Кіріспе

Британдық суфражистка Тереза Биллингтон Грейг (1876 жылы 15 қазан - 1964 жылы 21 қазан) - британдық суфражистка, 1907 жылы әйелдер еркіндігі лигасының негізін қалаушылардың бірі. Ол Эммелин Панкхерст пен оның қыздары басқарған басшылықты тым автократиялық деп санағандықтан WSPU деп те аталатын Әйелдер әлеуметтік және саяси одағынан кетіп қалды. 1904 жылы оны WSPU ұйымға көшпелі спикер ретінде тағайындады. 1906 жылдың күзінде Биллингтон Грейгке Шотландиядағы WSPU филиалдарына қолдау көрсетуді тапсырды. 1906 жылы 25 сәуірде ол "Хатын-кыздар галереясынан" "Хатын-кызлар үшін дауыс" баннерін Ақындар палатасындағы пікірталас кезінде ашты. Оның анасы Хелен Уилсон екі серіктесімен бірге шағын дүкенді басқарды, оны Престонның алғашқы дүкенін басқарған өз әкесі субсидиялады. Өзінің әкесінің қалауы бойынша Уилсон Уильям Биллингтонға үйленді, ол дүкенді басқаруға араласты. Бизнес сәтсіз аяқталғаннан кейін отбасы Блэкбернге көшіп келеді, онда Уильям Биллингтон қазандық жасау компаниясына қосылады. Тереза мен оның үлкен әпкесі Нотр-Дам монастырының мектебінде оқыды, мұнда білім беру шектеулі болды. Ол поэзия мен очерктер жазуға құштар оқырман, роман-католик журналына әңгімелер сататын. 13 жасында мектепті бітіргеннен кейін Биллингтон киім жасау кәсіпінде шәкірт болды. Алайда ол үйде үй шаруасына үлес қосуды күткендіктен, үйде оқуға мүмкіндік бермейтінін түсінді және 17 жасында қашып кетті. Ол әкесінің дүкенінде жұмыс істеуге әкесінен өтініш білдірді, бірақ ол бас тартты. Содан кейін ол Манчестердегі ағасы Джордж Уилсон мен оның отбасымен бірге қалатыны туралы келісті. Ол сол жерде кешкі сабақтарды оқып, мұғалім болу үшін біліктілік алған. Ол Манчестердегі Рим-католик мектебінде сабақ берді, бос уақытында Манчестер университетінде (Анкоатс) қонысында оқыды. Биллингтонның ата-анасы католик болған, алайда ол жасөспірім кезінде агностик болды. Ол Лондонда баяндамашы ретінде Энни Кеннимен бірге болды, оны "логиканың балғамен және суық ақылмен" рухландырды. Олар бірлесіп, қозғалысқа қолдау көрсетуді арттыруға тырысты. 1905 жылы Кир Харди оны WSPU-ның Еңбек партиясымен белсенділігінің екінші толық уақытты ұйымдастырушысы болуға шақырды. Биллингтон жарнама ұйымдастырып, демонстрацияларға қатысқан. Біріншісі 1905 жылы 21 желтоқсанда Корольдік Альберт залында болды, оған ол Энни Кенни мен Минни Балдокпен бірге қатысты. Энни "Әйелдерге дауыс беру" деген жазуды жеке қорапшасының үстіне іліп, "Либералды үкімет әйелдерге дауыс бере ме?" деген сөздерді айқайлап жатқанда, Биллингтон "Либералды үкімет жұмысшы әйелдерге әділдік бере ме?" деген жазуы бар 9 фут ұзын баннерді ашты. Олар залдан лақтырылды. 1906 жылы 25 сәуірде ол Энни Кеннимен тағы бір рет бірлесіп, Кеир Харди ұсынған әйелдердің сайлау құқығы туралы пікірталас кезінде Қоғамдық палатаның әйелдер галереясынан "Әйелдер үшін дауыс" баннерін ашты. Олар қатты дауыспен: Әйелдерді ғимараттан сүйреп шығарып, қалған парламенттік сессияға галереяға кіруге тыйым салды. Келесі күні Daily Mirror мақаласында "қозғалыс басшыларының күш-қуатының таңғажайып дәлелдері" туралы баяндалды, Сильвия Панкхерсттің баннерлерді суретке түсіргенін және олардың белсенділігінің себептерін талқылады. Daily Mirror онымен сұхбат құрған, онда ол бірнеше жылдан бері қызбен тұрмысқа шыққандығын, бірақ "Әйелдер үшін дауыс" деген соғыс айқасы заңға айналғанға дейін құрбандық үстеліне алып барудан бас тартатынын түсіндірді. Кейінірек 1906 жылы маусымда Биллингтон WSPU-ге 1906 жылы Хаддерсфилд сайлауында Либералды партияның кандидатына қарсы сайлауда Эммелин Панкхерст пен Энни Кеннимен бірге жергілікті белсенді Ханна Митчеллге әсер етті. Содан кейін ол Шотландияға WSPU белсенділігін ұйымдастыру үшін барды. Бұл жерде оның ораторлығы Хелен Фрейзер мен Джени Алланға әсер етті. Мені ұрыстық қозғалысқа әкелген баяндамашы Тереза Биллингтон Грейг болды. Мен әлі де оның басын ауыр тоқымамен, ежелгі Грекияда оюланғандай етіп, логикалық, нақты, күшті және әйелдердің дауыс беру қажеттілігін көрсететін суреттермен түсіндіріп жатқанын көре аламын. Ол мені келесі ашық ауада кездесуінде орындықты алып отыруға көндірді, бұл біздің қала маңындағы тұрғындарымызды таңғалдырды және қуантты. Хелен Фрейзер Шотландияда Фредерик Льюис Грейгпен (1875/761961) танысып, 1907 жылы 8 ақпанда Глазго қаласында үйленді. Олар Біллингтон Грейг деген жалпы тегін қабылдауға және некеде тең болуға келісті. 1907 жылы ол WSPU-ның бағыты бойынша ұсыныстары қабылданбаға...

Әйелдер бостандық лигасының (WFL) құрылуы

1907 жылдың қыркүйегінде Эмелин Панкхёрст WSPU конституциясын тоқтатты және өз қызы Кристабель Панкхёрстпен бірге Одақтың тікелей бақылауын алды. 14 қыркүйекте Биллингтон Грейг, Эдит Хоу Мартин, Шарлотта Деспард, Элис Абадам, Марион Коутс Хансен, Айрин Миллер, Бесси Драйсдейл және Мод Фицхерберт ұйымды басқару тәсіліне қатысты алаңдаушылықтарын түсіндіріп, Эммелин Панкхерстке ашық хатқа қол қойды. Биллингтон Грейг 1910 жылы желтоқсанда WFL-ден кетті, өйткені ол мүшелікке Панкхурстар ұйымдастырған Парламентке "рейдтер" сияқты күресші тактикалардың әсері тиді деп санады. Биллингтон Грейг Панкхерстер әйелдерге кеңірек еркіндікті қамтамасыз ету есебінен сайлау құқығына назар аударды деп сенді. Ол сол кездегі кең тараған, мысалы, меншікке шабуыл жасау сияқты күрес әдістерінің орнына суфражистердің жаңа тактикаларды сынап көруін ұсынды: "Бір мәселе бойынша полиция сотында наразылық білдіруі мүмкін, екіншісі бойынша сыртта, қоғамдық жиналыстарда, ал қоғамдық орындарда жаңа феминисттік бағыттар бойынша Баспасөздер ереуілдері мен бойкоттар қолданылуы мүмкін". 1916 жылы Британдық спортшылардың жедел жәрдем қорына бірқатар іс-шаралар ұйымдастырды. Ол 1937 жылы әйелдер еркіндігі лигасына қайта қосылды және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Вестминстер үшін әйелдер деп аталып кеткен кезде де қатыса берді. Ол сондай-ақ "Алты нүктелік топтың" мүшесі болды және сол кезде сайлау құқығы қозғалысының тарихы бойынша жұмыс істеді. 1915 жылы және 1923 жылы Биллингтон Грейг өзінің күйеуінің орнынан бильярд компаниясында менеджер болды, ал 1936 жылы ол қысқа уақытқа Бизнес және кәсіби әйелдер клубының ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. Ол 1964 жылы 21 қазанда Лондонда қатерлі ісіктен қайтыс болды. Оның мұрағаттары Лондон экономика мектебінің кітапханасындағы Әйелдер кітапханасында (бұрын Фосетт кітапханасы деп аталатын) сақталған. Қағаздар оның өлімінен кейін Фосетт кітапханасына сыйға берілді, оларды 1997 жылы қызы Фиона Биллингтон Грейгтен қосымша құжаттар толықтырды. Жинақта сондай-ақ Биллингтон Грейг туралы 3 ауызша әңгіме бар, екеуі қызы Фионамен, 1974 жылдың тамызында және 1984 жылдың қыркүйегінде жазылған, ал біреуі оның немересі, миссис Беатрис Блэкменмен, 1974 жылдың қыркүйегінде жазылған. Сұхбаттар Брайан Харрисонның "Суфражистік сұхбаттар" жобасының бір бөлігі болып табылады. Тереза Биллингтон Грейг үнемі қолтаңбамен сөйлейтін, өзін атап, оған Т. Б. Г. деген қысқартуды қолданатын.

Өлімнен кейін танылу

Харрисон Биллингтон Грейг "сөзге қонымды талантына байланысты аз жетістікке жеткенін" және Кэрол Макфи мен Энн Фицджеральд сияқты, оның келісімге келу және ынтымақтасу қабілетінің жоқтығы оның өзгерісті жүзеге асыру қабілетін шектеуі мүмкін екенін айтады. Біллингтон Грейгтің өзі өз жұмысында сәтсіздікке ұшырағанын сезінді, өзінің жетістіктерінің ауқымынан көңілі қалды. The Non Violent Militant: Selected Writings of Teresa Billington Greig (1987) кітабының кіріспесінде Макфи мен Фицджеральд Биллингтон Грейгтің "өз жұмысының ұмытылып, өзі құрған ұйымдардың тасталып кеткенін, жаңа ұрпақтың бей-жай қалғанын және өмірін арнаған феминисттік революцияның әлі де болашақта болатынын" қалай өмір сүргенін жазды және кітап "өзінің жеке сәтсіздікке деген дәулетіне қарсы шығады" деген үмітін білдірді. Бұл кітапқа дейін Биллингтон Грейгтің өмірі мен шығармалары туралы аз мәлімет болған. Оның аты мен суреті, 58 басқа әйелдер сайлау құқығын жақтағандардың суреттерімен бірге, 2018 жылы ашылған Лондонның Парламент алаңында Милисент Фосетт мүсінінің тұғырына қойылған.