Кіріспе

Элиас Бреескин:Элиас Бреескин (; 25 қазан 1895 - 9 мамыр 1969) - скрипкашы, композитор және дирижер. Елияс 1895 жылдың 25 қазанында Ресей империясының Екатеринослав губерниясындағы (қазіргі Днепр) шағын ауылда дүниеге келді. Доктор Живаго фильмінде көрсетілген Днепр өзеніндегі бөгет осы қалада орналасқан.

Алғашқы жылдары

Элиас үш баланың ең кенжесі еді. Оның егіз ағалары одан он жасқа үлкен және классикалық музыканттар ретінде танылды. 19 жасында Борис пен Дэниел Кавказ тауларына скрипка ойнау үшін барған. Борис сыртқа салқын ауаға пальтосын жамылмай-ақ шығып, өкпе қабынуын жұқтырып, қайтыс болды. Ілиястың ағасының өлімі оған қатты әсер етті. Ол кезде Еластың анасы Ольга оның да музыкаға дарынды екенін біліп, оған сол кездегі Ресейдегі ең жақсы музыкалық білім беру үшін өзінің күшті ерік-жігерін жұмсайды. Элайас анасы туралы айтқан сөздері әрқашан қызық болатын. Ол әйелге қатысты әртүрлі сезімдермен сөйледі, олардың арасында оның бет-әлпетіне көрініп тұрған қатты махаббат, қорқыныш, таңғалу және таңғалу. Элиастың әкесі тыныш, сүйікті адам еді, ол өзінің қатал әйеліне қарсы тұрмауға үйренген, оның салмағы шамамен 200 фунт болатын, және ол өте мықты.

Алғашқы табыстар

1903 жылы, Елиас жеті жасқа толғаннан кейін, анасы оны Польшаның Краков қаласындағы консерваторияда кәсіби скрипкашыға сабақ беру үшін тапсырды. 8 жасында Бахтың Е мажорлық концертін орындап, ол үлкен танымалдыққа ие болды. Келесі екі жыл ішінде ол Украина мен Батыс Ресейді аралап, патшаның жеке музыканты Леопольд Ауердің тәлімгері болды. Жас Элиас скрипка ойнағанда көпшілік оны жақсы қабылдады. Ол әлемдегі ең керемет балалардың бірі ретінде танылды. Ресейдің еврейлер қазасына ұшыраған отбасы Ресейден қашып кетті. Олар Америкаға келіп, Вашингтонға қоныстанды, онда олардың туыстары бар еді. Ресейден кетер алдында, 1906 жылы Ильяс Австрия-Венгрия императоры Франц Иосифтің командасында ойнап, үлкен жетістікке қол жеткізді. Отбасылық аңыз бойынша император оған үш рубинді үлкен сақина сыйлады.

АҚШ-та

Отбасы Америкаға келгеннен кейін Ольга ұлының музыкалық мансабы үшін қаржы іздеді. Ол Ақ үйдің алдына барып, Эдит Рузвельтпен кездесуді сұрады. Күзетшілер оған көңіл бөлмеді. Ол күніне бір рет есіктің алдына оралды, бірақ Рузвельт ханым "бабушка ханым" туралы ақпарат сұрағанша. Ольга бірінші ханымға Элиас туралы айтып, оның достарымен бірге оның музыкалық білімін қамтамасыз ете алатынын сұрады. Оның ойнағанын естігеннен кейін Рузвельт ханым оған келісті және Ильястың музыка мектебінде, сол кезде Музыкалық өнер институты деп аталатын, білімін демеуші Фрэнк Дамрош мырзаны қоса алғанда, адамдар тобын жинады. ХХ ғасырдың басында Америкадағы ең үздік скрипка мұғалімі Франц Кнайзель болды. Маэстро Кнайзель Элиасқа шәкірт болып, оның кейінгі мансабына үлкен ықпал етті. Джульярдта тоғыз жыл оқығаннан кейін, 1915 жылы Элиас Лоеб сыйлығын жеңіп алды. Бұл сыйлықтың бір бөлігі Карнеги залында өткен концерті болды, ол өте жақсы қабылданды; келесі күнгі газеттердегі сыншылар оның дыбысының жылылығы мен тазалығына, техникалық қабілеттеріне, ойнаудың шыншылдығы мен жетілдірілуіне тоқталды. Нью-Йорк қор биржасының мүшесі Эдвард Шафер есімді бай меценаты Элиасқа "Турт" атты сақинасы бар "Ружемонт Страдивари" атты автокөлікті сыйға тартты. Шафер басында скрипканы Батыстық 40-шы көшедегі 113-ші үйдегі Рудольф Вурлицер компаниясынан $ 16,000-ға, ал қайырымдылық $ 850-ға сатып алған. Алдағы он жыл бойы Элиас пен скрипка бір-бірінен ажырамас достар болды. 1929 жылы биржа құлдырағанда, Элайас скрипканы қарызынан құтылу үшін иесіне қайтарып береді. 1917 жылы Элайас Уолтер Дамроштың жетекшілігімен Нью-Йорк симфониясының мүшесі болды. Оркестрде болашақ жұлдыздар Миша Элман, Пабло Касалс және Джозеф Хоффман болды. 1918 жылы ақпанда Эолиан залында өткен концерті үшін Элиас үлкен баға алды. Элияс 1918 жылы Э. Карузоның гастроліне бірге жүретін адам ретінде орын алды. Сол жылы ол Brunswick Records компаниясына жазды, оның алғашқысы Канадада вертикаль кесіндіде пайда болды. 1919 жылы сәуірде ол Карнеги залына қайта оралды.

Алғашқы денсаулық проблемалары

1919 жылы Элиас елдің ең бай адамдарының бірі Адельин Доммен, 1953 жылы Мерк Шарп & Домм, ал 1953 жылы Шарп және Дом Фармацевтикасы болған Дом Химиялық Компаниясының иесімен танысты. 1920 жылы маусымда Адельиннің отбасы олардың үйленуіне қатты қарсы болды. Олардың Жан Дороти есімді үш қызы болды. Осы үйлену кезінде Элайас құмар ойындарға әбден тәуелді болып кетті. Бұл ауру оны да, отбасын да өмір бойы азаптап, азап шекті.

Дирижер ретінде

Элайс пен Адельин қоныс тепкенде, ол Нью-Йорктегі Капитолий театрының оркестрінің концертмейстері болды. 1925 жылы Миннеаполис симфониялық оркестрінің дирижері болды. Ойын-сауық қарызынан кейін ол Миннеаполистен кетуге мәжбүр болды, ал 1927 жылы Питтсбург симфониялық оркестрін қайта құрумен аяқталды. Екі жыл өткеннен кейін, Элайас үлкен құмар ойындар қарызымен айналысуын жалғастырды, ал Аделиннің әкесі қызының некеге тұруға келісуіне мүмкіндік берді, бұл Элайастың Питтсбургтегі мансабын да аяқтады. Кейіннен Адельин Балтимор өнер мұражайының директоры болды.

Композитор ретінде

Элиас Нью-Йоркке ұятқа қайтқанда, ол Оторино Респигидің Рим су көздеріне ұқсайтын сипаттамалық шығармасы Космополис жазды. Сол кезде Элиас апендицит жарылып, аурухананың реанимациялық бөлімінде жатты. Ол перитонитке шалдықты, оның өмір сүруі күтілмеді. Көп уақыт бойы дәрігерлік көмек алғаннан кейін оның өмірі сақталып қалды, ал ауруханадан шығарылуы тиіс еді. Ол барлығына, соның ішінде Аннаға, медбикелерге қош айтысты. Ол оған өзінің әдеттегідей драмалық түрде: "Менің өмірімді қайтарып бергеніңіз үшін сізге қалай алғыс айта аламын?" деп сұрады. Анна оған көзге қарады және: "Сіз маған үйленуге болады" деді. Элиас Джонға осы оқиғаны айтып бергенде, Джонның үйленуінен бір түн бұрын, ол Бродвейдегі бардағы үстелдің ар жағына қолын созып, Джонның шашын сылады және: "Бұл да жақсы нәрсе, өйткені сіз үш ай бойы жол бойында болдыңыз". Анна Элиастың екі ұлын тудырды, бірінші Джон және екі жылдан кейін Евгений (Гин).

Голливудтың симфониялық оркестрі

Эллиас Эдди Кантордың шоуының аранжировщигі және орындаушыларының бірі болды; ол Голливудқа көшіп барғанда, Анна, Джин және Джон Эллиаспен бірге сонда көшіп барды. Олар 1937 жылы Голливудқа келіп, Боб Хоуптың көшеден төмен тұрған керемет ауданына көшіп барды. Осы уақыт ішінде жұмыссыз қалған музыканттар өте көп болды, сондықтан Элайас кейін Голливуд Боул симфониялық оркестріне айналғанды құрды және киноға музыка жаза бастады. Сол уақытта ол оркестрдің жалақысын ұрлап, Мексикаға қашып кетті, өйткені Мексиканың АҚШ-пен ұстап беру туралы келісімшарты жоқ еді. Оркестрдің музыканттары, Элайстың оларды алдағанын білгендіктен, оған әлі күнге дейін оның музыкалық шеберлігін растайтын және оларға мансабында алға қадам жасағаны үшін орама дайындады. Элайас сол шиыршықты көп жылдар бойы қабырғаға іліп қойды.

Мексикада

1940 жылдары Мексикаға көшіп барып, Мексикадағы XEB радиостанциясының эксклюзивті әртісі болды, бұл елдің ең көнесі, Мексика киносына арналған музыка жазды, оның ішінде Кантинфлас фильміне арналған музыка жазды. Ол жерде оның әйгілі ойыншы және скрипкашы Ольга Брискин есімді қызы болды. 1941 жылы Анна, Джин және Джон Брискин Мексикадағы Элайсқа қосылды. Джон Брискин бір Рождествода Мексиканың президенті жанындағы Мексикадағы оркестр залында отырған және әкесі Элиас сахнаға шығып, таяғын көтеріп, Чайковскийдің "Балшық ошақты" әніне соққы бергенін бақылап отырғанын айтады. Джон Брискин сондай-ақ бірнеше қызметшімен, соның ішінде шофермен, бағбанмен, жансакшылармен, аспазмен және екі жас қызметші қыздармен бірге тұратындығын сипаттайды. Элайас жұмыстан үйге келгенде, костюмдік жакетін алып, оның қолтығына кішкентай капуцин маймылын байқайтын. Ол базардан қалың түстес қауырсынды иығына салып алып, үйіне оралған; бұл әдеттегі жағдай.

Түрмеде

1945 жылдың мамыр айында Елиас ойын-сауық қарызынан және саяси процестің дұрыс емес жағында болғандықтан саяси тұтқын ретінде тұтқындалып, түрмеге жабылды; оны "Las Islas Marías" (Шайтан аралына тең) деп атады, онда оның камерадасы Леон Троцкийдің өлтірушісі Рамон Меркадер болды. Ол жерде бір жылға жуық ұсталды. Осы уақыт аралығында оның некесі бұзылып кетті. Түрмеден шыққаннан кейін, ол үшінші әйелі Лена Торреске үйленді, олар қыз Ольга мен ұлы Элиас-Жуниорды туды, ол да жетістіктерге жеткен скрипкашы. Түрмеде болған кезінде, Мексика президенті Мануэль Авила Камачо (1 желтоқсан 1940 30 қараша 1946) кешірім бергенге дейін, Элияс түрмедегі тәжірибесіне негізделген "Ла Сиуд де Лос Мюертос" атты шығармасын жазды. Бұл әнді ол Мехикодағы "Palacio de las Bellas Artes" театрында орындағанда, көпшілік оны жақсы қабылдады.

Өлімі

Көшеден өтіп бара жатқанда, айналасына қарамай жүрген Элиасты машина соқты да, жамбасын сындырады. Жауырын алмастырған, бірақ қайта сынған. 1969 жылы 9 мамырда 73 жасында ұйқыда өпкө қабынуынан қайтыс болды.