Кіріспе

Қызмет итінің түрі Аутизмге көмекші ит немесе аутизмге қызмет көрсететін ит - аутистік адамға өзінің мүгедектігін басқаруға және тәуелсіз өмір сүруге көмектесу үшін оқытылған көмекші ит.

Тарих

Аутизмге көмектесетін алғашқы итті 1996 жылы National Service Dogs деп аталатын әлемдегі алғашқы ұйымды құрған Крис Фаулер оқытты. Ол 1997 жылы аутистік балаға "Шейд" атты итін берді. Аутизм - бұл әр адамның өмір бойы бойына созылып отыратын ерекшеліктері бар мүгедектік. Аутизмге көмек көрсететін иттерді оқыту бағыт-бағдар беретін иттерді оқытумен ұқсас. Аутизмге көмектесетін иттер әдетте 12 000 - 30 000 долларды құрайды. Аутизмге шалдыққандарға көмек көрсететін иттерге жиі ұзақ күту тізімі болады. Аутизмге көмектесетін иттердің тиімділігіне дәлелденген деректердің саны тәжірибе бойынша жүргізілген зерттеулердің санынан көп. Ата-аналар, күтушілер және педагогтар үшін аутизмге көмекші иттердің қажеттілігін дәлелдеу қиынға соғады.

Функция

Аутизмге көмектесетін иттер иелеріне тәуелсіз өмір сүруге және әлемді бағдарлауға көмектесу үшін арнайы тапсырмаларды орындауға үйретіледі. Аутизмге көмекші иттер көбінесе DPT (Deep Pressure Therapy), артқы / алдыңғы блоктау, көпшілікті басқару, таймерлер немесе өрт дабылы сияқты дыбыстар туралы ескерту, дәрі-дәрмектерді еске салу, өзін-өзі зақымдауды тоқтату, құлаған заттарды қайтарып алу және басқа да міндеттерді орындайды.

Балалар

Аутизмге қарсы көмекші иттердің басты мақсаты - олармен жұмыс істейтін балалардың қауіпсіздігін қорғау. Мысалы, аутизмге көмектесетін иттер аутистік балалардың үйден қадағалаусыз кетуін болдырмау үшін кейде үйретіледі. Аутизмге көмектесетін иттер баламен бірге жүргенде, ит көбінесе баланың емес, ата-анасының бұйрықтарын қабылдайды. Аутизмге көмектесетін иттер сонымен қатар ата-аналарға олармен жұмыс істейтін балаларға қатысты қауіпті жағдайларды ескертеді. Аутизмге көмектесетін иттер балаларға есікті ашады және оларды тым қатты немесе аз ынталандырудан сақтайды. Аутизммен ауыратын кейбір балалардың аутизмге көмек көрсететін итпен қарым-қатынас жасауынан тәуелсіздік сезімін арттыратыны айтылған. Кейде аутистік бала аутистік көмекші итке қосылған бала белбеуін киеді. Соңғы уақытта бұл туралы дау туындады, себебі итке күш қолданылған, сонымен қатар баланың қиын жағдайлардан қашып кетуіне жол бермеді.

Ересектер

Құлақсыздарды тыңдайтын иттер сияқты, иттерді де өз ұстарын дыбыстар мен адам әрекетін қажет ететін басқа да нәрселерге, мысалы, түтінге немесе түтін сигнализациясына, жылаған сәбиге, телефонның шырылдауына немесе есіктің қағылуына ескертуге үйрету керек. Аутизммен ауыратын адам үшін сыртқы тітіркендіргіштердің қайсысы оның назарын қажет ететінін бірден анықтай алмайды. Аутистікке шалдыққан адам үлкен және кіші ынталандыруларды - шегірткелердің дыбысын, киімдерінің жұмсақтандырғыш иісін, сыртта келе жатқан машинаны - олардың қайсысына назар аудару керектігін анықтау үшін сұрыптауы мүмкін. Олар түтін сигнализациясының шұғыл екенін және ғимараттан шығуын талап ететінін түсінуі мүмкін, бірақ сигнализацияның шыққанын түсіну үшін көбірек уақыт қажет болуы мүмкін. Аутизмге көмек көрсететін иттер иелерін аяқтарына отырып, иелері алаңдаушылыққа ұшыраған немесе DPT сияқты қысымға ұшыраған кезде "жерге" бұйрық беруі мүмкін.