Кіріспе

Буэнос-Айрестегі ғимарат Казерос түрмесі (lang es) Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласының оңтүстік бөлігіндегі Парке Патрисиос ауданындағы паноптикон түрмесі болды. Казерос түрмесін 1960 жылдары әскери диктатуралар ойлап тапты, ол бастапқыда сотқа күтіп отырған тұтқындар үшін қысқа мерзімді ұстау станциясы ретінде қарастырылды. Ол 1960 жылдан 1979 жылға дейін, яғни жиырма жыл бойы салынды. Диктатор Хорхе Рафаэль Видела басқарған әскери хунтаның басқаруымен аяқталған Казерос 1979 жылы саяси тұтқындарды орналастыру үшін ашылды. Ол 1880 жылдары жетімдер үйі ретінде салынған ескі түрменің жанында салынған. 1950 жылдардың басында Хуан Перон коммунистерді жойып, ескі бөлігін саяси тұтқындарды орналастыру үшін қолданды. Түрме 2001 жылы жабылды.

Негізгі орналасуы

22 қабатты биіктіктегі, H әрпі тәрізді аяқ іздері бар жаңа Казерос 1500-ден астам камераға ие болды және шамамен 2000 тұтқынға арналған. Ұяшықтар 1,2м × 2,3м өлшемімен, әрқайсысында еденге бекітілген төсек, дәретхана, шағын үстел мен орындық бар. Бұл ғимаратты күн сәулесі тұтқындарға түспейді деп жобалаған. Түрме ашылмас бұрын, оның құрылымын адамгершілік нормаларға сай келмегені үшін адам құқықтары жөніндегі топтар сынға алды.

Саяси тұтқындар

Касерос қаласында бір кездері шамамен 1500 саяси тұтқын ұсталды, олардың көпшілігі солшыл ұлтшылдар (перонист Монтонерос немесе марксистік PRT және ERP сияқты топтардан) немесе студенттік ұйым басшылары болды. Олар 1974 жылы Хуан Перон мен оның әйелі Изабел Перонның үкіметтерімен 1975 жылы тұтқындалды. Осылайша, олар 1976 жылы Хорхе Рафаэль Видела билікке келген кезде "кітапта" болған (әрине, Видела диктатура құлағаннан кейін қысқа мерзімге қамалған кезінде ескі түрмеде 38 күн ұсталған). Саяси тұтқындар халықаралық құқық қорғау топтарында тіркелгендіктен, оларды өлтіру немесе "жоғалу" оңай болған жоқ, өйткені әскери режим түрмеден тыс мыңдаған басқа адамдармен істеді (Қылай соғысты қараңыз). Саяси тұтқындар елдегі түрмелердің әртүрлі түрмелерінде ұсталды. 1979 жылы халықаралық адам құқықтары жөніндегі комиссия тұтқындардың жағдайын бағалау үшін Аргентинаға келген кезде, Видела режимі бір топ беделді тұтқындарды Касеросқа көшіруді шешті, бұл халықаралық қоғамдастыққа саяси тұтқындарға деген құрмет пен қамқорлықты көрсету жолы ретінде жаңа Касерос cárcel-ін үлкен салтанатты түрде ашыды. 1979 жылы 23 сәуірде сол кездегі Әділет министрі Альберто Родригес Варела тұсау кесу рәсімінде сөйлеген сөзінде түрмені бес жұлдызды қонақ үймен салыстырды және оның құрылымындағы ерекшеліктерді түрменің есігінен өткен әрбір адамға берілген адамгершілік қадір-қасиетіне үлкен құрметпен, қылмыскерлер мен бүлікшілерді оңалту үшін қалай ең жақсы жағдай жасау керектігі туралы соңғы ғылыми дәлелдерді қамтиды деп мақтады.

Диктатурадан кейін

1983 жылы диктатура құлағаннан кейін саяси тұтқындар босатылғаннан кейін, түрме қарапайым қылмыскерлерді ұстау үшін пайдаланылды. Оның тұрғындары әдетте белгіленген сыйымдылығынан асып түседі, кейде бір камерада бес тұтқын тұрады. Адам құқықтары жөніндегі комиссия бұл жағдайды тағы да айыптап, үкімет түрмелердің есіктерін алып тастап, түрмедегілердің әр блокта еркін жүріп-тұруына мүмкіндік берді. 1984 жылы түрмеде болған тәртіпсіздік түрменің ішкі құрылымын өзгертіп, тұтқындарға түрме шегінде еркін жүріп-тұруды берді. Көтеріліс төменгі қабатта болды, ал ең жоғары қауіпсіздік камералары сақталған. Тұтқындар жеке камераларға қайтадан кірмеу үшін камералардағы дәретханаларды жыртты; олар қонақтармен тікелей байланыс орнату үшін қонақтар кабиналарындағы шыныны жыртты. Олар сыртқы қабырғаларға ойықтар қазып, қабаттар арасында байланыс орнатып, күн сәулесін алуға мүмкіндік берді. Бұл оларға сыртқы әлеммен тікелей байланыс орнатуға мүмкіндік берді. 1980-1990 жылдары түрмеге қарама-қарсы орналасқан пәтерлерде тұратын көршілердің айтуынша, қыз-жігіттер, аналар, аға-інілер, достары күн сайын түрмеден төменгі көшелерге келіп, оның ішінде тұрып жатқан жақындарымен әңгімелесетін. Тұтқындар сақшылар мен басқа тұтқындардың құлағына тимейтін нәрсені айту үшін қолмен белгілер жасайтын. Егер тұтқын қызына хат жібергісі келсе, матрас талшықтарынан тоқылған ұзын арқанның ұшына кішкентай түйіршікті байлап, оны көшеге лақтырып тастайтын. Төмендегі қыз жігіт қаптаманы ұстап, қағазды алып шығады. Бұл оған бір жазбаны, темекі, есірткі, баласының суретін, қаруды құймақшы еді. Қалғандары оны қабырғадағы тесіктен көтеріп алып, күзетшілер жүгіріп келіп, сызықты тоқтату үшін келгенше. Олар бұл арқанды және түйірлерді палома ("көгіл") деп атады және кез-келген уақытта жеті немесе сегіз палома көшеге ұшып барады немесе түрмеге оралды, олардың уақытша арқандарына бекітілді.

МТП

1989 жылы Ла Таблада полкіне жасалған шабуылдан кейін МТП-ның (Movimiento Todos por la Patria) он алты мүшесі өмір бойы түрмеде отыруға сотталды, ал тағы бірнешеуіне 1989 жылы он жылдан жиырма жылға дейін қысқа мерзімге сотталды. Олардың көбі, соның ішінде Францискандық монах Антонио Пуйджане, шабуылдарға қатысқаны үшін айып тағылды, Казеростың 18-ші қабаттағы барынша қауіпсіздік камераларына орналастырылды. Халықаралық рақымшылық ұйымы мен басқа да адам құқықтары жөніндегі топтардың алты жылдық күш-жігеріне қарамастан, Пучжане он жыл бойы Касерос қаласында ұсталды, ал жетпіске толғанда үй қамауына алынды (Аргентина заңы бойынша 70 жастан асқан тұтқындарға үкімнің қалған бөлігін үй қамауында өтуге рұқсат етіледі). 2003 жылы 14 жыл сотта болғаннан кейін оның жазасы жеңілдетілді.

1990 жылдар және одан кейінгі кезеңдер

Түрмеде тұтқындар арасында және тұтқындар мен күзетшілер арасында күрделі әлеуметтік және саяси құрылым қалыптасты. Казерос 1990 жылдары ұрланған көліктерді бөлшектеу орны ретінде пайдаланылды. Сол кезде екі тұтқынға бір түн бойы көшеге шығып, ұрлық жасауға рұқсат етілген құпия оқиға да болған. Олар түнде біреуді атып өлтірді, ал олардың бет-әлпеті камераға түсірілді. Келесі күні таңертең олар қауіпсіз түрде камераларына оралды, бірақ полиция оларды видеотаспалардан танып, тергеу бастады. Алдағы үш аптада түрмеде отырғандардың бірі өз-өзіне қол жұмсап өлтірілгені анықталды. Бірақ оның тұтқындар қатарында өзін-өзі өлтіру мүмкіндігіне күмәнданып, өзін-өзі өлтіруге бейім екендігін білдірмеген. Бір түнге босатып жіберген күзетшілер олжаның бір бөлігін алу үшін айқын күдіктілер болды. Ақырында тергеу барысында барлық күзетшілер тұтқындалып, бір жылға жуық қамауда ұсталды. Бір күзетші сотталып, кісі өлтіргені үшін айыпты деп танылып, жиырма жылға бас бостандығынан айырылды.

Жабу және бұзу

2001 жылы Казерос түрмесі ресми түрде жабылып, бұзылуға жоспарланған. 5 миллион песолық келісім-шарт әскерилерге берілді. Құрылыстың құлауы 2003 жылы жоспарланған, бірақ заңдық мәселелерге байланысты бірнеше жыл бойы кейінге қалдырылды. Түрме екі ауруханадан бірнеше үй қашықтықта орналасқан тұрғын үй маңындағы ауданда орналасқан еді. Көршілері мұндай ғимараттың жарылуы ауаға әсері туралы уайымдады. Сотта ұзақ талқылаудан кейін және қоршаған ортаға әсерін зерттеуден кейін, түрмені қолмен, қабатқа қабаттан, жоғарыдан төменге дейін бұзуға келісті. 2008 жылдан бастап орталық ғимараттары қиратылды. Барлығы базаның қоршау қабырғасы және іргелес жатқан ескі Казерос түрмесі қалды.