Matthew 28:1

Кіріспе

Матай 28:1 - Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының жиырма сегізінші тарауының бірінші тармағы. Бұл тармақ қайта тірілу жайлы оқиғаның басында Мағдалалық Мәриям мен "басқа Мәриям" Исаны айқышқа шегелеп өлтіргеннен кейін қабірге барады.

Талдау

Бұл тармақтағы ең маңызды пікірталас - бұл сапардың уақыты туралы және қайта тірілу туралы не айтқаны. Ал қалған үш Ізгі хабарда және христиан дәстүрінде бос қабірдің Шәмбеден кейінгі күні ашылғаны айтылады, бұл күн бүгін Пасха жексенбісі деп аталады. Бұл тармақта екі уақыт белгісі бар. Біріншісі "сенбі күні кешке", екіншісі "аптаның бірінші күні ерте" деп аударылады. Бұл сөзбе-сөз аударғанда күннің таң шалуы деп аударылады, бірақ бұл термин түннің басталуын да білдіре алады. Яһуди күнтізбесі бойынша жаңа күн күн батумен басталады, сондықтан күннің басталуы сенбі күні кешке басталады. Демек, бұл тармақта өлімнен қайта тірілу жексенбіде емес, сенбіде болатыны айтылған. Эдуард Швейцер сияқты кейбір ғалымдар. және Роберт Гандридің пікірінше, Матай кітабының авторы бұл тармақты басқа хронология бойынша жазған. Бұл мәселе мәсіхші жазушыларды шіркеу тарихының басында-ақ мазалаған. Августин бұл тармақтың алғашқы оқылуы сенбі күнін көрсеткеніне алаңдаушылық білдірді, бірақ оны жексенбі күні таңертең оқылуы мүмкін деп түсіндірді, сондықтан басқа ізгі хабарлармен сәйкес келеді. Кейбір ғалымдар да осы пікірмен келіседі. Франс уақыт айырмашылығына нақты бір түсіндірме жоқ екенін және Матай Марқаның жексенбілік уақытын қолданғаны анық екенін айтады. Нолланд гректің екіжақты екеніне сенеді, бірақ жексенбі таңғы уақытты білдіреді деп оқуға болады. "Дималыс күні кеш" дегенді "Дималыс күнінен кейін" деп, ал "келесі күннің басталуы" "келесі күннің таңғы жарығы" деп, осылайша жексенбі күні күн шығады деп оқуға болады. Ол сондай-ақ сол кезеңдегі басқа да яһуди мәтіндерінің дәл емес екенін және таңертеңгі жаңа күннің басталуы деп атағанын атап өтті. Дэвис пен Эллисон сенбі күні кешкі уақыттағы уақытты аз деп санайды, өйткені кешкі сапар мүмкін емес еді, өйткені екі әйел сол дәуірде қараңғы түскен кезде қала шеттеріне бармайтын. Бұл тармақта Матайдың елшісі Марқа 16:1 - 3 тармақтардың көшірмесін келтіргендей. Лұқа 24:1 - 12 және Жохан 20:1 - 13 да да осы оқиғалар жазылған, ал Марқаның жазбаларында айтылмаған басқа да деректер бар. Марктан көптеген өзгерістер бар. Матай тек екі әйелді ғана атап, Саломияны тізімнен шығарған. Сондай-ақ, ол "басқа Мәриямға" нұсқайды. Бұл сөз Матай 27:61 тармақтан көшірілген әрі Жақыптың анасы Мәриямға қатысты қолданылған. Марқа мен Лұқаның жазбаларында Исаның мәйітін майлау үшін қабірге келген әйелдер туралы жазылған. Бұл Матайдың нұсқасынан алынып тасталды. Бұл жерде олар жай ғана "қамбарды көруге" келгені айтылған. Бұл сөзді әдетте әйелдер Матай 27:55-те басталған сергек күтуін жалғастыру үшін келген деп түсінеді. Бұл жерде майлау мәселесі де жоқ, өйткені бұл Матай 26:12-де орындалған. Матайдың жазбасында май жағу мүмкін емес, өйткені оның нұсқасында қабірдің сыртында күзетшілер орналастырылған. Швейцердің айтуынша, осы кезеңде майлаудың басталуы мүмкін емес еді, өйткені Таяу Шығыстың ыстық ыстығында үш күн болғаннан кейін мәйітке жұмыс істеу ыңғайсыз болар еді. Осылайша Матай жұма күні кешке Марқаның жазған оқиғасына қарағанда әйелдердің май жағу рәсіміне арналған хош иісті заттар сатып алғаны туралы сөзді қалдырып кеткен. Матайдың авторы сөздерді жексенбі күні дәмдеуіш сатып алудан қабірге баруға көшіріп алған болуы мүмкін, бұл уақыт белгісін екіжақты етеді. Лұқадан айырмашылығы, Матай сол күні не болғанын айтпай, демалыс күнінің өзі туралы ештеңе айтпаған. Ол таң атқан кездегі сөздерді Матай 4:16-ға сілтеме етіп, Исаның қызметі басталғаннан бастап, соңы аяқталғанға дейін жалғастыра алатынын айтады. Питер Хризологтың айтуынша, бұл сөз жаңа күні демалыс күнінің қайтадан басталғанын білдіреді.

The most important debate over this verse is what it says about the time of the visit, and thus the resurrection. The three other gospels, and Christian tradition, have the empty tomb discovered the day after Sabbath, today known as Easter Sunday. This verse has two time indicators. The first can be translated as "late on Sabbath" and the second as "at the beginning of the first day of the week". It literally translates as dawning of the day, but as at this term can also refer to the beginning of night. By the Jewish calendar the new day begins at sundown, thus the beginning of the day would have been Saturday evening. Thus the verse can be read as describing the resurrection as happening on Saturday rather than Sunday. Some scholars, such as Eduard Schweizer. and Robert H. Gundry believe that the author of Matthew did have a different chronology in mind when he wrote this verse. This has been an issue of concern for Christian writers since early in church history. St. Augustine was concerned that an initial reading of the verse indicated the Saturday date, but argued it could also be read as referring to Sunday morning and thus in keeping with the other gospels. Some modern scholars agree. France notes that there is no good explanation for any time difference, and Matthew was clearly working from a copy of Mark with its Sunday timing. Nolland believes that the Greek is ambiguous, but can be read to refer to Sunday morning. "Late on Sabbath" can be read as "after Sabbath" and the "beginning of the next day" as the "dawning of the next day", and thus sunrise on Sunday. Nolland also notes that other Jewish texts from the period are also imprecise and refer to the dawn as the beginning of a new day. Davies and Allison also consider the Saturday evening timing as less likely, as an evening visit would have been implausible, as two women would not have travelled to the edge of town as darkness was falling in that era. In this verse the author of Matthew seems to be working from a copy of Mark 16:1 3. Luke 24:1 12 and John 20:1 13 also cover the same events, and seem to share some of the same source material beyond what is in Mark. There are many changes from Mark. Matthew mentions only two women, dropping Salome from the group. It also refers to "the other Mary." An ambiguous usage copied from Matthew 27:61 and usually accepted to refer to Mary, the mother of James. In Mark and Luke the women come to the tomb to anoint the body of Jesus. This is dropped from Matthew's version. Here they are described as coming simply to "see the tomb." This is usually understood as the women coming to continue their vigil that had begun at Matthew 27:55. The anointing is also not an issue, as this was already accomplished at Matthew 26:12. Anointing would also have been impossible in Matthew's story, due to the guards posted outside the tomb in his version. Schweizer notes that anointing at this stage was improbable to begin with, as a body after three days in the Near Eastern heat would be unpleasant to work with. Matthew thus drops the description of the women buying the anointing spices, something Mark has happening on the Saturday evening. The author of Matthew may have copied the wording from the Saturday spice buying over to the visit to the tomb, creating the ambiguity in the timing. Unlike Luke, Matthew gives no information as to what happened on Sabbath itself, skipping over that day. Nolland notes that the reference to the dawn might be a link to Matthew 4:16, creating a link between the very beginning of Jesus' ministry and its end. Peter Chrysologus wrote that the reference to dawn is to the renewal of Sabbath on its new day.