Ibn al-Khashshab

Кіріспе

Әбул Фадл (Әбул Хасан) ибн әл Хашшаб (أبوالفضل (أبوالحسن) بن الخشاب; 1125 жылы қайтыс болды) - Алеппоның Сәлжұқ әмірі Радванның тұсында шиит қадисі және раисі. Оның отбасы, Бану'л Хашшаб, қаладағы бай ағаш саудагерлері болды. Бірінші крест жорығы басталғанда Ибн әл-Хашшаб бірінші болып крестшілерге қарсы джихадты уағыздады, бұл ұғым 12 ғасырда кеңінен танымал болды. Оның уағыздауы көпшілік арасында танымал болды, бірақ Радван өзінің кеңесшілерімен бірге жаңадан құрылған крестонос мемлекеттермен шайқасуға дайын емес еді. Алеппоға крестшілер үнемі қауіп төндіріп отырды, ақырында Радван Антиохиялық Танкредтің қорлауына ұшырап, қаладағы кейбір мешіттердің минареттеріне айқыштарды қоюға мәжбүр болды. Ибн әл-Хашшаб Бағдадтағы Аббасид халифасы әл-Мустазирден көмек сұрады, бірақ әр жолы оның өтініші елемей қалды; ақыры, 1111 жылы ол халифадан жеке көмек іздеу үшін Бағдадқа барды. Ол төңкеріс ұйымдастырып, Сәлжұқ сұлтаны Мұхаммед І Тапар мен халифаның жеке мешіттеріндегі минбардың амнатасын жойды. Мұның салдарынан Мосулдың атабегі Мавдудқа Алеппоға көмекке келуді бұйырды, ал Ибн әл-Хашшаб үйіне оралды. Алайда, Радван Мавдудтың өз істеріне араласуын қаламай, Ибн әл Хашшабты тұтқындады; Мавдуд пен Радван ынтымақтаса алмады, ал Мавдуд үйіне оралды. 1113 жылы Радван қайтыс болғанда, Ибн әл-Хашшаб әлсіз немесе бала әмірлердің орнына қаланы басқарды. Ол қаланы қастандықшылардан, соның ішінде олардың басшысы Әбу Тахир әл Саигті қуып шығару немесе өлтіру арқылы тазартуға көмектесті. 1119 жылы крестшілер қалаға тағы да қауіп төндірген кезде Ибн әл-Хашшаб Месопотамиядағы Артукид әулетінің Илғазимен одақ құрды, ал Антиохия княздігі сол жылы Агер Сангуинис шайқасында жеңілді. Ибн әл-Хашшаб жеке өзі Алеппа әскерлерін шайқаста басқарды. 1124 жылы крестшілер Алеппоны қоршап алды, ал олар қаланың сыртындағы Мешхед әл-Мухассинды арамдағанда, Ибн әл-Хашшаб қаланың алты христиан шіркеуінің төртеуін, соның ішінде алтыншы ғасырдағы сириялық соборды мешіттерге айналдыруды бұйырды. Иерусалимнің Балдуин II және Эдессаның Иоселин I бастаған қоршаушылар мұсылман Дубай ибн Садакамен одақтасты, оны Ибн әл Хашшаб ашық айыптапты. Ақыры қоршау 1125 жылы Мосул атабегі Аqsunqur al Bursuqi көмегімен көтерілді. Сол жылы Ибн әл-Хашшаб низарилерді қырғынға ұшыратқаннан кейін, оны Ассасиндар өлтірді. Келесі жылы Алеппо Зенгидің бақылауына түсті, ол ибн әл Хашшабтың қызу уағыздаған джихадын жүзеге асыруға кірісті.

Abu'l Faḍl (Abu'l Hasan) ibn al Khashshab (أبوالفضل (أبوالحسن) بن الخشاب; died 1125) was the Shi'i qadi and rais of Aleppo during the rule of the Seljuk emir Radwan. His family, the Banu'l Khashshab, were wealthy wood merchants in the city. Upon the arrival of the First Crusade, Ibn al Khashshab was one of the first to preach jihad against the Crusaders, a concept which became more popular throughout the 12th century. His preaching was popular among the masses, but Radwan, along with his Assassin advisors, were not willing to wage battle against the newly formed Crusader states. Aleppo was continually threatened by the Crusaders and eventually Radwan was humiliated by Tancred of Antioch, forced to place crosses on the minarets of some of the mosques in the city. Ibn al Khashshab had sought help from the Abbasid caliph in Baghdad, al Mustazhir, but each time his requests were ignored; finally, in 1111, he travelled to Baghdad to seek help from the caliph in person. He instigated a riot and destroyed the pulpit of the minbar in the private mosques of the Seljuk sultan Muhammad I Tapar and the caliph. In response, the sultan ordered Mawdud, the atabeg of Mosul, to come to Aleppo's aid, and Ibn al Khashshab returned home. However, Radwan did not want Mawdud interfering in his affairs, and had Ibn al Khashshab imprisoned; Mawdud and Radwan could not cooperate and Mawdud returned home. When Radwan died in 1113, Ibn al Khashshab governed the city in place of weak or child emirs. He helped rid the city of the Assassins, including their leader Abu Tahir al Sa'igh, by expulsion or execution. When the Crusaders threatened the city again in 1119, Ibn al Khashshab negotiated an alliance with Ilghazi of the Artuqid dynasty in Mesopotamia, and the Principality of Antioch was defeated at the Battle of Ager Sanguinis that year. Ibn al Khashshab personally led Aleppan troops in the battle. The crusaders besieged Aleppo in 1124, and when they desecrated the Mashhad al Muhassin outside the city, Ibn al Khashshab ordered that four of the six Christian churches in the city, including the sixth century Syrian cathedral, be converted into mosques. The besiegers, led by Baldwin II of Jerusalem and Joscelin I of Edessa, were allied with the Muslim Dubais ibn Sadaqa, whom Ibn al Khashshab publicly denounced. The siege was eventually raised with help from Aqsunqur al Bursuqi, atabeg of Mosul, in 1125. Later that year, following massacres of Nizaris by Ibn al Khashshab, he was murdered by Assassins. The next year Aleppo fell under the control of Zengi, who began to implement the jihad that ibn al Khashshab had so fervently preached.