Кіріспе

Шотландтық зұлым және ол туралы баллада Джонни Армстронг немесе Джонни Армстронг шотландтық шабуылшы және халық батыры болды. 1530 жылы шілдеде Джонни Армстронг Гилноккиді тұтқынға алып, король Джеймс V оны асып өлтірді. Ол Бэрдтер отбасымен туыс. Балалық баладаның 169 нөмірі оның өмірінен әңгімелейді.

Тарих

Джон Армстронг Лангхолм мен Стейплгорттонның, Джонни Гилнокки деп аталатын, күшті Армстронг отбасының әйгілі шотландтық шекаралық рейвері болды. Ол 16 ғасырдың басында Англия мен Шотландияның Корольдер одағына қосылғанға дейін Англия мен Шотландияның заңсыз шекарасында болған. Өзінің басқа рейверлері сияқты ол Шотландия билік құрып жатқан кезде Англияға шабуыл жасап, билік ауысқан сайын одақтастығын өзгертті. Ол жүз алпыс адамнан тұратын топқа басшылық етті, бірақ ол жалдамалы үйден түсім таппады. Армстронгтың романтикалық суреті сэр Уолтер Скотт пен Герберт Максвеллдің XIX ғасырдағы жазбаларымен танылды. Армстронг бірнеше жыл бойы жазасыз жұмыс істеді. Ол Робберт Максвеллдің, 5-ші лорд Максвеллдің қорғауында рейдшілер тобының басшысы болды. Ол 1527 жылы Камберлендте Недербиді өртеп жіберді, ал 1528 жылы Уильям Дейкрі, 3-ші барон Дейкрі оны Канонбиде өртеп жіберді; және Глазго архиепискобы және Шотландия канцлері Гавин Данбар Армстронгты экскоммуникациямен араластырды, оның қызметі орталық билікті әлсіз етіп көрсетті және Англиямен дипломатияға кедергі болды. Король Джеймс V жағдайды жеке бақылауға алған кезде Армстронг пен оның адамдары бүлікші ретінде қатаң қаралды. 1530 жылдың шілдесінде Армстронг тұтқындалды. Патша оған қауіпсіз жолмен жүруді уәде етті, бірақ ол 36 адамымен бірге Кэрланриг шіркеуінде асылды. Армстронг пен оның адамдарына арналған ескерткіш шіркеудің зиратында тұр.

1530 жылдың шілдесінде патшаның аң аулау сапары

1530 жылдың шілдесінде патшаның қайда жүргені оның үй кітапшасында жазылған. Бұл жазбада патшаның қай жерде болғаны туралы мәлімет берілген. 2 шілдеде Линлитгоу сарайын тастап, Пиблзге аттанды. Келесі жолы оның серігі Дуглас Уотерге барды, ал Джеймс 5 шілдеде Кеерлангригте болды. Джонни Армстронгпен кездескеннен кейін Джеймс Пиблске оралды және бірнеше күнді Крамолт мұнарасында аң аулаумен өткізді. 20 шілдеде ол Линлитгоуға оралды.

Линлитгоу сарайындағы аралық

1540 жылы Джонни Армстронг Джеймс V алдында Линлитгоу сарайында қойылған пьесада немесе интерлюдияда аталды. Бұл пьеса Дэвид Линдсейдің "Үш мемлекеттің сатирасы" атты пьесасының алғашқы нұсқасы деп есептеледі. Бір актер пьесада бейнеленген патшаға қарап, оны "Шотландияның патшасы емес, Шотландияда Джон Армстрангты және оның серіктерін, Сим Лайрде және басқа да көптеген адамдарды өлкеге бейбітшілік әкелген және ұрыларды тоқтатқан басқа патша болды" деп жариялады.

Баллада

Джонни Армстронгтың баладасы, рейверлермен айналысатын көптеген шекаралық баладалардың бірі, патшаның оған хат жіберіп, оның сарайда болуын және оған қауіпсіздікті уәде еткенін айтады. Джонни осы құрметпен алданады және өз адамдарына сарайға лайық киім киюді бұйырады. Олар келген кезде Джонни кешірім сұрады, бірақ король оларды тұтқындауға тырысады, ал Армстронг оларға күресуге бұйрық береді. Олардың барлығы өлтіріледі, бірақ Джонни тек артқы жағынан жасалған опасыз шабуылмен ғана құлады. Шотландиялық баладаларда айтылғандай, оның ұлы "мұқамалдың тізесіне отырып", кек алуды уәде етеді. Кейде варианттар патшаның алдына бару қауіпсіз емес деп зар жылап басталады немесе Джонни Армстронгтың ағылшындарды Шотландиядан алып тастағаны үшін алғыс айтумен аяқталады. "Джонни Армстронгтың балладасы" Дэвид Уилки мен Каубой Селтик, Гуннинг және Кормьер жазды. Армстронгтың оқиғасын Джон Арден өзінің "Армстронгтың соңғы жақсы түні" пьесасында драматизациялады.