Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пойени (Kissebes; Klein Weichselburg) - Румынияның Трансильваниядағы Клуж округінің коммунасы. Ол сегіз ауылдан тұрады: Болога (Себесвар), Сербешти (Кецкестанья), Ходишу (Ходосфальва), Лунка Вишагулуи (Висагмежо), Морлака (Мароткала), Пойени, Транишу (Тарансаус) және Валеа Драганлуи (Нагисебес).
Poieni (Kissebes; Klein Weichselburg) is a commune in Cluj County, Transylvania, Romania. It is composed of eight villages: Bologa (Sebesvár), Cerbești (Kecskéstanya), Hodișu (Hodosfalva), Lunca Vișagului (Viságmező), Morlaca (Marótlaka), Poieni, Tranișu (Tarányos), and Valea Drăganului (Nagysebes).
Болоға
Болога (Resculum; Sebesvár) - Пойени коммунасындағы ауыл. 2002 жылы оның тұрғындарының саны 687 адам болды.
Bologa (Resculum; Sebesvár) is a village in the Poieni commune, with a population of 687 people in 2002.
География
Ауыл Кришул Репеде және Сэкуйе өзендерінің тұғырысында (осы тұғыры жергілікті топонимияда "гура апелор" "судың аузы" деп аталады) және Масивуль Владеаса (1863 м), Апусени тауларының бөлігі, батыс Карпат тауларында орналасқан. Ең жақын қала - Хуедин. Көлік байланыстары: Еуропалық E60 жолда. Орадеа Клуж Напока румын темір жолындағы өңірлік пойыздар ("Жеке") үшін шағын темір жол аялдамасы ("haltă"). DN128 ұлттық жолында, ол оңтүстікке қарай Săcuieu бағытында.
The village is situated at the confluence of the Crișul Repede and Săcuieu rivers (the confluence is known as "gura apelor" – "the mouth of the waters" – in the local toponymy) and at the foot of the Masivul Vlădeasa (1863 m), part of the Apuseni Mountains, in the western Carpathian Mountains. The closest town is Huedin. Transportation links: on the European route E60. Small railway stop ("haltă") for regional trains ("Personal") on the Oradea Cluj Napoca main Romanian railroad. On the national road DN128 which heads south towards Săcuieu.
Тарих
"Друмул găunos" ("Потхолд Роуд") деп аталатын жерде 4000 жылдық артефактілер (тастан жасалған балталар) табылды. Рескулум деп аталатын римдік каструм - бұл аймақтағы ең көне құжаттандырылған қоныс. Ол 106 жылы II Кохортис Испанорумның гарнизоны ретінде салынған (Dux қараңыз), оның миссиясы Рим империясының шекарасын қорғау болған. Римдіктер біздің заманымыздың 2 ғасырында осы аймақты нығайтуға тырысқанда, олар ауылға гректерден, мүмкін Патрастан қоныс аударушыларды әкелді. Каструмның қираған жерлері әлі күнге дейін "Грэджисте" деп аталатын жерде, бұл "көмекті елді мекен" дегенді білдіреді, бірақ аумақтың көп бөлігі өңделеді. Сондай-ақ, каструмның жанында римдік моншаның қираған жерлері бар. Каструмға қарап, Хенц (Себеш) өзенінің қарама-қарсы жағалауында, тік төбе басында Трансильваниядағы алғашқы венгр қамалдарының бірі орналасқан. Ол бес ғасыр бойы Себесвар деп аталып, аймақтың орта ғасырлық карталарында көрінеді. Бәлкім, қамалдың арқасында бұл жер Варалья ("қамалдың астында") немесе Себесваралжа деп те белгілі болған. Болога алғаш рет 1304 жылы Себусвар, содан кейін 1324 жылы Сепусвар, 1329 жылы Себесвар, 1398 жылы Себесвар, 1393 жылы Себес, 1367 жылы Себес Варалья және 1760 жылы Себес Варалья деп аталды. Венгрия королі Люксембургтің Зигизмунд 1399 жылы Брашовта түріктерге қарсы одақ шартына қол қойғаннан кейін Бран мен Болога қамалдарын Валахияның князі Мирча цель Батранға берді. Ол Орадеядан Трансильванияға апаратын стратегиялық жолды күзету үшін салынған. Ол 17 ғасырда Орадеяны түріктер жаулап алған кезде маңызды болды, өйткені ол салық жинауды тежеді. Сұлтан оны бұзуға бұйрық берді, бірақ бұйрық орындалмады. Кейіннен қамал австриялық сарбаздар жарылысымен қиратылды. Мұнара мен көптеген қабырғалар әлі де тұр. ХХ ғасырдың ортасында мұнараның шатыры, бәлкім, қираған үйлердің соңғы ағаш элементі жоғалған. Тек тас ғана қалады. Мүмкін, 1918 жылдың желтоқсанында Трансильвания Румыниямен одақтасқаннан кейін қазіргі атауы (Болога) берілген. Этимологиясы анық емес. 1940 жылдың тамызында екінші Вена наградасы Бологаны және бүкіл Солтүстік Трансильванияны уақытша Венгрияға, шекараға көшірді (жақын маңдағы төбелердегі кейбір аумақтар Румынияда қалды). Бұл румындықтар мен венгрлер арасындағы тағы бір шиеленістік кезеңін бастады, ол 1944 жылдың қазан айында румындық және кеңестік әскерлер аймақтағы венгрлік және неміс әскерлерін жеңген кезде, ал 1945 жылдың наурызында Румынияның батыс шекарасын қалпына келтірген кезде аяқталды. 1930 жылы Будапешт пен Бухарест жолы үшін дацит тас өндіретін тас карьері ашылды. Кейіннен карьерді Румыния темір жолдары иеленді, олардың көбі осы аймақтан алынған тастан жасалған. 1989 жылдан кейін карьер жекешелендірілді және көршілес карьерлермен салыстырғанда жақсы жұмыс істемеді, сондықтан ол ауыл тұрғындарының негізгі табыс көзі болудан қалды. Румынияда алдағы уақытта іске асырылатын автомобиль жолдары карьердің перспективаларын жақсартады деп күтілуде. Орман шаруашылығы да белсенді, бірақ көршілес Драган аңғарында белсендірек. Ауыл шаруашылығы кеңінен таралған, бірақ таулы аймақтағы жер көлемі мен сапасы тек жер иелерінің жеке қажеттіліктерін қанағаттандыруға мүмкіндік береді.
4000 years old artefacts (stone axes) were found at the place called "Drumul găunos" ("Potholed Road"). A Roman castrum called Resculum is the oldest documented settlement in the area. It was built around 106 AD, as a garrison for the “II Cohortis Hispanorum” (see Dux), whose mission was probably to defend the Roman Empire's border. As the Romans tried to tighten their hold on the region during the 2nd century A. D., they brought in colonists to the village from Greece, possibly from Patras. The ruins of the castrum are still visible today in the place still called "Grădiște" which means "fortified settlement", although most of the area is cultivated. The ruins of a Roman bath also exist near the castrum. Overlooking the castrum, on the opposite bank of the Henț (Sebeș) river, on top of a steep hill lies one of the first Hungarian fortresses in Transylvania, which was mentioned for five centuries as Sebesvár, featuring on most Middle Age maps of the region. Probably due to the fortress, the place was also known as Varalja ("under the fortress") or Sebesváralja. Bologa was first attested in 1304 as Sebuswar then as Sepuswar in 1324, Sebeswar in 1329, Sebeswar alio nomine Hunyadwar in 1398, Castrum regis Sebes in 1393, Castrum regis Hunyad in 1397, and Sebes Varallya in 1760. The Hungarian king, Sigismund of Luxembourg after signing in Brașov an alliance treaty against the Turks in 1399 gave the fortresses of Bran and Bologa to Wallachia's prince Mircea cel Bătrân. Built to watch the strategic road that went from Oradea inside Transylvania, the fortress also served as a refuge for the local population throughout the centuries. It gained in importance when the Turks conquered Oradea in the 17th century as it was hindering the tax collection. The sultan ordered its demolition but the order was not carried out. The fortress was later destroyed by the Austrian soldiers through explosion. The tower and many walls are still standing. In the mid 20th century the tower lost its roof, probably the last wooden element of the ruins. All that remains is stone. Probably it was after the Union of Transylvania with Romania in December 1918 that the current name (Bologa) was assigned. The etymology is not clear. The Second Vienna Award in August 1940 temporarily re situated Bologa and all of Northern Transylvania in Hungary, right at the border (some territory on the hills nearby remained in Romania). This began yet another period of tensions between ethnic Romanians and Hungarians which ended in October 1944 when the Romanian and Soviet armies defeated the Hungarian and German armies in the area, and in March 1945 with the restoration of Romania's western border. A stone quarry was opened in 1930 providing dacite stone for the Budapest Bucharest road. The quarry was later on taken over by the Romanian railways, most of whose embankments are made of stone from the area. After 1989 the quarry was privatised and did not do very well comparing to neighbouring quarries, so it stopped being the main source of income for the villagers. The upcoming highway projects in Romania are expected to improve the quarry prospects. Forestry is also active in the area, though more active in the neighbouring valley of Drăgan. Agriculture is widely practiced but the land size and quality in the hilly mountainous area only allows for the individual needs of the land owners
Демография
2011 жылғы санақ бойынша бұл коммунада жалпы саны 4,724 адам тұратын. Бұл халықтың 93,96% -ы румындар, 5,39% -ы романдар және 0,6% -ы мажарлар.
According to the census from 2011 there was a total population of 4,724 people living in this commune. Of this population, 93.96% are ethnic Romanians, 5.39% ethnic Romani and 0.6% are ethnic Hungarians.