Кіріспе

Prurigo nodularis (PN), сондай-ақ нодулярлы зу, - бұл көбінесе денеде, қол мен аяқта пайда болатын, қуыртқыш (көркіткіш), нодулярлы зақымданулармен сипатталатын тері ауруы. Пациенттерде жиі созылмалы терлеуден пайда болған бірнеше экскориаттық түйіндер болады. ПН- нің нақты себебі белгісіз болса да, ПН басқа дерматологиялық жағдайлармен, мысалы, емделмеген немесе ауыр атопиялық дерматитпен және жүйелі қабыну себептерімен, соның ішінде бауыр ауруы мен бүйрек ауруының соңғы сатысымен байланысты. ПН- ні емдеудің мақсаты - қышуды азайту. ПН гидтік қуысу түйіндері немесе Пикер түйіндері деп те аталады.

Себептер

Сырқақ түйінінің нақты себебі белгісіз, бірақ оны басқа дерматологиялық жағдайлар, мысалы ауыр атопиялық дерматит, Беккердің невусы және сызықтық IgA ауруы тудырады деп есептеледі. ПН сондай-ақ бауыр ауруы, холестаз, қалқанша безінің ауруы, полицитемия, уремия, Ходжкинс лимфомасы, ВИЧ және бүйрек жетіспеушілігі сияқты ісіктің жүйелі себептерімен байланысты. Психиатриялық аурулар ПН-ді тудырады деп есептелді, бірақ кейінгі зерттеулер ПН-нің психиатриялық себебін жоққа шығарды. Пациенттер өздерін психикалық бұзылулары барлардан, мысалы паразитоздың және басқа психикалық жағдайлардың алдауларынан ажырату үшін үнемі күресіп жатқанын айтады.

Диагностика

Диагноз 6 аптадан астам уақытқа созылған қышудың бар екендігіне және визуалды тексеруге негізделеді. Тері биопсиясы басқа ауруларды алып тастау үшін жиі жүргізіледі. Жара биопсиясы әдетте жеңіл қабынуды, кейде эозинофильдер санының көбеюін көрсетеді. Кем дегенде бір зақымданудың өсірілуі атопиялық дерматитке айтарлықтай байланысты стафилококк инфекциясын жоққа шығарады.

Емдеу

Prurigo nodularis ауруын емдеу өте қиын, бірақ қазіргі кездегі терапияға стероидтар, дупилумаб, витаминдер, криохирургия, талидомид және УФ-В сәулелері жатады. Стафилококк немесе басқа инфекция болған жағдайда антибиотиктер тиімді болып шықты, бірақ бұл ауру үшін пайдадан гөрі зиянды әсер етеді. Дәрігер сізге қатты дозада преднизон бере алады, ол қышу мен сызылу циклін бірден тоқтатады. Алайда стероидтерді қолдануды тоқтату, әдетте бірнеше апта ішінде, қайталануға мүмкіндік береді. Horiuchi және басқалар 2006 жылы антибиотиктермен емдеу кезінде ПН- нің айтарлықтай жақсарғанын хабарлады. Иммуран деген бренд атымен де белгілі пурин аналогтарының химиялық класына жататын, орган трансплантациясы мен аутоиммундық ауруларда қолданылатын иммунодепрессант препарат - азатиоприннің тиімділігі туралы хабарланды. Дупилумаб (Dupixent) АҚШ FDA-сы 2022 жылдың қыркүйегінде тұншықты қабынуды емдеу үшін бірінші осындай дәрілік препарат ретінде мақұлдады.

Тарих

Prurigo nodularis алғаш рет 1909 жылы Хайд пен Монтгомери сипаттады.