Кіріспе

Шерберт пен Вернер, 374 U. S. 398 (1963), АҚШ Жоғарғы Сотының бірінші түзетудегі еркін әрекет ету туралы ереже үкіметке міндетті мүддесін көрсетуді талап ететін және жұмыссыздық өтемақысын жұмыстан шығарылған адамға оның дінімен келіспейтіндігі үшін бас тартуға дейін тар маталанған деп шешкені. Бұл іс Шерберт тестісін құрды, бұл заңдылықпен дінге сенуші адамға ауыр жүк жүктелген барлық еркін іс-әрекет жағдайларында осындай зор қызығушылық пен тар бейімделуді көрсетуді талап етеді. Бұл шарттар әдетте қатаң бақылау деп аталатын нәрсенің негізгі құрамдас бөліктері болып табылады. Бұл дегеніміз, егер біреудің діни нанымдары заңға байланысты ауыр ауыртпалықтарға тап болса және үкіметте сол заңға қатысты ақылға қонымды балама болмаса, заңның ақталғанын дәлелдеудің ауыртпалығы үкіметке жүктеледі. Шерберт сынағы сол кездегі және одан кейінгі заң ғалымдары тарапынан мақтауға ие болды. 1990 жылы Жоғарғы Сот Шерберт тестісі сот конституциялық талдау құралы ретінде барлық заңдарға қолданылғанда тым кең деп шешті. Дінге бейтарап, жалпыға бірдей қолданылатын, діни іс-әрекетті ауыртпалықтайтын заңдарға қатысты Шерберт тесті Жұмыспен қамту бөліміне қарсы Смит ісі бойынша жойылды. Діни / зайырлы бағыттар бойынша кемсітетін заңдар немесе кемсітушілікпен орындалатын бейтарап заңдар үшін Шерберт тестісінің құрамдас бөліктері әлі де соттардың конституциялық құрал ретінде қолдануы үшін жарамды. 1990 жылғы Смит шешімінің жауабын ретінде Конгресс 1993 жылғы федералды діни еркіндікті қалпына келтіру туралы заңда конституциялық емес, заңда белгіленген Шерберт тестісінің жетілдірілген нұсқасын жасады. Оның ережелері барлық заңдар мен ережелерге, федералдық және мемлекеттік заңдарға кеңінен қолданылуы тиіс. Конгресс "жақсылап жасалған" конституциялық талапты "ең аз шектеу құралдары" заңдық талабымен алмастырғанмен, жетілдірілген тест әлі күнге дейін Шерберт тесті деп аталады. Алайда Жоғарғы Сот Боерн қаласы Флореске қарсы заңда заңның конституциялық емес екенін айтты, өйткені оның кеңейтілген Шерберт тесті, конституциялық құқықтағы болжамды өзгеріс ретінде, штаттарға қарсы қолданыла алмады. Бұл Конституцияны түсіндіруде сот билігінің жалғыз өкілеттігіне жол берілмейтін түрде кедергі келтірді. Алайда, бұл шешім оның федералды заңдарды түсіндіруге әсерін шектеген жоқ. 2000 жылы Конгресс тек федералды заңдарға қатысты діни жер пайдалану және институционалды тұлғалар туралы заңды (RLUIPA) қабылдады. Екі заңда да Шерберт тестісінің одан әрі жетілдірілген, маңызды діни ауыртпалықтың анықтамасын кеңейтетін бірдей тіл бар. Содан бері Жоғарғы Сот заңда белгіленген Шерберт тестісіне сүйеніп, бірнеше маңызды істерді шешті, соның ішінде Бурвеллге қарсы Хобби Лобби, және Гонзалеске қарсы О Centro Espírita Beneficente União do Vegetal, 546 U. S. 418 (2006).

Іс-қағаздарының мазмұны

Адель Шерберт, жетінші күндік адвентистер шіркеуінің мүшесі, тоқыма фабрикасының операторы болып жұмыс істеді. Ол осы сенімге келгеннен кейін екі жыл өткен соң, жұмыс берушісі аптасына бес күн жұмыс істемей, алты күн, соның ішінде сенбі күндерін де, жұмыс істеуге рұқсат берді. Оның пікірінше, Құдай Шығыс 20: 8 - 11 тармақтарда сенбі күндері жұмыс істеуге тыйым салғандықтан (жетіінші күн - демалыс күні), ол сол күні жұмыс істеуге бас тартты және жұмыстан шығарылды. Шерберт басқа жұмыс таба алмады және жұмыссыздық бойынша жәрдемақы алуға өтініш берді. Оның өтініші қабылданбады, тіпті мемлекеттік құқық кез келген адамды, дінге сенетін немесе сенбейтін, "жақсы себеппен" жұмыссыз қалған. Шарли Вернердің төрағалығымен Оңтүстік Каролинаның Жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету комиссиясының шешімі мемлекеттік сот және Оңтүстік Каролинаның Жоғарғы сотымен бекітілді.

Шешім

Жоғарғы Сот 72 шешімінде Комиссия мен төменгі соттарды кері қайтарып, Шерберттің талап-арызын үкіметтің жоққа шығаруы оның дінін еркін жүзеге асыруына конституциялық емес жүктеме болды деп тапты. Көпшілік пікір "Шерберт" сынағын тиімді түрде жасады, үкіметтік іс-қимыл еркін әрекет ету ережесіне қайшы келетінін анықтайды.

Бреннанның көпшілік пікірі

Бреннан көпшіліктің атынан Шерберттің жұмыссыздық туралы өтінішін қабылдамау оның мойнына үлкен ауыртпалық әкелгенін айтты. Тіпті, егер бұл ауыртпалық жұмыссыздық өтемақысынан бас тарту түрінде болса да, ол оның құқығы бойынша өтемақыны бұзудың орнына, оның өз дінін еркін жүзеге асыруына кедергі келтірді. Бреннан жазғандай, "апелляция арызданушының өз діни сенімінің негізгі қағидаларын бұзуға дайындығы бойынша жәрдемақы алуына байланысты, оның конституциялық бостандықтарын еркін пайдалануына тиым салынады". Бреннан өзінің шешімі "Екіінші күндік адвентистер" дінін құру арқылы "Қорылыс туралы" шартты бұзды дегенді жоққа шығарды. Ақырында, көпшілік пікірде тең қорғалу аргументі қарастырылмаған, өйткені ол бірінші түзету негіздері бойынша Шерберт пайдасына шешім шығарған болатын.

Дуглас пен Стюарт пікірлері

Дуглас Шербертке жасалған жарақаттың дәрежесі емес, Оңтүстік Каролинаның өзінің наным-сенімі негізінде жұмыссыздықты жоққа шығаруы екенін түсіндіріп, бөлек жазды. Мәселе жеке адамның емес, үкіметтің әрекеті мен қандай негізде үкімет біреудің жәрдемақысын алудан бас тарта алады деген мәселеде болды. Стюарт нәтижеге келісті, бірақ көпшіліктің ойлауына келіспеді. Ол көпшілік сияқты Құрылтай туралы ереже мәселесін жоққа шығарған жоқ. Оның орнына, ол Шерберттің әрекеттерін еркін жүзеге асыру туралы ережемен қорғау және сот оның пікірінше, сот құрылтай туралы ережемен мұндай қорғауға тыйым салуды қате түсіндірген сияқты "қос дилемма" ретінде анықтады. Ол сондай-ақ көпшіліктің келтірілген Braunfeld v. Brown деген прецедентті Шерберттен ажыратуға болатындығы туралы мәлімдемесімен келіспеді.

Харланның басқаша пікірі

Харлан тиісті заңның формалистік тұрғыдан оқылуында Комиссия Шербертке жұмыссыздықты кез-келген зайырлы талапкерге беретін себеппен, ол жеке шешім қабылдағандықтан "жұмыс істеуге қол жетімді емес" деп дәлелдеді. Ол көпшілік пікірді қабылдамай, еркін әрекет жасау туралы ереже осы жағдайда дінге бейтараптықты талап етеді деп, Шербертті босатуды қамтымайды, бірақ Конституция заң шығарушыға осындай босатуды жасауға мүмкіндік береді деп дәлелдеді.

Шерберт сынағын шектеу

Жоғарғы Сот Шерберт тестісін 1980 жылдары күрт қысқартты, 1990 жылы Employment Division v. Smith ісінде аяқталды. Smith деген сот шешімінде еркін әрекет етуден босату жалпы қолданылатын заңдардан талап етілмейді деп шешті. Смит шешімінің жауабын ретінде Конгресс 1993 жылы Шерберт тестісін заңда белгіленген құқық ретінде қалпына келтіру үшін Діни еркіндікті қалпына келтіру туралы заңды (RFRA) қабылдады. RFRA талапкер өз дінін еркін жүзеге асыруға елеулі кедергі келтіретінін дәлелдеген барлық еркін іс-әрекеттерге қатаң бақылау талдауын қалпына келтіреді. Алайда төрт жылдан кейін сот RFRA-ны Конституциялық түсіндіруге қатысты жойды. Боерн қаласы Флореске қарсы, 521 U. S. 507 (1997) ісінде сот RFRA-ның штаттарға қолданылуы он төртінші түзетудің 5-бөлімі бойынша Конгресстің өкілеттігінен асып түскені туралы шешім шығарды. Бірақ бұл шешім RFRA-ның федералды заңдарды түсіндіруге ықпалын шектеген жоқ. Парламент процедурасын қолдана отырып, бір ауыздан келісім ретінде белгілі, палата мен Сенат 2000 жылы RFRA ережелерін қайта қабылдады, сонымен қатар діни жер пайдалану және институционалды адамдар туралы заңға (RLUIPA) ұқсас заңдық сынақ енгізді. RFRA-ның конституциялықлығын қарастырмастан, Жоғарғы Сот Gonzales v. UDV, 546 U. S. 418 (2006) деген шешімде RFRA-ны басқа федералды заңдарға да қатысты деп тапты. UDV-де сот RFRA жасаған Шерберт тестісін қолданды және бірінші түзетуде аталған іс-әрекеттің - діни рәсімде І кестедегі есірткі қолданудың - қорғалуын анықтады.