Кіріспе
1796 жылғы шайқас Бірінші коалиция соғысы кезінде Нерешейм шайқасы (1796 жылғы 11 тамызда) Жан Виктор Мари Моро басқаратын француз республикалық армиясы, Тешен герцогы Карлдың Габсбург монархиясының армиясына қарсы болды. Мороның Рейн және Мозель армиясының қуып жете бастауынан кейін Карл француздарға қарсы шабуылға шықты. Австриялықтардың сол қанаты біршама сәттілікке жеткенімен, шайқас тоқтап, эрцгерцог Бавария сайлауына қарай шегінді. Нерешейм Германияның Баден-Вюртемберг штатында, Ульм қаласынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Бұл оқиға Бірінші коалиция соғысы аясында, Француз революциялық соғыстары деп аталатын ірі қақтығыстың бір бөлігі болды. 1796 жылғы Рейн науқанында екі француз армиясы Рейн өзенін кесіп өтіп, Германияға басып кірді: Моро армиясы оңтүстікте, ал Жан-Батист Журданның Самбр және Муа армиясы солтүстікте. Француз армиялары тәуелсіз әрекет етті, ал Карл оңтүстікте Максимилиан Антон Карл, Байлет де Латур графының Жоғарғы Рейн армиясымен және солтүстікте Вильгельм фон Вартенслебеннің Төменгі Рейн армиясымен басшылық етті. Карл француз армияларының біріне қарсы басым күш жинауды жоспарлады. Жауларын бөліп ұстау үшін эрцгерцог Мороны Дунай өзенінің оң жағалауына ауыстыруға тырысты. Оның жасақтары өзенді қауіпсіз кесіп өтуі үшін Карл француздарға шабуыл жасап, оларды кері тартуға ұмтылды. Француздарды жеңе алмаса да, шайқас эрцгерцогке әскерін Дунайдан кедергісіз өткізуге қажетті кеңістікті берді. Солтүстікте Журдан армиясымен қосылу мүмкіндігі болғанымен, Моро көп ұзамай оң жағалауға қуып жетеді.
The Battle of Neresheim (11 August 1796) was fought by the Republican French army under Jean Victor Marie Moreau against the army of the Habsburg monarchy of Archduke Charles, Duke of Teschen. Pursued by Moreau's Army of Rhin et Moselle, Charles launched an attack against the French. While the Austrian left wing saw some success, the battle degenerated into a stalemate and the archduke withdrew further into the Electorate of Bavaria. Neresheim is located in the state of Baden Württemberg in Germany a distance of northeast of Ulm. The action took place during the War of the First Coalition, part of a larger conflict called the French Revolutionary Wars. In the Rhine Campaign of 1796, two French armies successfully breached the Rhine River to invade Germany, Moreau's army in the south and Jean Baptiste Jourdan's Army of Sambre et Meuse in the north. The French armies operated independently while Charles commanded both Maximilian Anton Karl, Count Baillet de Latour's Army of the Upper Rhine in the south and Wilhelm von Wartensleben's Army of the Lower Rhine in the north. Charles hoped to concentrate superior strength against one of the two French armies. To keep his enemies separated, the archduke wished to lure Moreau south of the Danube River by crossing to the south bank. To allow his columns to cross the river safely, Charles attacked the French, hoping to push them back. Though he failed to defeat the French, the battle gave the archduke enough space to get his troops over the Danube without interference. Though he had a chance to join his army to Jourdan's in the north, Moreau soon crossed to the south bank in pursuit.
Өмірбаян
8 маусымда 1796 жылы Жан Виктор Мари Моро басқаратын Рейн және Мозель армиясы 71 581 жаяу әскер мен 6 515 атты әскерден тұрды, артиллериялықтар есепке алынбады. Армия Пьер Мари Бартелем Ферино басқаратын Оң қанатқа, Луи Десекс басқарған Орталыққа және Лоран Гувион Сент-Сир басқарған Сол қанатқа бөлінді. Фериноның үш дивизиясын Франсуа Антуан Луи Бурсье (9 281 жаяу әскер және 690 атты әскер), Анри Франсуа Делаборде (8 300 жаяу әскер және 174 атты әскер) және Августин Тунк (7 437 жаяу әскер және 432 атты әскер) басқарды. Десекс басқарған үш дивизияға Мишель де Бопуй (14 565 жаяу әскер және 1 266 атты әскер), Антуан Гийом Дельмас (7 898 жаяу әскер және 865 атты әскер) және Шарль Антуан Ксентрайль (4 828 жаяу әскер және 962 атты әскер) командалық етті. Сент-Сирдің екі дивизиясын Гийом Филиберт Духесме (7 438 жаяу әскер және 895 атты әскер) және Александр Камиль Тапонье (11 823 жаяу әскер және 1 231 атты әскер) басқарды. Артиллериялықтарды қосып есептегенде Мороның әскері 79 592 сарбазды құрады. Бастапқыда Рейн және Мозель армиясына 82 776 австриялық және Дагоберт Зигмунд фон Вурмсер басқаратын одақтастары қарсы тұрды. Бірақ 25 330 австриялық әскер Италияға жылжумен, Вурмсер 18 маусымда осы күшпен бірге кетті. Максимилиан Антон Карл, граф Бейлет де Латур Жоғарғы Рейн армиясының жаңа қолбасшысы болып тағайындалды. Төменгі Рейн армиясының бұрынғы қолбасшысы, Тешен герцогы Карл, Вильгельм фон Вартенслебенмен алмастырылды, осылайша ол екі австриялық армияның да басқаруын қолға алды. Осы кезеңде Моро екі қанатының орнын ауыстырды. Ферино Оң қанатты бұрынғыдай басқарды, ал Десекс Сол қанатқа, ал Сент-Сир Орталыққа көшті. Сол жақтағы Десекс және оң жақтағы Сент-Сирмен Моро Рейннің шығыс жағалауымен солтүстікке қарай Мург өзеніне қарай жылды. Француздар Фролих басқаратын австриялықтарды және Конде ханзадасы Людовик Жозеф басқаратын француз роялистерін Латурдың қалған әскерінен бөліп тастады. Фериноның қанаты Фролих пен Кондені оңтүстік-шығысқа қарай қуумен, Фрайбург им Брейсгау аймағын басып алды. Мургте Десекс Растатт шайқасында Латурды жеңіске жеткізді. Осы уақытқа дейін солтүстіктен 20 000-нан астам әскермен Архиегер Карл келді. Архиегер 10 шілдеде шабуыл жасауды жоспарлаған, бірақ Моро одан бір күн бұрын осы шабуылға қадам басты. 9 шілдедегі Эттлинген шайқасында екі қолбасшы да сол қанаттарымен ұстап тұруға және оң қанаттарымен шабуыл жасауға тырысты. Мороның оң жағында Сент-Сир Фрауэнльб маңында Конрад Валентин фон Каимнің австриялықтарын кері шегіндіруге сәттілік танытты, ал Тапонье дивизиясы Нойенбург маңында Линдттің саксондарын кері қайтарды. Француздардың сол жағында Десекс Мальшты екі рет басып алды, бірақ соңында одан қуылды. Оң қанатында шайқаста жеңіске жеткеніне қарамастан, Карл Сент-Сирдің алға жылжуы оны Хайльброндағы жабдықтау базасынан ажыратуы мүмкін деп қорқып, шығысқа шегінуге бұйрық берді. Архиегер Карл өзінің әскери қоймаларын әскерлік керуенге ауыстыру үшін Пфорцхаймда тоқтады. Моро қарсыласының осы шешіміне таң қалды және осы ақпаратты қабылдауға бірнеше күн кетті. Француз қолбасшысы 15 шілдеде Пфорцхаймға шабуыл жасауды жоспарлады, бірақ сол кезде Карл шығысқа қарай шегініп үлгерген. 21 шілдеде Штутгарт маңында Каннштатт қаласында шайқас болды. Бұл шайқасқа 9 батальон мен 8 эскадроннан тұратын 8 000 австриялық әскер қатысты. Каннштатттан Карл Моромен бірге Швабиш Гмундке қарай шегінді. Осы арада оқшауланған австриялық сол қанат Виллинген арқылы шегінді. 29 шілдеде Биберах ан дер Риссте Швабия аймақтық контингенті Карлдың бұйрығымен Фролих тарапынан қарусыздандырылды. Бұл кезде Ферино Дунайдың оңтүстігіндегі Мемминген қаласында болды. 1796 жылдың 7 тамызындағы есептен Сент-Сир Орталықтағы бригадаларды қайта құрғанын көрсетті, сондықтан Духесме дивизиясында тек біреуі, ал Тапоньеде қалған үшеуі болды. Духесме дивизиясында Доминик Вандамм бригадасы 17-ші және 100-ші желілік жаяу әскердің жартылай бригадаларынан, 20-шы Chasseurs à Cheval екі эскадрильясынан және 11-ші гусарлар жасағынан құралды, барлығы 5 272 жаяу әскер және 292 атты әскерден тұрды. Тапонье дивизиясына Антуан Ларош Дюбускат, Клод Лекурб және Анри Франсуа Ламберт бригадалары кірді. Ларош 21-ші Жеңіл және 31-ші Желілік жаяу әскердің 5 124 сарбазын басқарды, Лекурб 84-ші және 106-шы Желілердің 5 878 адамына, Ламберт 93-ші және 109-шы Желілердің 5 888 әскеріне басшылық етті. Лекурбтың бригадасына 2-ші "Шасьерс-а-Шеваль" дивизиясының 240 сабылынан тұратын екі эскадроны қосылды. Барлығы Сент-Сирдің басқаруында 22 162 жаяу әскер, 532 атты және 433 артиллерияшы болды. Басқа да бөлімдерге қоса, 9-шы гусарлар әдетте Тапонье дивизиясына қосылған. Австриялық архиегер 43 000 әскерге қолбасшылық етті, ал Моро 44 737 әскерге басшылық етті. Карл өзінің күшін Сент-Сирге қарсы шоғырландырды, ол жақын жердегі Резервті есепке алғанда 30 426 әскерге қолбасшылық етті. Аз қалған Духесмеге 7 000 жаяу әскер және 2 400 атты әскер шабуыл жасауға тиіс болды. Француздардың оң қанатын жеңгеннен кейін, 3 000 сарбаз Карл Меркандин басшылығымен Дишингенге шабуыл жасауға тиіс болды, ал қалғаны Моро әскерін қоршап алуға тиіс болды. Хотце Кёзингенді басып алды, бірақ өзінің алдында Нересхайм мен оның арасында биік жерде жаңа француз желісін тапты. Ол осы позицияға шабуыл жасады, бірақ Десекс тарапынан кері қайтарылды. Хотцедің оң жағында Оноре Теодор Максим Газан австриялықтарды Швайндорфқа кері шегіндірді. Австриялықтар Бопфингенді басып алды, бірақ француз әскері орталыққа көмектесу үшін оңтүстіске қарай жылжып жатқанын байқады. Десекс осы шабуылдарды тойтаруда қиындық көрмеді. Бірақ оң жақтан Духесме дивизиясының қиын жағдайда екенін хабарлайтын хабарлама келді. Риезе Медлингенде Духесмеге шабуыл жасады, оны шегінуге мәжбүр етті. Үлкен австриялық атты әскер тобы Француздардың шегінуін тоқтату үшін Гингенге жетті, бірақ Духесме солтүстік-батысқа қарай қашып үлкерді. Меркандин күні Дишингеннен 5 шақырымдай қалып қойды, ал Риезе Хейденхайм ан дер Бренцке қарай батты, француз тылына шабуыл жасаудың орнына. Фролих колоннасы Ульмнің солтүстігіндегі Альбекке ғана жетті. Бопфинген шайқасында күрескен екі атты әскер полкінен басқа, австриялық әскерлерге Рейски нөмірі 13 және Славония шекаралық полкінің төрт батальоны, Манфреди нөмірі 12, Надаси нөмірі 39 және Кински нөмірі 47 полкінің үш батальоны, Шрёдер нөмірі 7 полкінің екі батальоны, Аркгерцог Карл нөмірі 3, Альтон нөмірі 15 және Линь нөмірі 30 полкінің бір батальоны, Апфальтерн, Кандиани, Пиetsch және Ретц гренадалық батальондары, Аркгерцог Фердинанд гусар полкінің нөмірі 32 элементтері және Аркгерцог Франц кирасиер полкінің нөмірі 29 төрт эскадроны кірді. Духесме шегінуіне ашуланған Моро оны дивизия басшылығынан шеттетуге мәжбүр болды. Сент-Сир бірнеше күннен кейін оны бұл бұйрықты қайтаруға көндірді. Наполеон кейін Моро туралы былай деді: "Оның сол жағында француз әскері бар екенін білмегендей болды". Келесі шайқас Амберг шайқасы болды.