Раймонд Сен-Жиль: Толуза графы және Бірінші крест жорығының басшысы

Кіріспе

Француз ақсұлы (1041–1105)

Сен-Жильдің Раймоны (1041 – 28 ақпан 1105), сондай-ақ Тулузаның Раймоны IV немесе Триполидің Раймоны I деп аталды, 1094 жылдан бастап Тулуза графы, Нарбонн герцогы және Прованс маркграфы болды, ал 1096 жылдан 1099 жылға дейінгі Бірінші крест жорығының жетекшілерінің бірі еді. Өмірінің соңғы бес жылын Таяу Шығыста Триполи графлығын құруға жұмсады.

Алғашқы жылдар

Реймонд Тулузалық Понстың және Ла Марштан Альмодис есімді ұлы болды. Ол әкесінен "граф" атағын алған Сент-Жилльді иеленді және 1094 жылы Аквитания герцогинясы, әкесі Вильгельм IV-нің қызы Филиппаны Тулузаны мұраға алудан шеттетуге мәжбүр болды. 1094 жылы Вильгельм Бертран Прованстан қайтыс болды және оның Прованс маркграфтық титулы Реймондқа өтті. 1096 жылғы 22 шілдедегі Урбанның бұйрығында Реймонд Nimirum Tholosanorum ac Ruthenensium et marchio Provintie Raimundus ("Реймонд, Ним, Тулуза және Руерг графы, Прованс маркграфы") деп аталды.

Бірінші крест жорығы

Рамон терең діндар болған және қасиетті жерде өлгенді қалаған, сондықтан Бірінші крест жорылына шақырылғанда, ол бірінші болып крест қабылдаған. Кейде ол Иерусалимге жасаған бұрынғы саяхаты кезінде Қасиетті қабір шіркеуінің қақпашысымен болған төбелес кезінде бір көзін жоғалтты деген әңгімеге байланысты "бір көзді" (латынша monoculus) деп аталды. Крестшілердің ең үлкені және ең байы болған Рамон 1096 жылдың қазан айының соңында Тулузадан аттанды. Ол өзінің немересі Филиппаның (Тулузаның заңды мұрагері) өзінің орнына оған Тулузаны билеуді беру туралы өтініштерін қабылдамады; оның орнына ол үлкен ұлы Бертранды билік етуге тағайындады. Ол Диррахиумға, содан кейін Тарантолық Богемонд қолданған жолмен Константинопольге қарай жол тартты. 1097 жылдың сәуір айының соңында ол Византия императоры I Алексий Комненға адалдық серт беруден бас тартқан жалғыз крест жорылының басшысы болды. Оның орнына Рамон достық серт берді және Реймонд пен Алексийдің екеуінің де ортақ жауы Богемондқа қарсы қолдау көрсетті. Ол 1097 жылы Никея қоршауында және Дорилеум шайқасында болды, бірақ оның ең маңызды рөлі 1097 жылдың қазан айында Антиохия қоршауында болды. Крестшілер селджук түркілері Антиохияны тастап кеткен деген қауесетті естіді, сондықтан Рамон қаланы өзіне иеленгісі келген Богемондты ренжітіп, оны басып алу үшін әскерін алға жіберді. Алайда қала әлі де басылып алынған еді және крестшілер оны 1098 жылдың маусым айында қиын қоршаудан кейін ғана жаулап алды. Рамон Кассиани сарайын (эмир Яги Сиянның сарайы) және Көпір қақпасының үстіндегі мұнараны басып алды. Ол Кербога Антиохияны екінші рет қоршаған кезде ауырып қалды, бұл Петр Варфоломей есімді монахтың Киелі сүңгіні қайта табуымен аяқталды, бұл оқиға дау тудырды. "Ғажайып" крестшілердің рухын көтерді және олардың таңғалысы Кербоганы Антиохиядан тыс жерде жеңе алды. Сүңгі Рамонның ізбасарлары арасында құнды жәдігерге айналды, Ле Пюдің Адемарының күмәніне және Богемондтың сенімсіздігіне және кейде қысым көрсетуіне қарамастан. Рамон сондай-ақ қаланың бақылауын Богемондқа беруден бас тартты, Богемондқа Антиохияны император Алексийдің сарайына қайтаруға міндетті екенін еске салды. Содан кейін Рамонның жақтастары мен Богемондтың жақтастары арасында күрес туды, бұл күрес ішінара сүңгінің шынайылығы, бірақ көбінесе Антиохияны иелену туралы болды.

Raymond was deeply religious, and wished to die in the Holy Land, and so when the call was raised for the First Crusade, he was one of the first to take the cross. He is sometimes called "the one eyed" (monoculus in Latin) after a rumour that he had lost an eye in a scuffle with the doorkeeper of the Church of the Holy Sepulchre during an earlier pilgrimage to Jerusalem. The oldest and the richest of the crusaders, Raymond left Toulouse at the end of October 1096, with a large company that included his wife Elvira of Castile, his infant son (who would die on the journey) and Adhemar, bishop of Le Puy, the papal legate. He ignored requests by his niece, Philippa (the rightful heiress to Toulouse) to grant the rule of Toulouse to her in his stead; instead, he left Bertrand, his eldest son, to govern. He marched to Dyrrhachium, and then east to Constantinople along the same route used by Bohemond of Taranto. At the end of April 1097, he was the only crusade leader not to swear an oath of fealty to Byzantine emperor Alexios I Komnenos. Instead, Raymond swore an oath of friendship, and offered his support against Bohemond, mutual enemy of both Raymond and Alexios. He was present at the siege of Nicaea and the Battle of Dorylaeum in 1097, but his first major role came in October 1097 at the siege of Antioch. The crusaders heard a rumour that Antioch had been deserted by the Seljuk Turks, so Raymond sent his army ahead to occupy it, offending Bohemond of Taranto who wanted the city for himself. The city was, however, still occupied, and was taken by the crusaders only after a difficult siege in June 1098. Raymond took the palatium Cassiani (the palace of emir Yaghi Siyan) and the tower over the Bridge Gate. He was ill during the second siege of Antioch by Kerbogha which culminated in a controversial rediscovery of the Holy Lance by a monk named Peter Bartholomew. The "miracle" raised the morale of the crusaders, and to their surprise they were able to rout Kerbogha outside Antioch. The Lance itself became a valuable relic among Raymond's followers, despite Adhemar of Le Puy's skepticism and Bohemond's disbelief and occasional mockery. Raymond also refused to relinquish his control of the city to Bohemond, reminding Bohemond that he was obligated to return Antioch to the court of Emperor Alexios, as he had sworn to do. A struggle then arose between Raymond's supporters and the supporters of Bohemond, partly over the genuineness of the Lance, but mostly over the possession of Antioch.

Аумақтық аумағын кеңейту

Көптеген кішігірім салт аттылар мен жаяу әскерлер Иерусалимге қарай жорығын жалғастыруды артық көрді және 1098 жылдың күзінде Реймондты оларды сол жаққа бастап әкелуге көндірді. Реймонд оларды Марат әл-Нуманды қоршауға алып шықты, бірақ Антиохияда әскерлерінің бір бөлігін қалдырды, онда Богемонд та болды. Адемар Антиохияда қайтыс болғандықтан, Раймонд, қасиетті сүмбіленің оған берген беделімен бірге, крест жорығының жаңа басшысы болды. Бірақ Богемонд 1099 жылдың қаңтарында Раймондтың жасағын Антиохиядан қуды. Содан кейін Реймонд өзіне қала іздеуді бастады. 1098 жылдың желтоқсанында Мааратты басып алғаннан кейін Триполи әмірлігіне аттанды және 1099 жылдың 14 ақпанында Арқаны қоршауға алды, бұл Триполиде Богемондтың Антиохия княздығын оңтүстікке қарай кеңейтуіне кедергі келтіретін тәуелсіз аймақ құру ниетімен жасалды. Триполидің сыртындағы Арқа қаласын қоршау Реймонд күткеннен ұзаққа созылды. Ол сәтті түрде кейіннен маңызды Крак де Шевальеге айналатын Хисн аль-Акрад бекінісін басып алғанымен, Триполиді алу туралы талабы Иерусалимге жорықты кешіктірді және ол Антиохиядан кейін алған қолдауының көп бөлігін жоғалтты. Реймонд, ақырында, 13 мамырда Иерусалимге қарай жорықты жалғастыруға келісті, ал бірнеше ай қоршаудан кейін қала 15 шілдеде басып алынды. Раймондқа жаңа Иерусалим Корольдігінің тәжін ұсынды, бірақ ол Исаның азап шеккен қалада билік етуге құштар болмағандықтан бас тартты. Ол өзін "Иерусалимнің патшасы" деп атауды естігенде тітіркенді дейді. Сонымен қатар, ол Иерусалимде қалудың орнына Триполиді қоршауға алуды қалаған болуы мүмкін. Дегенмен, ол қала құлағаннан кейін алған Иерусалимдегі Дәуіт мұнарасын бергісі келмеді және Годфри Буйон оны қиындықпен ғана тартып алды. Раймонд Иерусалимді басып алғаннан кейін болған Аскалон шайқасына қатысты, онда Мысырдан келген шабуылшы әскер жеңіліске ұшырады. Бірақ Реймонд Годфриге берудің орнына Аскалонды өзі басып алуды қалағандықтан, туындаған дау Аскалонды бос қалдырды. Крестоносцылар оны 1153 жылға дейін басып алмады. Годфри оның әскерінің Арсуфты басып алудағы сәтсіздігі үшін де оны кінәлады. Раймонд 1099-1100 жылдары қыста солтүстікке аттанғанда, оның алғашқы әрекеті Богемондқа қарсы болды, ол Лаодикияны одан тартып алды (Богемонд оны Алексистен жақында ғана тартып алған еді). Лаодикиядан Константинопольге барып, Богемондтың ең күшті жауы Алексий I-мен одақтасты. Богемонд сол кезде Антиохияны Византия аумағына кеңейтуге тырысып, Византия империясына берген антын орындаудан бас тартты.

Many of the minor knights and foot soldiers preferred to continue their march to Jerusalem, and they convinced Raymond to lead them there in the autumn of 1098. Raymond led them out to besiege Maarat al Numan, although he left a small detachment of his troops in Antioch, where Bohemond also remained. As Adhemar had died in Antioch, Raymond, along with the prestige given to him by the Holy Lance, became the new leader of the crusade. Bohemond however, expelled Raymond's detachment from Antioch in January 1099. Raymond then began to search for a city of his own. He marched from Maarat, which had been captured in December 1098, into the emirate of Tripoli, and began the siege of Arqa on 14 February 1099, apparently with the intent of founding an independent territory in Tripoli that could limit the power of Bohemond to expand the Principality of Antioch to the south. The siege of Arqa, a town outside Tripoli, lasted longer than Raymond had hoped. Although he successfully captured Hisn al Akrad, a fortress that would later become the important Krak des Chevaliers, his insistence on taking Tripoli delayed the march to Jerusalem, and he lost much of the support he had gained after Antioch. Raymond finally agreed to continue the march to Jerusalem on 13 May, and after months of siege the city was captured on 15 July. Raymond was offered the crown of the new Kingdom of Jerusalem, but refused, as he was reluctant to rule in the city in which Jesus had suffered. He said that he shuddered to think of being called "King of Jerusalem". It is also likely that he wished to continue the siege of Tripoli rather than remain in Jerusalem. However, he was also reluctant to give up the Tower of David in Jerusalem, which he had taken after the fall of the city, and it was only with difficulty that Godfrey of Bouillon was able to take it from him. Raymond participated in the battle of Ascalon soon after the capture of Jerusalem, during which an invading army from Egypt was defeated. However, Raymond wanted to occupy Ascalon himself rather than give it to Godfrey, and in the resulting dispute Ascalon remained unoccupied. It was not taken by the crusaders until 1153. Godfrey also blamed him for the failure of his army to capture Arsuf. When Raymond went north, in the winter of 1099–1100, his first act was one of hostility against Bohemond, capturing Laodicea from him (Bohemond had himself recently taken it from Alexios). From Laodicea he went to Constantinople, where he allied with Alexios I, Bohemond's most powerful enemy. Bohemond was at the time attempting to expand Antioch into Byzantine territory, and blatantly refused to fulfill his oath to the Byzantine Empire.

1101 жылғы крест жорығы, Триполи қоршауы және өлім

Рамон 1101 жылғы Анталиядағы Мерсиван шайқасында жеңіліске ұшырады. Ол қашып, Константинопольге қайтып келді. 1102 жылы ол Константинопольден Антиохияға теңіз жолымен сапар шекті, онда Боэмон тұтқын болған кезде Антиохияның регенті Танкред оны тұтқынға алды. Антиохия мен Акра арасындағы аймақта ешқандай жаулау әрекеті жасамауға уәде берген соң ғана босатылды. Ол дереу уәдесін бұзып, Тартусты шабуылдап, басып алды және Триполиді қоршауға көмектесетін Монс Перегрин ("Саяхатшылар тауы") тауында қамал салуға кірісті. Оған Триполидегі достық мемлекетті Антиохиядағы жауымдас мемлекеттің ықпалына теңестіруді қалаған I Алексий көмектесті. Триполи қадисі Фахр әл-Мулк ибн Аммар 1104 жылдың қыркүйегінде Монс Перегринге шабуыл жасап, цитадельдің бір бөлігін өртеп жіберді. Рамон өзі шатыр арқылы қашуға тырысты, бірақ ауыр күйік шағып, соңғы айларын қиналыспен өткізді. Рамон 1105 жылдың 28 ақпанында, Триполи басып алынбастан бұрын, алған жарақатынан көз жұмды.