Кіріспе

Канадалық симфониялық оркестр

Монреаль симфониялық оркестрі – Канаданың Монреаль қаласында, Квебек провинциясында орналасқан канадалық симфониялық оркестр. Оркестрдің негізгі үйі – Place des Arts-тағы Монреаль симфониялық үйі. Әлемде октабасқа ие болған жалғыз оркестр осы оркестр.

Тарих

Бірнеше оркестрлер қазіргі OSM-нің алдын-ала құрылған ансамбльдері болды. Мұндай оркестрдің бірі 1897 жылы құрылды, ол он жыл бойы өмір сүрді, ал тағы бірі 1930 жылы құрылып, он бір жыл жұмыс істеді. Қазіргі оркестрдің тамыры 1934 жылға дейін жетеді, ол кезде Уилфрид Пеллетье Les Concerts Symphoniques атты ансамбль құрды. Бұл ансамбль 1935 жылдың 14 қаңтарында дирижер Розарио Бурдон жетекшілігімен алғашқы концертін өткізді. Оркестр 1954 жылы қазіргі атауын алды. 1960 жылдардың басында Оркестр Place des Arts-тағы жаңа ғимаратқа көшуге дайындалып жатқанда, меценат және Монреальдің көрнекті қайырымдастық іскері Джон Уилсон Макконнелл Симфонияның концертмейстері Кальвин Сиб үшін 1727 жылғы Лауб Петшниковтың Страдивари скрипкасын сатып алды. Оркестр 1960 жылдары және 1970 жылдардың басында Зубин Мехта мен Франц Пол Деккердің кезінде гастрольдік сапарлар мен жазбалар жасауды бастады. Рафаэль Фрюбек де Бургостың музыкалық директоры болып қызмет еткен кезінде (1975-1976) OSM алғаш рет Карнеги залында өнер көрсетуге шақырылды. Алайда, Фрюбек де Бургос Жилль Трембленің Fleuves шығармасын қабылдамады, оны Трембле OSM-нің гастрольдік қойылымдары үшін жазған болатын. Сонымен қатар, Фрюбек де Бургос La Presse басылымында таңдалған OSM музыканттарын сынап, пікір білдірген. Бұл дау Фрюбек де Бургостың отставкаға кетуіне әкелді. (Фрюбек де Бургос 2002 жылы қонақ дирижер ретінде оралғанда, бұрынғы әрекеттері үшін кешірім сұрады.) Фрюбек де Бургостың кеткеннен кейін дирижерлік қызметтерге өтініштер қабылданды, соның бірі Шарль Дютойтке берілді. 1977 жылы Дютойт OSM-нің музыкалық директоры болды. Дютойт Лондон/Decca жазбаларының продюсері Рей Миншуллмен достық қарым-қатынас орнатты, нәтижесінде Decca/London компаниясымен жиырма жылдық жазба серіктестігі құрылды. Осы кезеңде Дютойт пен OSM көптеген жазбалар шығарды және Солтүстік Америка, Еуропа, Азия және Оңтүстік Америкада гастрольдік сапарлар жасады. Бұл дискографиядағы ең маңыздысы француз репертуары, әсіресе Морис Равельдің музыкасы, сондай-ақ Стравинский мен Дебюссидің шығармалары. OSM және Шарль Дютойт жазбалары үшін түрлі марапаттар алды, соның ішінде Франция Президентінің Гран-приі және Монтрё дискісінің әлемдік жүлдесі. OSM 1996 жылы Гектор Берлиоздың "Трояндықтар" операсын жазғаны үшін және 2000 жылы EMI-де Сергей Прокофьев пен Бела Бартоктың пианино концерттерін Марта Аргеричпен бірге орындағаны үшін Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Ол сонымен қатар бірнеше Juno және Felix сыйлықтарын жеңіп алды. Лондон/Decca жазбалары классикалық жазба индустриясындағы нарықтық өзгерістерге байланысты 1990 жылдардың соңында тоқтатылды. 1998 жылы OSM музыканттары үш апталық ереуілге шықты, ол мәселе негізінен Дютойт пен Квебек премьер-министрі Люсьен Бушардың арасындағы жеке қарым-қатынас арқасында шешілді. 2002 жылы Дютойт OSM музыканттары арасындағы ұзаққа созылған даудан кейін музыкалық директор қызметінен кенеттен кетті. Дютойт 2016 жылға дейін OSM-ге қонақ дирижер ретінде оралмады. Дютойт кеткеннен кейін Жак Лакомб 2002-2006 жылдар аралығында OSM-нің бас қонақ дирижері болды. 2003 жылдың наурыз айында оркестр 2006 жылдан бастап Кент Наганоны жаңа музыкалық директоры етіп тағайындағанын жариялады. 2005 жылдың 30 наурызында ол Монреальде музыкалық директор ретінде алғашқы концертін берді. Кейін 2005 жылы OSM музыканттары өндірістік әрекеттерге кірісті, бұл жұмыс тоқтауы бес айға созылды және Наганоның алғашқы жоспарланған концерттерінен аз уақыт бұрын аяқталды. OSM-мен Нагано ECM New Series және Analekta сияқты лейблдер үшін коммерциялық жазбалар жасады. 2017 жылдың маусым айында OSM Наганоның қазіргі келісімшарты аяқталғаннан кейін, 2019-2020 жылғы маусымның соңында музыкалық директор қызметінен кететінін жариялады. Нагано OSM музыкалық директоры қызметін 2019-2020 жылғы маусымның соңында аяқтады, оның соңғы концерттері COVID-19 пандемиясы салдарынан қысқартылды. 2018 жылы оркестр Норд-дю-Квебектегі бірнеше Кри және Инуит қауымдастықтарына барып, Томсон Хайвей мен Мэтью Рикетстің жергілікті операсы – Чаакапеш: Трикстердің ізденуі операсын орындады. Турды Роджер Фраппиер мен Джастин Кингсли 2019 жылғы "Чаакапеш" деректі фильмінде түсірді. 2018 жылы Рафаэль Пайар OSM-ді бірінші рет дирижерлік етті. 2019 жылы қонақ дирижер ретінде оралды. 2021 жылдың қаңтар айында OSM 2022-2023 жылғы маусымнан бастап Пайареді өзінің келесі музыкалық директоры етіп тағайындағанын жариялады, бастапқы келісімшарт 5 маусымға арналған. 2021-2022 жылғы маусымда музыкалық директор атағын алды. Олар 2023 жылы жарық көрген Les Cowboys Fringants-пен бірлескен En concert avec l’Orchestre symphonique de Montréal (sous la direction du chef Simon Leclerc) концерттік альбомын жасады, ол 2024 жылғы Juno Awards-та "Жылдың франкоязық альбомы" жүлдесін жеңіп алды.