Кіріспе

"Естен кеткен жау" - ағылшын жазушысы Артур Кларктың 1949 жылы тамызда "New Worlds" журналында алғаш рет жарияланған ғылыми-фантастикалық әңгімесі. Ол Кларктың 1956 жылы шыққан Reach for Tomorrow ғылыми-фантастикалық әңгімелер жинағына енгізілді. Онда Лондон профессоры өзінің туған қаласында жалғыздықты бастан кешіріп отырғанын көрсетеді. Бұл қала жақын арада мұз дәуірі басталатынына байланысты эвакуацияланды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Күн жүйесі ғарыш шаң белдеуіне түсті; Британияның климаты орташадан арктикалыққа өзгерді. Профессор Миллвард осыдан жиырма жыл бұрын елге қоныс аудармай қалған кезде кітаптарын сақтап қалды және басқалардың оңтүстіктегі тез өзгеріп жатқан орман мен шөлдерді отарлауға деген әрекеті туралы, сонымен қатар бірнеше жылдан кейін радио арқылы да хабарсыз қалды. Ол қазір Лондон университетінің ғимаратында суықтан бас сауғалап жүр. Бірнеше ай бойы оны түнгі жақтан келген құпия дыбыс қорлайды, ол оны армандарында "жорықтайтын таулар" деп атайды. Қалада үйсіз иттер жоғалып кеткеннен кейін, ол қармен қапталған үйлер мен жолдарды аралап жүргенде, қасқырлар, бұғылар мен ақ аюларға таңғалады, сондықтан солтүстіктегі күркіреу Солтүстік Америкадан Атлантика мұз үстінен немесе жерді атом бомбаларымен мұз бен қардан босатуға тырысу арқылы туындаған шығар деп ойлайды. Ол әдеттегідей көтерілгенде, айрықша ашық күн, ол, ақыр соңында, солтүстік дыбысының шынайы шығу тегін байқайды, оған қарай қатал түрде алға қарай келе жатқан ледниктік мұздың қатерлі массасының жарқырауын көре алады.