Кіріспе

PLATO ойыны
1983 жылғы roguelike видео ойыны

"Морияның түрмелері", көбінесе жай ғана Мория деп аталады, J. R. R. Толкиннің "Сақиналардың иесі" романынан шабыттанған компьютерлік ойын. Ойынның мақсаты – Мория кентеріне терең бойлап түсіп, Балрогты өлтіру. Мория, Hack (1984) және Larn (1986) ойындарымен бірге, алғашқы roguelike ойын және қала деңгейін енгізген алғашқы ойын болып саналады. Мория – одан әрі танымал Angband roguelike ойынының негізі болды және Blizzard Entertainment компаниясының Diablo ойынының алғашқы дизайнына әсер етті.

Ойын процесі

Ойыншының мақсаты – бастықпен шайқас сияқты Бальрогты жеңу үшін Морияның тереңдігіне түсу. Rogue сияқты, деңгейлер тұрақты емес: ойыншы деңгейден шығып, қайта оралуға тырысқанда жаңа деңгей процедуралық түрде жасалады. Rogue-ге енгізілген басқа да жақсартулардың ішінде, ойыншылар жабдықтарды сатып алып сата алатын ең жоғары деңгейдегі тұрақты қала бар. Мория кейіпкерді жасаудан басталады. Ойыншы алдымен келесілерден «жарық» таңдайды: Адам, Жарты эльф, Эльф, Халфлинг, Гном, Карлик, Жарты орк немесе Жарты тролль. Жарықтың таңдалуы негізгі статистиканы және сыныптардың қолжетімділігін анықтайды. Содан кейін ойыншы кейіпкердің «сыныбын» келесілерден таңдайды: Жуынгер, Сиқыршы, Діни қызметкер, Қарақшы, Рейнджер немесе Паладин. Сынып статистиканы, сондай-ақ ойын барысында алынатын қабілеттерді анықтайды. Сиқыршылар, Рейнджерлер және Қарақшылар сиқыр үйренуге болады; Діни қызметкерлер мен Паладиндер дұға үйренуге болады. Жуынгерлерде қосымша қабілеттер жоқ. Ойыншы ойынды алты дүкеннен тұратын қала деңгейінде шектеулі заттармен бастайды: (1) Жалпы дүкен, (2) Қару-жарақ қоймасы, (3) Қару жасаушы, (4) Храм, (5) Алхимия дүкені және (6) Сиқыр қолданушылар дүкені. Бұл деңгейдегі баспалдақ кездейсоқ түрде жасалған жер асты лабиринттеріне түседі. Терең деңгейлерде күшті монстрлар мен құнды заттар бар. Ойыншы баспалдаққа көтерілген немесе түскен сайын, жаңа деңгей жасалады, ал ескісі жойылады; тек қала ғана ойын бойында сақталады. Көптеген roguelike ойындардағыдай, кейіпкер өлген жағдайда сақталған ойыннан қайта жүктеу мүмкін емес, себебі ойын тек шығу кезінде ғана жағдайды сақтайды, бұл көптеген сақтау мүмкіндігі бар компьютерлік ойындардағы құтқару стратегиясын болдырмайды. Дегенмен, ойын жасаған файлды (Windows нұсқасында MORIA.SAV) қосымша сақтау орнына көшіруге болады, содан кейін кейіпкер өлгеннен кейін сол файлды қалпына келтіруге/ауыстыруға болады. Бальрог (үлкен әріппен B арқылы белгіленген) ойын картасының ең терең бөлігінде кездеседі. Бальрог өлтірілгеннен кейін ойын жеңіске жетеді және ойынды сақтау мүмкіндігі жойлады.

Ойыншы ерекшеліктері

Ойыншының ойында көптеген қасиеттері бар. Кейбір қасиеттер, мысалы, жынысы, салмағы және бойы, ойыншы жасалғаннан кейін өзгертілмейді, ал күш, интеллект және қорғаныс классы сияқты басқа қасиеттерді белгілі бір заттарды арнайы қолдану арқылы өзгертуге болады. Мана мен өмірлік күштер (хит-пойнттар) демалыс арқылы немесе басқа да сиқырлы тәсілдермен толықтырылады. Ойыншы қымбат тастар мен валютаға басқанда алтын жиналады. Ойыншы түрмеде әртүрлі іс-әрекеттер жасағанда тәжірибе жинақтайды, көбінесе жандарды өлтіру арқылы. "Қосымша қабілеттер" әр дағды орындалғанда және ойыншы тәжірибесі арта қосқанда өзгеріске ұшырайды.

Тарих

1981 жылы Оклахома университетінде оқып жүргенде Роберт Алан Кенеке Rogue видео ойынына әуес болады. Көп ұзамай, Кенеке VMS жүйесінде жұмыс істейтін алғашқы VAX 11/780 шағын компьютеріне ауысты, ол кезде онда ешқандай ойын болған жоқ. Rogue ойынына енді қол жеткізе алмауы Кенеке үшін "көтере алмас" жағдай болғандықтан, ол VMS BASIC тілін пайдаланып өзінің Rogue ойынын жасауға кірісіп, оған Moria Beta 1.0 деген ат қойды. 1983 жылдың жазында Кенеке ойынын VMS Pascal тілінде қайта жазып, Moria 1.0 нұсқасын шығарды. 1987 жылдың ақпан айында Джеймс Э. Уилсон VMS Pascal бастапқы кодын UNIX жүйелерінде пайдалану үшін C бағдарламалау тіліне аудара бастады, сол кезде UNIX жүйелері танымал бола бастаған еді. Уилсон өзінің нұсқасын бастапқы VMS Moria ойынынан ажырату үшін оны UNIX Moria деп атады, кейін қысқартып UMoria деп атады. UMoria 4.85 нұсқасы 1987 жылдың 5 қарашасында жарық көрді. C тілі VMS Pascal тілінен гөрі көшпелірек бағдарламалау тілі болғандықтан, MS DOS, Amiga, Atari ST және Apple IIGS сияқты түрлі компьютерлік жүйелер үшін Moria ойынының көптеген нұсқалары жасалды. UMoria 5.0 нұсқасы 1989 жылы шығарылды.