Кіріспе

Византиялық грек философы, ғалымы және гуманисті император Георгий Трапезундский (Γεώργιος Τραπεζούντιος; 1395–1486) византиялық грек философы, ғалымы және гуманисі болған.

Өмір

Ол Грекияның Крит аралында (бұл кезде Кандия патшалығы деп аталатын Венеция колониясы) дүниеге келді. Оның Трапезунтий тегі ата-бабаларының Византиялық Грекияның Трапезунт империясынан шыққандығынан туындады. Италияға қашан барғаны нақты белгісіз; кейбір мәліметтерге сәйкес, ол 1430 жылдары Франческо Барбароның хатшысы ретінде Венецияға шақырылған, оны бұрыннан танысқан сияқты; ал басқаларының айтуынша, ол Флоренция соборы (1438–1439) кезіне дейін Италияға бармаған. Ол Витторино да Фелтреден латын тілін үйреніп, үш жылдың ішінде латын әдебиеті мен риторикасын оқытуға қол жеткізді. Бірақ Платон, Аристотель және басқа да классикалық авторлардың аудармаларының асығыс және дәл еместігі оның ғалым ретіндегі беделін түсіріп, философия пәнінің оқытушысы ретіндегі қызметіне қауіп келтірді. (Папа Пий II Георгийдің аудармаларын сынағандардың қатарында болды.) Георгийдің алғашқы еңбегіне байланысты туған наразылық соншалықты зор болды, егер Арагонның Альфонсо V-і Неаполь сарайында оған қорғау бермегенде, ол Италиядан кетуге мәжбүр болар еді.

Шығармалары

Rhetoricorum libri V. Rhetorica ad Herennium және Гермоген корпусының синтезі. Исагог диалектикасы. De artificio Ciceronianae orationis pro Quinto Ligario. Риторика. Аристотельдің "Риторика" еңбегінің аудармасы. Оның көптеген еңбектерінің толық тізімі үшін грек тілінен латын тіліне аударылғандар (Платон, Аристотель және Әулиелер) және грек тіліндегі (көбінесе теологиялық) және латын тіліндегі (грамматикалық және риторикалық) түпнұсқа еңбектерінен тұрады. Толық мәліметтер үшін Fabricius, Bibliotheca Graeca (Харльс басылымы), xii қараңыз.