтіктерімен ауыстырылды, сонымен қатар кеменің винттері мен рульдері ауыстырылды. Оның шұңқыры да бастапқы биіктігіне дейін қысқартылды. 1882 жылы 4 ақпанда Петр Великий жаңа машиналармен теңіз сынақтарын жүргізді және қозғалтқыштың жылдамдығымен жылдамдыққа жетті. Жаңа қозғалтқыш пен қазандықтар өздерінің алдыңғыларына қарағанда сәл жеңіл болды, ал кеме қазір ауыстырылды. Теңіз сынақтарынан кейін кеме Шотландиядан Жерорта теңізі круизіне кетті. Петр Великий қайта шақырылмас бұрын Алжир, Афина, Корфу, Неаполь, Ла Специя және Тулон порттарына барды. Ол 12 қыркүйекте Кронштадтқа жетуден бұрын Кадис, Лиссабон, Брест және Шербург қалаларына барды. Кеме өзінің қалған өмірінде Балтық теңізінде болды және оның жеңіл қару-жарағы бірнеше рет өзгертілді. 1880 жылдары оның артқы 4 фунттық пулеметі екі Christian Engström (militär) және көпірдегі тағы екеуі алдыңғы мұнараның төбесіне көшірілді. 1892 жылы Петр Великийдің қазандықтары ауыстырылды, ал 1890 жылдардың ортасына қарай кемеде әр мұнараға екі 4 фунттық пуля, көпірде алты 5 баррельді айналдырушы Хотчкисс пулясы және төрт Хотчкисс пулясы орнатылды. 1904 жылы 2 ақпанда жаңа жоба бекітілді, бірақ Санкт-Петербургтегі Балтық зауыты кемені кеменің палубасына дейін кесуді бастаған болатын. Жақсы қорғаныш алынып тасталып, жаңа конструкция жасалды. Қазандықтар он екі от құбырлы қазандықтармен ауыстырылды, он реконструированный Императорлық яхтаның ресейлік яхта Polyarnaya Zvezda және екі жаңа. Жаңа қазандықтар қозғалтқыштарға жеткілікті буды ғана жеткізді, бірақ олардың түтінін орналастыру үшін екінші түтік қосу керек болды. Екі мачтаға соғыс жоғарғылары қосылды. Тек кемедегі басқару мұнарасы ғана қорғалған. 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысының басталуы, оның қайта жобалауын мақұлдағаннан кейін, оның жұмысы баяулап, 1907 жылдың басына дейін қайта басталды. Кеме келесі жылы жасалып бітті. Қайта құру нәтижесінде Петр Великийдің ұзындығы жалпы алғанда 321 фут (98 м), ал арқалығы 62 фут (19 м) және ең үлкен сусынуы 26 фут (8 м). Оның ығыстығы 10,105 тоннаға өзгертілген ығыстығынан әлдеқайда жеңіл болды. Оның ең жоғары жылдамдығы қазір болды, және ол көмір тасымалдайтын. Бұл оның аяқталуынан кейін Петр Великий 1917 жылға дейін оқ-дәрілерді оқыту бөлімшесіне тағайындалды. Бірақ бұл Маклафлин қолданған суық соғыстан кейінгі дереккөздермен расталмаған. Сол жылы ол Кронштадт пен кейіннен Хельсинкиде су асты кемелерінің қоймасы ретінде тағайындалды. 1918 жылғы Брест-Литовск келісім-шарты бойынша Кеңес Одағы 1918 жылдың наурыз айында Хельсинкидегі әскери-теңіз базасын эвакуациялауы немесе Фин шығанағы әлі де мұздатылған болса да, олардың кемелерін жаңадан тәуелсіз Финляндия тұтқындауы керек болды. Петр Великий сәуір айында "мұз сапары" деп аталатын Кронштадтқа жетті. 1921 жылы 21 мамырда кемеге шахталар салынған. Ол "Блоксив No" деп аталды. 1 (Халк 1) кемесі 1923 жылы 4 желтоқсанда қайтадан суға шығарылды. 1932 жылы 1 қаңтарда ол Блоксив No2 деп аталды. 1949 жылы 4 мамырда, ал 16 мамырда BSh 3 кемесіне ауысты. Кеме 1959 жылы 18 сәуірде соққыға ұшырап, кейіннен жойылған.