Кіріспе

1797 жылғы шайқас, Бірінші коалиция соғысы кезінде Нойвид шайқасында (18 сәуір 1797) Лазар Гош француз армиясының бір бөлігін Самбр және Мёз өзендері маңында Франц фон Вернектің австрия армиясына қарсы шабуылға көтерді. Француздардың шабуылы австриялықтарды күтпеген жерден шапты және олардың қатарларын бұзды. 1000 адам қаза тауып, жараланғаннан басқа, австриялықтар кем дегенде 3000 әскерін тұтқынға алды, 24 артиллериялық құрал, 60 көлік және бес туын жоғалтты. Француздар 2000 әскерін қаза қылды, жараланды және тұтқынға алынды. Бұл жоғалтулар бекер болды, себебі Наполеон Бонапарт сол күні Австриямен Леобен алдын ала келісімдеріне қол қойды. Соғыс тоқтатылды, екі тарап та бейбіт келісім шарты бойынша келіссөздер жүргізе алды. Бұл оқиға Француз революциялық соғыстарының бөлігі болған Бірінші коалиция соғысы аясында болды.

Шайқас

Соғыс австриялықтардың артиллериялық атысымен басталды, одан кейін француз оң жақ қанаты Пал Крей басқаратын австриялық сол жақ қанатына шабуыл жасады. Бендорф ауылы маңындағы австриялық оң жақтағы маңызды бекініске бірнеше шабуылдан кейін, француз жаяу әскері, бірнеше шабуылшы эскадрильяларының көмегімен, австриялықтарды осы бекіністен ығыстыра алды. Француз атқыштары австриялықтарды Сайн ауылынан қуып шықты. Содан кейін Хоше Антуан Ришепансе басқаратын колоннаны шегініп бара жатқан австриялықтарды қууға жіберді. Ришепансе жеті зеңбірек, елу доңғалақты шасси және бес австрия туын қолға түсірді. Француз жаяу әскері, Франсуа Жозеф Лефеврдің артиллериясымен қолдау көрсетіліп, австриялықтарды Золенберг ауылынан ығыстырып, австриялық сол жақ қанатының толық жеңіліске ұшырауына себеп болды. Француз оң жақ қанаты австриялық сол жақ қанатына шабуыл жасағанда, Хоше австриялық орталыққа қарсы екінші шабуылды бастады. Артиллериялық дайындықтан кейін генерал Пол Греньенің гранадерлері Геттерсдорф бекінісіне шабуыл жасап, штыкпен ауылды басып алды, ал Мишель Нейдің гусарлары сол жақтан австриялық орталыққа шабуыл жасап, оны қоршап алды. Бұл шабуылдар австриялық орталықты шегінуге мәжбүр етті. Ришепансе тарапынан ығыстырылғаннан кейін, австриялық сол жақ қанатын Крей қайта жинады және француз шабуылдарына қарсы тұра алды. Бұған қарсы Хоше Греньенің гранадерлерін, бірнеше драгун эскадрильяларын және Нейдің гусарларын Крейге қарсы жіберді. Ней шамамен 500 гусарымен Диердорфқа бет алып, француз армиясының қалған бөлігі келгенге дейін төрт сағат бойы 6000 австриялық резервпен шайқасты. Австриялық атқыштарының қарсы шабуылы кезінде Нейдің аты құлап, ол тұтқынға түсті. Бұл шабуылдан кейін австриялық сол жақ қанаты құлап, қуғындалған гусарлар 4000 әскер мен екі туды қолға түсірді. Жауынгерлік майданның өзге бөлігінде Жан Этьен Чемпионне басқаратын француз сол жақ қанаты австриялықтарды Алтенкирхен мен Керат ауылдарынан қуып шықты.

Нәтиже

Аустрия армиясы шайқаста 3000 сарбазын жоғалтты, ал шайқастан кейін тағы 7000 сарбазы тұтқынға түсті. Француздар осы үлкен жеңісте 27 зеңбірек пен 7 австрия туын жаулап алды. Гоштің сәтті шабуылы Леобен алдын ала келісімдері туралы жаңалықпен тоқтатылды, бұл Кампо-Формио шартына әкеп соқты. Нойвид шайқасы Париждегі Триумф аркасына жазылған.