Кіріспе

Неміс мұхит кемі SS Cap Trafalgar - 1913 жылы Гамбург Süd желісі үшін іске қосылған неміс мұхит кемі. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде көмекші крейсер ретінде пайдалануға берілді. Ол сол кластағы кеме батырып кеткен алғашқы қарулы сауда крейсері болды. Ол HMS Carmania, сонымен қатар, оңтүстік Атлантикада 1914 жылдың 14 қыркүйегінде болған қаһарлы іс-әрекет кезінде жойылған. Бұл әлемдегі бұрынғы океанды жабылған кемелердің арасындағы алғашқы шайқас болды.

Ерте мансап

SS Cap Trafalgar жолаушылар кемесі Германия мен Плата өзені арасындағы қызмет үшін Германияның Гамбург Оңтүстік Америка желісі үшін Германияның Гамбург қаласындағы Эльба өзеніндегі AG Vulcan кеме жасақтауында салынған. Ол 1805 жылы Трафальгар шайқасының көрнекі болған жері болып табылатын испандық Трафальгар басына байланысты аталған. Ұзындығы 613 фут (187 м), ал арқалығы 72 фут (22 м) болатын үш түтікшелі кеме 18 710 тонна салмақпен жүзіп, 1600 жолаушыны (400 1-ші, 276 2-ші, 913 3-ші немесе бағдарлау класы) тасымалдауға қабілетті. Үш бұрандалы кеме, оның сыртқы пропеллерінен екі үш бұрандалы бу қозғалтқышы, ортаңғысы - бу турбинасы қозғалады. Cap Trafalgar 1914 жылы 10 сәуірде Гамбургтен Бразилия, Аргентина және Уругвайдағы Оңтүстік Америка порттарына алғашқы сапарын бастағанда, ол Оңтүстік Америка қызметіне қатысатын ең ірі кеме және ең сәнді кемелердің бірі болды.

Суға бату

1914 жылдың тамызында Еуропаға соғыс жарияланғанда, Кап Трафальгар Буэнос-Айресте болды және бұйрықтарды күтіп тұрды. Ол жоспарланғандай, Германия Императорлық әскери-теңіз флоты оны көмекші крейсер ретінде реквизициялады. 18 тамызда ол көмір алу үшін Монтевидеоға келді, содан кейін Бразилия материгінен шығысқа қарай 805 км жердегі Триндаде аралына барады. Сонымен қатар, оның үшінші қақпағы, яғни манекені, алып тасталды. Ол екі 4,1 дюймдік пушкамен және алты фунттық помпондармен (олардың атыс кезінде шыққан дыбысы үшін аталған), барлығы тәжірибелі теңіз қызметкерлерімен жабдықталған және ағылшын сауда кемелерін батыру міндеті берілген. Ол Hilfskreuzer B (Қосалқы крейсер B) деген кодтық атауға ие болды және оған Korvettenkapitän Wirth командалық жасақтады. Бастапқы сапарынан кейін, 13 қыркүйекте "Cap Trafalgar" Германияның Триндад аралында орналасқан құпия жабдықтау базасына қайтып келді. RMS Carmania - Леонард Пескетт жобалаған және Джон Браун & Компания Кунард желісі үшін салған британдық мұхит кемі. Ол 1905 жылы 21 ақпанда іске қосылды және сол жылдың 2 желтоқсанында Ливерпульден Нью-Йоркке алғашқы сапарын жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін "Кармания" қарулы сауда крейсеріне айналдырылды, ол сегіз 4,7 дюймдік қарумен жабдықталды және капитан Ноэль Гранттың қол астында болды. 14 қыркүйекте осы базада Кап Трафалгарды британдық сауда кемелеріне қарсы база ретінде қолайсыз аралды пайдаланатын неміс кеншілері мен шағын әскери кемелерін шашу үшін жіберілген Кармания тауып алды. Кармания таңертең ертерек Кап Трафальгардың түтінін байқады және бірнеше сағаттан кейін аралдың жалғыз портында екі көмірші бар неміс кемесін таңғалдырды. Кап Трафальгардың (Кармания ретінде маскировкаланған) жалғыз шайқасы нағыз Карманияға қарсы болды. Кейбір деректерде "Кармания" кемесі "Кэп Трафальгар" кемесі ретінде маскировкаланған деп қате айтылады. Капитандар Cap Trafalgar және Carmania екі кемеде де сәтті әрекет жасау үшін олардың кемелеріне көп орын қажет екенін түсінген; сондықтан капитандар қажетті орын алу үшін Триндад аралының шетінен бірнеше шақырымға дейін жүзіп кеткен. Cap Trafalgar сонымен қатар кодталған неміс хабарламаларын жіберді, ол Carmania-мен ұрысқанын және позициясын NNW бағытымен батысқа 35 градус, оңтүстікке 26 градус деп жариялады. Содан кейін екі кеме бір-біріне қарай бұрылып, шайқасуға кірісті, Кармания тым ерте атып, осылайша Кап Трафальгарға бірінші соққыны тигізуге мүмкіндік берді. Кармания қарсыласынан да жаман болды, 79 рет соққы алды, су сызығынан төмен түсіп, оның көпірін снарядтар толық жойды. Алайда, қашықтық жақындаған сайын, оның өз қарулары зақым келтіре бастады және екі кемеде де өрт басталды, теңізшілер рельстерді жайып, кемелер бір-бірінен бірнеше жүз метр қашықтықта болған кезде автоматтан атуды бастады. Екі кемеде де қазіргі заманғы әскери кемелердің атыс басқару жүйесі немесе оқ-дәрі көтеру құралдары болмағандықтан, іс-қимыл Нельсонның заманындағы стильде жүргізілді. Карманиядағы өрттің бақылаудан шығып кетуі мүмкін сияқты, Кап Трафальгар кемесі кемежайға қарай құтқару қайықтарын түсіріп, бұрылысты бұрып кетті. Су деңгейінен төменгі қабырға бірнеше бөлікті жарып, кеме тез батып барады, бірақ кеншілер 279 теңізшіні суға батып кеткеннен бұрын құтқара алды. 51 адам ұрыста немесе суға батуда қаза тапты (басқа мәліметтер бойынша, 16 немесе 17 адам қаза тапты), соның ішінде капитан Вирт. Кармания да сол сияқты зақымдалды, қатты су басқан және өртенген, тоғыз адам қаза тауып, тағы да көп адам жарақат алды. Осы кезде Кап Трафалгардың замандасы, қарулы сауда крейсері, жарылған кемеге құтқару шарасын жасау үшін келді. Алайда "Кронпринц Вильгельм" кемесі капитаны тұзаққа түсіп қалуы мүмкін деп қорқып қалды, өйткені осы аймақтағы көптеген неміс және одақтас кемелер, әрине, "Кэп Трафалгардың" SOS шақыруларын тыңдап отырды, олар неміс кодта болса да, "Карманиядан" ағылшын кодты хабарлармен толықтырылды. Көптеген соғыс кемелері сол жерге жетіп бара жатқандықтан, ал "Кэп Трафальгар" кемесі суға батып кеткен болса керек, "Кронпринц Вильгельм" кемесінің капитаны бір рет атпай-ақ, кемесін бұрып, кетіп қалды. "Кармания" тек қана су бетінде тұрды. Ол өртеніп, көпірдегі байланыс және навигациялық жабдықтар жойылып кеткенін атап өтті. Ол сол аймақтағы британдық крейсермен кездесуге үміттеніп, оңтүстікке қарай бұрылды. 15 - ші күні құтқарылған кезде ол теңізге жарамсыз болып, теңізде тағы бір-екі күннен артық болса, суға батып кететі�...