Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Аррас шайқасы – 1654 жылғы 25 тамыздағы, француз әскерінің Тюреннің басшылығымен, Дон Фердинанд де Салис және Конде принці басқарған испан әскеріне қарсы жеңісі. Француз гарнизоны ұстаған бұл жерді Ұлы Конде басқарған испандар қоршады. Тюрен, д’Хоккинкур және де ла Ферте бастаған көмекші әскер испандықтарға шабуыл жасап, кем дегенде 7000 адамды жойып, оларды толықтай күйретті. Конде қалған әскерін жинап, Камбрейге шеберлікпен шегінді. Шайқас алдында Тюрен испандықтардың қатарларын барлау үшін өзін және офицерлерін қауіпке тікелей ұшыратуға мәжбүр болды. Кейбір офицерлері оның мұндай тәуекелге баруын сынады, бірақ кейін Англияның болашақ королі Джеймс II-нің герцогы, олар Тюреннің осы барлау кезінде қайда шабуыл жасау керектігін анықтағанын түсінгеннен кейін, өз қателіктерін мойындады. Тюрен 25 тамызда таң атқанға екі сағат бұрын түнде шабуыл жасады. Д’Хоккинкур Лотарингиядан келген әскерлерге шабуыл жасады, Тюрен испандықтарға шабуыл жасады және де ла Фертеге қолдау көрсетті, оның шабуылдары толыққанды сәтті болмады. Таңертең Конде қарсы шабуыл жасап, бұрынғы испан лагерін тонап жатқан француз әскерлеріне тап болды. Де ла Ферте үрейленіп, биік белестерді тастап кетті. Тюрен жоғары көтеріліп, оқ-дәрілерді биік белеске орналастырып, Кондені шегінуге мәжбүр етті. Жас Людовик XIV шайқас даласына барып, француз және испан әскерлерінің қаза болғандарының арасындағы үлкен айырмашылықты көрді. Бұл Людовик XIV-нің шетелдік әскерге қарсы алғашқы жеңісі болды. Эдмонд Ростанның классикалық француз пьесасының басты кейіпкері – Сирано де Бержерак 1640 жылы Аррас қамалына қатысқан, бірақ 1654 жылғы шайқасқа қатыспаған.
The Battle of Arras, fought on 25 August 1654, was a victory of a French army under Turenne against a Spanish army commanded by Don Ferdinand de Salis and the Prince de Condé. The place, held by a French garrison, was besieged by the Spaniards under the Great Condé. A relief army under Turenne, d'Hocquincourt and de la Ferté attacked the Spanish lines and totally routed them with a loss of at least 7,000 men. Condé succeeded in rallying the remainder of his army and made a masterful retreat to Cambrai. Before the battle, Turenne risked exposing himself and his officers in order to reconnoitre the Spanish lines. He was criticised for taking such risks by some of his officers, but the Duke of York, the future King James II of England, later observed that these officers realised their error after they realised that Turenne had worked out where to attack during these reconnaissances. Turenne attacked at night, two hours before daybreak on 25 August. D'Hocquincourt attacked the troops from Lorraine, Turenne attacked the Spanish and provided support for de la Ferté, whose attack was less successful. In the morning Condé counter attacked, falling on French troops who were pillaging the former Spanish camp. De la Ferté panicked and abandoned some high ground. Turenne rode up and placed some cannon on the high ground, forcing Condé to retreat. The young Louis XIV visited the battlefield and saw the disparity between the numbers of French and Spanish dead. This was Louis XIV's first victory against a foreign army. Cyrano de Bergerac, who is the subject of the classic French play Cyrano de Bergerac by Edmond Rostand, participated in a siege of Arras in 1640, and not the battle of 1654.