1982 жылғы әлем чемпионатына шолу

Кіріспе

Испаниядағы футбол турнирі

3-топтың бірінші турында Венгрия Сальвадорды 10:1 есебімен жеңіп, финалдағы ең үлкен есеп бойынша жеңіске теңесті (Венгрия 1954 жылы Оңтүстік Кореяны 9:0 есебімен, ал Югославия 1974 жылы Заирді 9:0 есебімен жеңген). Бұл турнир сәтті өткенмен және тартымды әрі қызықты ойындарға толы болғанмен, оның ішінде зорлық-зомбылыққа толы бұзушылықтар, нашар төрешілік және тығыз толған стадиондар да болды. Ерекше көзге түскен оқиғалардың бірі – Севильяда өткен жартылай финалда Батыс Германияның қақпашысы Харальд Шумахердің француз ойыншысы Патрик Баттистонға жасаған қатыгез бұзушылығы, ал екіншісі – итальяндық Клаудио Джентильдің аргентиналық ойыншы Диего Марадонаға қарсы қатал және көбінесе зорлық-зомбылыққа толы ойын барысында жасаған қылықтары болды. ФИФА Мексикадағы келесі турнирде мұндай қатыгездікке жол бермеу үшін ережелерді өзгертті.

Қонақжай таңдау

Испания 1966 жылғы 6 шілдеде Лондонда ФИФА шешімімен турнирді қабылдаушы ел ретінде таңдалды. 1974 және 1978 жылғы турнирлерді өткізу құқығы да сол күні берілді. Батыс Германия мен Испания 1974 жылғы турнирде Испания Батыс Германияны қолдап, ал Батыс Германия 1982 жылғы әлем чемпионатына Испанияның қарсылығынсыз қатысуына келісім жасады. Испания таңдалған кезде ел Франсиско Франконың диктатуралық режимі билікте болды, бірақ оның режимі турнир басталар алдында аяқталды, ал әлем чемпионаты демократиялық өткелден кейін испан қоғамына әсер етті.

Біліктілік

Бірінші рет әлем чемпионатының финалы 16 командадан 24 командаға дейін ұлғайтылды. Бұл Африка мен Азия елдерінің көптеуіне қатысуға мүмкіндік берді. 1974 және 1978 жылдары күміс жүлдегер атанған Нидерланды (Бельгия және Франциядан жеңіліп), Мексика (Гондурас және Сальвадордан жеңіліп), сондай-ақ 1970-ші жылдары үш рет қатысқан Швеция (Шотландия және Солтүстік Ирландиядан жеңіліп) финалға қатыспады. Солтүстік Ирландия 1958 жылдан бері алғаш рет іріктеуден өтті. Бельгия, Чехословакия, Сальвадор, Англия және Кеңес Одағы 12 жылдық үзілістен кейін финалға оралды. Англия 20 жылдан кейін алғаш рет сәтті іріктеуден өтті, себебі 1966 жылы үй иесі ретінде автоматты түрде, ал 1970 жылы чемпион ретінде іріктеліп, кейін 1974 және 1978 жылдары іріктеле алмады. Югославия мен Чили де 1978 жылғы турнирден кейін қайтадан қатысты. Алжир, Камерун, Гондурас, Кувейт және Жаңа Зеландия әлем чемпионатына алғаш рет қатысты. 2022 жылға дейін бұл Сальвадор мен Кувейттің ФИФА әлем чемпионатының финалына соңғы рет қатысқан уақыты болды, сондай-ақ Оңтүстік Кореяның соңғы рет іріктеле алмаған уақыты да осы. Бұл Мексиканың ойын арқылы іріктеуден өтпеген соңғы жағдайы (олар 1990 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеуінен шеттетілді). Бұл алты конфедерацияның (AFC, CAF, CONCACAF, CONMEBOL, OFC және UEFA) барлығының турнирге өкілдік командаларын жіберген алғашқы жағдайы болды, бұл 2006 және 2010 жылдары қайталанды және 2026 жылы тағы да болады: Австралия да 2010 және 2022 жылғы турнирлерге қатысады, бірақ AFC өкілі ретінде. Аргентина мен Ұлыбритания арасындағы Фолкленд соғысының салдарынан Англия, Солтүстік Ирландия және Шотландия турнирден бас тарта ма деген мәселе қарастырылды.

Бірінші топтық кезең

1-топта Камерун құрамасы Польша мен Италия құрамаларымен тең ойнады, бірақ Италиядан аз гол соққандықтан (екеуінің де гол айырмасы бірдей болды) келесі кезеңге өте алмады. Польша мен Италия Камерун мен Перуден басым түсті. Италиялық журналистер мен тифози өз командасын үш тең ойынмен қол жеткізген нәтижесіз өнер көрсетуі үшін сынады; құрама жақында болған Серия А даулы оқиғасынан кейін, ұлттық ойыншылар матчтарды реттеу және заңсыз ставкалар жасағаны үшін дисквалификацияланды. 2-топта Алжирдің Еуропа чемпионы Батыс Германияны 2:1 есебімен жеңісі әлем чемпионаттарының тарихындағы сенсациялық оқиғалардың бірі болды. Топтың соңғы матчында Батыс Германия Австриямен кездесті, бұл матч кейіннен «Хихонның ұяттығы» деп аталды. Алжирдің соңғы топтық ойыны күні бұрын өткен болатын. Батыс Германия мен Австрия Батыс Германияның 1 немесе 2 голмен жеңіске жетсе, екеуі де іріктеуге өтетінін, ал Германияның үлкен жеңісі Алжирдің Австриядан басым түсуіне мүмкіндік беретінін, ал тең нәтиже немесе Австрияның жеңісі немістерді жарыстан шығаратынын білді. 10 минут бойы шабуылға шығып, Батыс Германия Хорст Хрубеш соққан голдың арқасында жеңіске жетті. Сол голдан кейін екі команда да ойынның қалған уақытын мақсатсыз допты бір-біріне лақтырып өткізді. Испан жанкүйерлері «Fuera, fuera» («Шығыңдар, шығыңдар!») деп шулады, ал алжирлік жақтастар ойыншыларға ақша лақтырып, наразылық білдірді. Бұл көрсетілім тіпті неміс және австриялық жанкүйерлердің де наразылығын тудырды. Бір неміс жанкүйері өз командасының ойынына қатты ренжіп, неміс туын өртеп тастады. Алжир ФИФА-ға шағым түсірді, ол нәтижені күшінде қалдырды; ФИФА келесі әлем чемпионаттарында жаңа іріктеу жүйесін енгізді, онда әр топтағы соңғы екі матч бір уақытта өтіледі. 3-топта ашылу салтанаты мен турнирдің бірінші матчы өтті, онда Бельгия қорғаушы чемпион Аргентинаны 1:0 есебімен жеңді. «Камп Ноу» стадионы «Барселонаның» үйі болды, көптеген жанкүйерлер клубтың жаңа ойыншысын, аргентиналық жұлдыз Диего Марадонаны көргісі келді, бірақ ол күткендей ойын көрсетпеді. Бельгия мен Аргентина Венгрия мен Сальвадордан басым түсті, бірақ Венгрияның Орталық Америка елінен 10:1 есебімен жеңісі 11 голмен әлем чемпионатындағы екінші ең жоғары көрсеткішті құрады (1938 жылғы турнирде Бразилияның Польшаға қарсы 6:5 және 1954 жылғы турнирде Венгрияның Батыс Германияға қарсы 8:3 жеңісімен тең). 4-топтың алғашқы матчында Англияның жартылай қорғаушысы Брайан Робсон Францияға қарсы ойынның 27-ші секундысында гол соқты. Англия 3:1 есебімен жеңіске жетіп, Франциямен бірге Чехословакия мен Кувейттен басым түсті, бірақ шағын Перс шығанағындағы әмірлік Чехословакиямен 1:1 есебімен тең ойнады. Кувейт пен Франция арасындағы ойында Франция 3:1 есебімен көш бастап тұрғанда, Францияның жартылай қорғаушысы Ален Жирес Кувейт командасының қарсылығына ұшыраған гол соқты, олар трибунадан естіген өткір сырылдан кейін ойынды тоқтатты, олардың пікірінше, бұл дауыс совет төрешісі Мирослав Ступардан шыққан. Ойын қайта басталмаған кезде, сол кездегі Кувейт әмірінің інісі және Кувейт футбол қауымдастығының президенті шейх Фахад Аль Ахмет Аль Джабер Аль Сабах төрешіге наразылық білдіру үшін алаңға жүгірді. Ступар бастапқы шешімін кері қайтарып, голды есепке алмады, бұл француз командасының ашуын тудырды. Максим Босси бірнеше минуттан кейін тағы бір дұрыс гол соқты және Франция 4:1 есебімен жеңіске жетті. 5-топта Гондурас Испанияны 1:1 есебімен тең ойнады. Солтүстік Ирландия топта жеңіске жетіп, Югославияны жеңіп, Испанияны 1:0 есебімен жеңді; Солтүстік Ирландия Мал Донаги дисквалификацияланғаннан кейін ойынның көп бөлігін он адаммен ойнауға мәжбүр болды. Испания төрешінің қатесінен құтылып, Югославияға қарсы 2:1 есебімен жеңіске жетті, бұл даулы пенальти шешіміне байланысты болды. 17 жас 41 күндік Солтүстік Ирландия шабуылшысы Норман Уайтсайд әлем чемпионатында ойнаған ең жас ойыншы болды. Бразилия 6-топта өнер көрсетті. Зико, Сократ, Фалькао, Эдер және басқалармен бірге олар 1970 жылғы даңқты күндеріне оралуға үміттендірген шабуылдық күшке ие болды. Олар 20 метрлік Эдердің голының арқасында ойын аяқталуға екі минут қалғанда КСРО-ны 2:1 есебімен жеңді, содан кейін Шотландия мен Жаңа Зеландияға әрқайсысы төрт гол соқты. Кеңес одағы шотландтардың есебінен гол айырмашылығы бойынша топтың екінші біліктілік орнын иеленді.

In Group 1, newcomers Cameroon held both Poland and Italy to draws, and were denied a place in the next round on the basis of having scored fewer goals than Italy (the sides had an equal goal difference). Poland and Italy qualified over Cameroon and Peru. Italian journalists and tifosi criticised their team for their uninspired performances that managed three draws; the squad was reeling from the recent Serie A scandal, where national players were suspended for match fixing and illegal betting. Group 2 saw one of the great World Cup upsets on the first day with the 2–1 victory of Algeria over reigning European Champions West Germany. In the final match in the group, West Germany met Austria in a match later dubbed as the "Disgrace of Gijón". Algeria had already played their final group game on the previous day, and West Germany and Austria knew that a West German win by 1 or 2 goals would qualify them both, while a larger German victory would qualify Algeria over Austria, and a draw or an Austrian win would eliminate the Germans. After 10 minutes of all out attack, West Germany scored through a goal by Horst Hrubesch. After that solitary goal was scored, the two teams kicked the ball around aimlessly for the rest of the match. Chants of "Fuera, fuera" ("Out, out") were screamed by the Spanish crowd, while angry Algerian supporters waved banknotes at the players. This performance was widely deplored, even by the German and Austrian fans. One German fan was so upset by his team's display that he burned his German flag in disgust. Algeria protested to FIFA, who ruled that the result would stand; FIFA introduced a revised qualification system at subsequent World Cups in which the final two games in each group were played simultaneously. Group 3, where the opening ceremony and first match of the tournament took place, saw Belgium beat defending champions Argentina 1–0. The Camp Nou stadium was the home of Barcelona, and many fans had wanted to see the club's new signing, Argentinian star Diego Maradona, who did not perform to expectations. Both Belgium and Argentina ultimately advanced at the expense of Hungary and El Salvador despite Hungary's 10–1 win over the Central American nation – which, with a total of 11 goals, is the second highest scoreline in a World Cup game (equal with Brazil's 6–5 victory over Poland in the 1938 tournament and Hungary's 8–3 victory over West Germany in the 1954 tournament). Group 4 opened with England midfielder Bryan Robson's goal against France after only 27 seconds of play. England won 3–1 and qualified along with France over Czechoslovakia and Kuwait, though the tiny Gulf emirate held Czechoslovakia to a 1–1 draw. In the game between Kuwait and France, with France leading 3–1, France midfielder Alain Giresse scored a goal vehemently contested by the Kuwait team, who had stopped play after hearing a piercing whistle from the stands, which they thought had come from Soviet referee Miroslav Stupar. Play had not yet resumed when Sheikh Fahad Al Ahmed Al Jaber Al Sabah, brother of the then Kuwaiti Emir and president of the Kuwait Football Association, rushed onto the pitch to remonstrate with the referee. Stupar reversed his initial decision and disallowed the goal to the fury of the French. Maxime Bossis scored another valid goal a few minutes later and France won 4–1. In Group 5, Honduras held hosts Spain to a 1–1 draw. Northern Ireland won the group outright, eliminating Yugoslavia and beating hosts Spain 1–0; Northern Ireland had to play the majority of the second half with ten men after Mal Donaghy was dismissed. Spain narrowly avoided elimination due to a huge referee error, securing a contentious 2–1 victory over Yugoslavia, largely attributed to a disputed penalty decision. At 17 years and 41 days, Northern Ireland forward Norman Whiteside was the youngest player to appear in a World Cup match. Brazil were in Group 6. With Zico, Sócrates, Falcão, Éder and others, they boasted an offensive firepower that promised a return to the glory days of 1970. They beat the USSR 2–1 thanks to a 20 metre Éder goal two minutes from time, then Scotland and New Zealand with four goals each. The Soviets took the group's other qualifying berth on goal difference at the expense of the Scots.

Екінші топтық кезең

Польша А тобында Збигнев Бонек жасаған хет-трик арқасында Бельгияны 3:0 есебімен жеңді. Келесі матчта Бельгиядан 1:0 есебімен жеңіске жетті. Польшалықтар соңғы күні 0:0 есебімен тең ойнап, жартылай финалға өтті, себебі Польшаның сол кездегі коммунистік үкіметі бірнеше ай бұрын ішкі наразылықты басу үшін әскери жағдай енгізген еді. В тобында Англия мен Батыс Германия арасындағы матч голсыз тең аяқталды. Батыс Германия екінші матчта Испанияны 2:1 есебімен жеңіп, Англияға қысым көрсетті. Үй командасы Англиямен 0:0 есебімен тең түсті, Рон Гринвудтың командасы жартылай финалға шыға алмады және Англия Камерун сияқты бір ойын да жеңілмей-ақ турнирден шығарылды. С тобында Бразилия, Аргентина және Италия құрамалары бар, ал ашылу матчында Италия Диего Марадона мен Марио Кемпестің командасын 2:1 есебімен жеңді. Аргентинаға екінші күні Бразилиядан жеңіске жету қажет болды, бірақ 3:1 есебімен жеңіліске ұшырады – Аргентина тек соңғы минутта ғана гол соқты. Марадона бразилиялық ойыншы Жоао Батистаны шатқа басып, 85-ші минутта алаңнан қуылды. Бразилия мен Италия арасындағы матч Бразилияның шабуылын Италияның қорғанысына қарсы қойды, ойынның көп бөлігі итальяндық жартылай аймақта өтті, ал итальяндық жартылай қорғаушылар мен қорғаушылар Зико, Сократес және Фалькао сияқты бразилиялық шабуылшылардың бірнеше рет қайталаған соққыларын тойтарды. Италиялық орталық қорғаушы Джентиль бразилиялық шабуылшы Зиконы қадағалауға тағайындалды, сары карточка алып, жартылай финалда алаңнан шығарылды. Паоло Росси ойынның бес минутында Антонио Кабринидің берген пасын басып, гол соқты. Сократес жеті минуттан кейін Бразилия үшін теңестірді. 25-ші минутта Росси Джуниорды асып өтіп, бразилиялықтардың қақпасына Церезодан келген пасқа ие болды және допты қақпаға енгізді. Бразилиялықтар тағы бір теңестіруді іздеу үшін бар күштерін жұмсады, ал Италия батыл қорғанысқа көшті. 68-ші минутта Фалькао Юниордан пас алды, ал Церезоның алдауы үш қорғаушыны алаңдатып, 20 метрден гол соқты. Енді Италия Россидің голдарының арқасында екі рет көшбасшылыққа ие болды, ал Бразилия екі рет қайта теңестірді; егер есеп 2:2 болғанда, Бразилия гол айырмасы бойынша жартылай финалға өтер еді, бірақ 74-ші минутта итальяндық бұрыштан жасалған нашар тазалау бразилиялық алты метрлік аймаққа қайта оралды, онда Росси мен Франческо Грациани күтіп тұрды. Екеуі де бірдей соққыға ұмтылды, Росси допқа тиіп, хет-трик жасады және Италияны жеңіске жеткізді. 86-шы минутта Джанкарло Антоньони Италия үшін төртінші гол соқты, бірақ ол офсайд деп есептелді. Ойын аяқталуға санаулы секундтар қалғанда Дино Зофф керемет сейм жасап, Оскардың голын қанағаттандырмады, бұл Италияның жартылай финалға өтуін қамтамасыз етті. Соңғы топта, D тобында, Франция Бернард Женгхинидің бос соққысымен Австрияны 1:0 есебімен жеңіп, содан кейін Солтүстік Ирландияны 4:1 есебімен жеңіп, 1958 жылдан бері бірінші рет жартылай финалға өтті.

Poland opened Group A with a 3–0 defeat of Belgium thanks to a Zbigniew Boniek hat trick. The Soviet Union prevailed 1–0 in the next match over Belgium. The Poles edged out the USSR for the semi final spot on the final day on goal difference thanks to a 0–0 draw in a politically charged match, as Poland's then Communist government had imposed a martial law a few months earlier to quash internal dissent. In Group B, a match between England and West Germany ended in a goalless draw. West Germany put the pressure on England in their second match by beating Spain 2–1. The home side drew 0–0 against England, denying Ron Greenwood's team a semi final place and putting England in the same position as Cameroon, being eliminated without losing a game. In Group C, with Brazil, Argentina and Italy, in the opener, Italy prevailed 2–1 over Diego Maradona and Mario Kempes's side after a game in which Italian defenders Gaetano Scirea and Claudio Gentile proved themselves equal to the task of stopping the Argentinian attack. Argentina now needed a win over Brazil on the second day, but lost 3–1 – Argentina only scoring in the last minute. Maradona kicked Brazilian player João Batista in the groin and was sent off in the 85th minute. The match between Brazil and Italy pitted Brazil's attack against Italy's defence, with the majority of the game played around the Italian area, and with the Italian midfielders and defenders returning the repeated set volleys of Brazilian shooters such as Zico, Sócrates and Falcão. Italian centre back Gentile was assigned to mark Brazilian striker Zico, earning a yellow card and a suspension for the semi final. Paolo Rossi opened the scoring when he headed in Antonio Cabrini's cross with just five minutes played. Sócrates equalised for Brazil seven minutes later. In the twenty fifth minute Rossi stepped past Júnior, intercepted a pass from Cerezo across the Brazilians' goal, and drilled the shot home. The Brazilians threw everything in search of another equaliser, while Italy defended bravely. On 68 minutes, Falcão collected a pass from Júnior and as Cerezo's dummy run distracted three defenders, fired home from 20 yards out. Now Italy had gained the lead twice thanks to Rossi's goals, and Brazil had come back twice; at 2–2, Brazil would have been through on goal difference, but in the 74th minute, a poor clearance from an Italian corner kick went back to the Brazilian six yard line where Rossi and Francesco Graziani were waiting. Both aimed at the same shot, Rossi connecting to get a hat trick and sending Italy into the lead for good. In the 86th minute Giancarlo Antognoni scored an apparent fourth goal for Italy, but it was wrongly disallowed for offside. In the dying moments Dino Zoff made a miraculous save to deny Oscar a goal, ensuring that Italy advanced to the semi final. In the last group, Group D, France dispatched Austria 1–0 with a free kick goal by Bernard Genghini, and then defeated Northern Ireland 4–1 to reach their first semi final since 1958.

Жартылай финал, үшінші орын үшін жекпе-жек және финал

Бірінші раундтағы кездесудің қайталама матчында Италия бірінші жартылай финалда Польшаны Паоло Россидің екі голымен жеңді. Франция мен Батыс Германия арасындағы ойында немістер 17-ші минутта Пьер Литтбарскидің соққысымен есеп ашты, ал француздар тоғыз минуттан кейін Мишель Платинидің пенальтісімен теңестірді. Екінші таймда ұзын пас француз қорғаушысы Патрик Баттистонды неміс қақпасына қарай жылдамдатып жіберді. Баттистон мен жалғыз неміс қорғаушысы бірінші болып допқа жетпекке тырысқанда, Баттистон допты неміс қақпашысы Харальд Шумахерден өткізіп жіберді, ал Шумахер бұғаулауға секіріп жауап берді. Алайда Шумахер допқа емес, қарсы келе жатқан Баттистонға тікелей соқтығысты – бұл француз ойыншысын есінен айырып, екі тісін сындырып жіберді. Шумахердің бұл әрекеті «тарихтағы ең қорқынышты фолдың бірі» деп сипатталды. Доп қақпа тірегінен сәл өтті, ал голландиялық төреші Чарльз Корвер Шумахердің Баттистонға жасаған бұл соққысын фол деп танымады және гол соққысын тағайындады. Ойын бірнеше минутқа тоқтатылды, ал есінен айырылған және жауы сынған Баттистонды тақтада алаңнан шығарып әкелді. Француз қорғаушысы Мануэль Аморос соңғы минутта Батыс Германия қақпасына 25 метрлік соққы жасады, доп арқалықтан секіріп қайтты, содан кейін ойын қосымша уақытқа өтті. 92-ші минутта Францияның либеросы Мариус Трезор 10 метрден Шумахердің арқасынан асып түсетін соққы жасады, есеп 2:1 болды. Алты минуттан кейін белгісіз қалған Ален Жирес оң қақпа тірегінің ішінен 18 метрлік соққы жасады, қарсы шабуыл аяқталды және Франция есепті 3:1-ге жеткізді. Бірақ Батыс Германия жеңіліске бойын бұрмады. 102-ші минутта қарсы шабуылдың нәтижесінде жаңадан қосылған Карл Хайнц Румменигге қиын бұрыштан жақын қақпаға аяғының сыртымен допты соқты, Францияның көшбасшылығы 3:2-ге дейін азайды. 108-ші минутта Германия қысқа бұрыштан соққы жасады, ал Франция допты ала алмады, содан кейін Германия Литтбарскиге пас берді, ол Хорст Хрубешке допты пас етті, доп ортаға қарай Клаус Фишерге жетті, ол қақпаға қарамай тұрды. Фишер өз кезегінде француз қақпашысы Жан-Люк Этториді велосипедпен соққымен жеңіп, есепті 3:3-ке теңестірді. Осыдан кейін өткен пенальті сериясы әлем чемпионаттарының финалындағы алғашқы серия болды. Гирессе, Манфред Кальц, Мануэль Аморос, Пол Брайтнер және Доминик Рошето барлығы да пенальті соққыларын голға айналдырды, бірақ Ули Стилике Эттори тоқтатып, Францияға басымдық берді. Бірақ Шумахер алға шығып, көзінен жас ағып тұрған Стиликені жерден көтеріп, Дидье Сікстің соққысын сейімдеді. Германияға қажетті мүмкіндік беріліп, Литтбарски өзінің пенальтісін, содан кейін Франция үшін Платини, содан кейін Германия үшін Румменигге соқты, кернеу күшейді. Франция қорғаушысы Максим Боссидің соққысын Шумахер болжап алып сейімдеді, ал Хрубеш гол соқты және Германияны тағы да пенальтілер арқылы әлем чемпионаттарының финалына жеткізді, есеп 5:4 болды. Үшінші орын үшін өткен матчта Польша француздарды 3:2 есебімен жеңіп, Польшаның 1974 жылы әлем чемпионатында көрсеткен ең жақсы нәтижесімен теңесті. Франция екі жылдан кейін Еуропа чемпионатында жеңіске жетті. Финалда Антонио Кабрини бірінші таймда қақпадан тысқары пенальті соққысын орындады. Екінші таймда Паоло Росси үшінші рет қатарынан гол соқты, допты қақпаға бағыттап, Джентильдің секіріп түскен пасын қабылдады. Италия жағдайды пайдаланып, жылдам қарсы шабуылдармен екі гол соқты, сонымен қатар немістерді ұстап тұру үшін қорғанысын пайдаланды. Джентиль мен Гаэтано Скиреа орталықты ұстап тұрғанда, итальяндық шабуылшылар әлсіреген неміс қорғанысына қарсы шабуыл жасауға еркін болды. Марко Тарделлидің соққысы Шумахерді жеңіп алды, ал жарақат алған шабуылшы Франческо Грацианидың орнына шыққан Алессандро Альтобелли оң жақтан шапшаң жүгіріп өтіп, есепті 3:0-ге жеткізді. Италияның көшбасшылығы сенімді болды, бұл Италия президенті Сандро Пертиниді камераларға саусағын сілтеуге итерді, ол «бізді қазір ұстамайсыз» деген ойын білдірді. 83-ші минутта Пол Брайтнер Батыс Германия үшін гол соқты, бірақ бұл тек көңіл көтеруші гол болды, өйткені Италия 3:1 есебімен жеңіп, 44 жылдан бері алғаш рет әлем чемпионатының титулын жеңіп алды және жалпы алғанда үшінші рет жеңіске жетті.

In a re match of the encounter in the first round, Italy beat Poland in the first semi final through two goals from Paolo Rossi. In the game between France and West Germany, the Germans opened the scoring through a Pierre Littbarski strike in the 17th minute, and the French equalised nine minutes later with a Michel Platini penalty. In the second half a long through ball sent French defender Patrick Battiston racing clear towards the German goal. With both Battiston and the lone German defender trying to be the first to reach the ball, Battiston flicked it past German keeper Harald Schumacher from the edge of the German penalty area and Schumacher reacted by jumping up to block. Schumacher did not seem to go for the ball, however, and clattered straight into the oncoming Battiston – which left the French player unconscious and knocked two of his teeth out. Schumacher's action has been described as "one of history's most shocking fouls". The ball went just wide of the post and Dutch referee Charles Corver deemed Schumacher's tackle on Battiston not to be a foul and awarded a goal kick. Play was interrupted for several minutes while Battiston, still unconscious and with a broken jaw, was carried off the field on a stretcher. After French defender Manuel Amoros had sent a 25 metre drive crashing onto the West German crossbar in the final minute, the match went into extra time. On 92 minutes, France's sweeper Marius Trésor fired a swerving volley under Schumacher's crossbar from ten metres out to make it 2–1. Six minutes later, an unmarked Alain Giresse drove in an 18 metre shot off the inside of the right post to finish off a counter attack and put France up 3–1. But West Germany would not give up. In the 102nd minute a counter attack culminated in a cross that recent substitute Karl Heinz Rummenigge turned in at the near post from a difficult angle with the outside of his foot, reducing France's lead to 3–2. Then in the 108th minute Germany took a short corner and after France failed to clear, the ball was played by Germany to Littbarski whose cross to Horst Hrubesch was headed back to the centre towards Klaus Fischer, who was unmarked but with his back to goal. Fischer in turn volleyed the ball past French keeper Jean Luc Ettori with a bicycle kick, levelling the scores at 3–3. The resulting penalty shootout was the first at a World Cup finals. Giresse, Manfred Kaltz, Manuel Amoros, Paul Breitner and Dominique Rocheteau all converted penalties until Uli Stielike was stopped by Ettori, giving France the advantage. But then Schumacher stepped forward, lifted the tearful Stielike from the ground, and saved Didier Six's shot. With Germany handed the lifeline they needed Littbarski converted his penalty, followed by Platini for France, and then Rummenigge for Germany as the tension mounted. France defender Maxime Bossis then had his kick parried by Schumacher who anticipated it, and Hrubesch stepped up to score and send Germany to the World Cup final yet again with a victory on penalties, 5–4. In the third place match, Poland edged the French side 3–2 which matched Poland's best performance at a World Cup previously achieved in 1974. France would go on to win the European Championship two years later. In the final, Antonio Cabrini fired a penalty wide of goal in the first half. In the second half, Paolo Rossi scored first for the third straight game by heading home Gentile's bouncing cross at close range. Exploiting the situation, Italy scored twice more on quick counter strikes, all the while capitalising on their defence to hold the Germans. With Gentile and Gaetano Scirea holding the centre, the Italian strikers were free to counter punch the weakened German defence. Marco Tardelli's shot from the edge of the area beat Schumacher first, and Alessandro Altobelli, the substitute for injured striker Francesco Graziani, made it 3–0 at the end of a solo sprint down the right side by the stand out winger Bruno Conti. Italy's lead appeared secure, encouraging Italian president Sandro Pertini to wag his finger at the cameras in a playful "not going to catch us now" gesture. In the 83rd minute, Paul Breitner scored for West Germany, but it was only a consolation goal as Italy won 3–1 to claim their first World Cup title in 44 years, and their third in total.

Жазбалар

Италия бірінші раундтан бірде-бір ойын жеңіп алмай, тек тең түсіріп өткен алғашқы команда болды, үш ойынды да тең өткізді (ал Камерун Италияның екі голына қарсы бір гол соққандықтан сондай-ақ шығарылды), сонымен қатар финалда үш ойынды тең түсірген немесе ұтылған жалғыз әлем чемпионы атанды. Жеңіс арқасында Италия Бразилияның әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған рекордын қайталады. Италияның жеті матчта соққан он екі голы әлем чемпионатының жеңімпазының ойын басына шаққан орташа гол көрсеткіші бойынша жаңа антирекордты орнатты (кейіннен 2010 жылы Испания бұл көрсеткішті жаңартты), ал Италияның турнир бойынша +6 гол айырмасы чемпион үшін рекордтық төмен көрсеткіш болып қала береді, Испания осы көрсеткішті қайталады. Италияның 40 жастағы капитаны, қақпашысы Дино Зофф әлем чемпионатын жеңіп алған ең үлкен ойыншы атанды. Бұл алты континенттік конфедерациядан командалардың қатысқан алғашқы әлем чемпионаты болды, мұндай жағдай 2006 жылға дейін қайталанбады.

Ұжымдар

Финалдық турнирге қатысқан барлық құрамалардың тізімін 1982 жылғы ФИФА әлем чемпионатының құрама командалары бетінен қараңыз.

Соңғы жеребе

1982 жылдың 16 қаңтарында жеребе Мадридтегі Конгресс сарайында өтті. Командалар үш құмырадан шығарылып, алдын ала белгіленген топтардағы себізді командалармен бірге орналастырылды. Жеребе салудың жалғыз талабы – бір топқа екі Оңтүстік Америка командасы кірмеуі керек еді. Осының салдарынан, екі Оңтүстік Америка командасы бар B құмырасы бастапқыда тек төрт еуропалық командамен тартылды. B құмырасынан алғашқы екі еуропалық команда тартылып, бірден Аргентина мен Бразилия себізді командалары бар 3 және 6-топтарға орналастырылды. B құмырасынан алынған қатысушылар осы екі топқа қосылғаннан кейін, Чили мен Перу құмыраға қосылып, жеребе салу қалыпты жағдайда жалғасты. Салтанатты шара одан әрі ұятқа түсті, себебі командаларды ұстап тұратын айналмалы барабандардың бірі бұзылды. Барселонадағы 43 000 орындық "Саррия" стадионы Италия, Аргентина және Бразилия арасындағы C тобының дөңгелек жүйедегі матчтарына пайдаланылды. Бұл стадион басқа топтардағы матчтардан (біреуін қоспағанда) гөрі, барлық үш матчқа тым көп көрермен жиналды және кеңістік жетіспеуі мен көпшілікке төтеп бере алмауы үшін қатты сынға ілікті; мұндай көпшілік күтілмегенімен, жақын жердегі және әлдеқайда үлкен 121,401 орындық "Камп Ноу" стадионында өткен А тобының матчтары 65 000 көрерменнен аспады және барлық еуропалық командаларды қабылдады; "Камп Ноу" стадионында Бельгия, Кеңес Одағы және Польша арасындағы екінші тур матчтарына көбірек көрермен жиналуы күтілді.

ФИФА ретроспективті рейтинг

1986 жылы ФИФА 1986 жылға дейінгі әрбір әлем чемпионатына қатысқан барлық командаларды жарыстағы нәтижелері, жалпы қорытындылары және қарсыластардың деңгейіне сүйене отырып, рейтингке енгізді. 1982 жылғы турнирдің рейтингтері төмендегідей болды:

R (Түпкілікті рейтинг) Команда G (Топ) P (Ойнатылған) W (Жеңіс) D (Тең түс) L (Жеңіліс) GF (Соғылған голдар) GA (Шығарылған голдар) GD (Голдар айырмасы) Pts. (Ұпай)
1 1/C 7 4 3 0 12 6 +6 11
2 2/B 7 3 2 2 12 10 +2 8
3 1/A 7 3 3 1 11 5 +6 9
4 4/D 7 3 2 2 16 12 +4 8
Екінші топтық кезеңде елімізден шығарылды
5 6/C 5 4 0 1 15 6 +9 8
6 4/B 5 3 2 0 6 1 +5 8
7 6/A 5 2 2 1 7 4 +3 6
8 2/D 5 2 1 2 5 4 +1 5
9 5/D 5 1 3 1 5 7 −2 5
10 3/A 5 2 1 2 3 5 −2 5
11 3/C 5 2 0 3 8 7 +1 4
12 5/B 5 1 2 2 4 5 −1 4
Бірінші топтық кезеңде елімізден шығарылды
13 2 3 2 0 1 5 5 0 4
14 3 3 1 1 1 12 6 +6 3
15 6 3 1 1 1 8 8 0 3
16 5 3 1 1 1 2 2 0 3
17 1 3 0 3 0 1 1 0 3
18 5 3 0 2 1 2 3 −1 2
19 4 3 0 2 1 2 4 −2 2
20 1 3 0 2 1 2 6 −4 2
21 4 3 0 1 2 2 6 −4 1
22 2 3 0 0 3 3 8 −5 0
23 6 3 0 0 3 2 12 −10 0
24 3 3 0 0 3 1 13 −12 0

Талисман

Бұл әлем чемпионатының ресми талисманы – Испанияның ұлттық құрамасының формасын киген, антропоморфтанған апельсин, Испанияның дәстүрлі жемісі – Наранжито болды. Оның аты испан тіліндегі «апельсин» деген мағына беретін naranja сөзінен және кішірткіш жұрнақ «ito»-дан алынған. Ресми плакатты Жоан Миро салған. «Футбол әрекетте» (Fútbol en acción) – 1982 жылы мемлекеттік RTVE телеарнасында тұңғыш рет көрсетілген оқу-анимациялық сериал. Эпизодтардың ұзақтығы 20 минутты құрады, ал басты кейіпкер – Наранжито. Сериал 26 бөлімнен тұрды, оның тақырыбы футбол, оқиғалар және 1982 жылғы әлем чемпионаты болды. Наранжитоға оның досы Клементина, достасы Цитронио және Имарчи роботы да серік болды.

Жарыс шашы

1982 жылғы әлем чемпионатына арналған матч допы, "Адидас" компаниясымен жасалған, "Танго Испания" аталды.