Кіріспе

Шығыс У министрі және генерал (қайтыс болды 239) Пан Цзюнь (қайтыс болды 239), Сыпайылық аты Чэньмин, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шығыс У мемлекетінің министрі және әскери генералы. Бастапқыда Лю Бяо және кейін Лю Бейдің қол астында қызмет еткен кішігірім лауазымды адам болған Пан Цзюнь 220 жылы Цзинь провинциясындағы Лю Бейдің аумақтарын қолға алғаннан кейін басқа бір соғыс әміршісі Сунь Куанға қарсылық білдірді. Сун Кванның қол астында қызмет еткенде Пан Чжун әскери командалық орындарды атқарып, бүлікті бағындырды. 229 жылы Сунь Куан император болғаннан кейін Пан Цзюньді министр-стеуард, кейіннен рәсімдер министрі етіп тағайындады. Осы уақыт аралығында Пан Цзюнь генерал Лю Дайға қосылып, өзінің туған жері Вуллинг командалығында (қазіргі Чандэ, Хунань) жергілікті тайпалардың көтерілісін басады. Ол сондай-ақ генерал Лу Сунмен бірге Вучанг (қазіргі Эчжоу, Хубэй) қаласында азаматтық және әскери істерді бақылады. 230-шы жылдары ол Лю Идің билікті теріс пайдалануына қарсы бірнеше рет сөйлеп, оны өлтіруді жоспарлаған. Өмір бойы Пан Чжунды батыл, адал адам ретінде, заңға қатаң және әділ түрде, басқалардың көзқарасынан қорықпай, ұстаған.

Ерте өмір және мансап

Пан Цзюнь Шығыс Хан әулетінің соңының басында қазіргі Чандэ, Хунаньның солтүстік-шығысында орналасқан Вуллинг командалығындағы Ханшу округінде (漢壽縣) дүниеге келген. Ол 20 жасында ересек болғаннан кейін, ол Song Zhong (忠; сондай-ақ Song Zhongzi 仲子 деп те белгілі) ғалымның бағынысында оқыды. Ол ақылды, байсалды адам ретінде танымал болды. "Жианьаньның жеті ғалымының" бірі Ван Кан бірде Пан Цзюньнің ерекше талантты екенін айтқан. Ван Кан сияқты атақты зиялы адамнан осындай жоғары мақтау алғаннан кейін Пан Чжун өзінің үй командалығында жақсы танымал болды. Вуллинг командалығының әкімшісі оны командалық кеңседе қызмет ету үшін Құрмет офицері (功曹) етіп тағайындады. Пан Цзюнь 29 жасқа толғанға дейін Цзинь провинциясының губернаторы Лю Бяо оны Цзянсиа командирлігінде (江夏郡; қазіргі Ухань, Хубэй ауданы) көмекші офицер (從事) ретінде қызметке алды. Сол кезде Цзянся қолбасшылығының қарамағындағы Шасян округінің (沙羨縣; қазіргі Учан ауданы, Ухань, Хубэй) басшысы өзінің жемқорлығымен танымал болды. Пан Чжун тергеу жүргізді, оны сыбайлас жемқорлық қылмысы үшін кінәлі деп тауып, оны заңға сәйкес өлім жазасына кесіп тастады. Оның әрекеті Цзянся әміршілігіндегі барлық адамды таң қалдырды. Пан Цзюнь кейіннен Сиансян округіне округ префекті (令) болып тағайындалды. Ол өзінің билік ету кезінде жақсы басқарушылыққа деген беделге ие болды.

Лю Бейдің басқаруындағы қызмет

209 жылдың соңында Лю Бей Цзинь провинциясының губернаторы болған кезде, Пан Цзюньді штаб кеңсесінің көмекшісі (治中從事) етіп тағайындады. 212 және 214 жылдар аралығында Лю Бей И провинциясын (қазіргі Сычуань мен Чунцинді қамтиды) басқаруды басқару үшін оның губернаторы Лю Чжаннан қолға алу науқанына шыққанда, ол Пан Цзюньді өзінің генерал Гуан Юге Цзинь провинциясындағы аумақтарын күзетуде және күнделікті істерді қадағалауда көмектесу үшін қалдырды. 219 жылдың қарашасы мен 220 жылдың ақпаны аралығында Лю Бейдің одақтасы Сунь Куан Сунь-Лиу одағын бұзып, генерал Лю Мэнге Гуан Ю Фаньченг шайқасында болған кезде Цзинь провинциясындағы Лю Бейдің аумақтарына жасырын шабуыл жасауға бұйрық берді. Фанченгті басып алмағаннан кейін Гуан Ю Цзинь провинциясына оралды, бірақ Лю Мен Гонъань округінің және Нань командирлігіндегі (南郡; қазіргі Цзиньчжоу, Хубэй) негізгі базаларын жаулап алғанын білді. Гуан Ю Лю Бейге қосылу үшін И провинциясына кері қашуға тырысқанда, тұтқындалып, Сунь Куанның әскерлері өлтірді.

Сунь Куанға қосылу

Сунь Куан Цзинь провинциясындағы Лю Бейдің аумағын жаулап алғаннан кейін, ондағы лауазымды адамдардың көпшілігі оған бағынуға және оған қызмет етуге келісті. Алайда Пан Жун өзінің ауырып жатқанын айтып, үйде қалып, төсектен тұрмады. Сол кезде Сунь Куан өз қызметшілерін Пан Чжунның үйіне жіберіп, оның төсегін алып келіп, өзі төсекте жатқан. Пан Джун жылап, көңілсіз күйде жылап жатқанда, Сунь Куан оны жұбатып: "Чэньмин, бұрын Гуан Дингфу Рюдің тұтқыны болған, бірақ патша Ву оны әскери қолбасшы етіп тағайындады; Пэн Чжуншуан Шэннің тұтқыны болды, бірақ патша Вэн оны премьер-министр етіп тағайындады. Бұл екі атақты адам бастапқыда басқа мемлекеттердің тұтқындары болғанмен, Чу патшалары оларды әлі де жұмысқа алды және оларға тарихқа Чудың ұлы мемлекет қайраткерлері ретінде өз есімдерін қалдыруға мүмкіндік берді. Сендер мені ежелгі патшалардай ақжүрек емес деп ойлайсыңдар, сонда беріліп, маған қосылмайсыңдар ма?" Сол кезде Сунь Куан қызметшілеріне Пан Чжунның көз жасын сүрту үшін матаға үюді бұйырды. Пан Джун төсектен тұрып, тізе бүгіп, Сун Кванға қызмет етуге келісті. Содан кейін Сунь Куан оны штаб-пәтерде (治中) қызмет көрсетуші лауазымды адам етіп тағайындады және жиі оны Цзинь провинциясына қатысты мәселелер бойынша кеңес берді. Біраз уақыттан кейін Сунь Куан Пан Цзюньді армияға көмек көрсететін үй шаруашылығының генералы (輔軍中郎將) етіп тағайындады және оны әскерге қолбасшы етіп қойды.

Вуллинг әміршілігінде бүлікшілікті басу

220 жылдың басында Лю Бейдің бақылауында болған Вуллинг қолбасшылығының (武陵郡; қазіргі Чандэ, Хунань) бұрынғы лауазымды адамы Фан Чжоу () Вуллингтегі жергілікті тайпаларды Сун Кванға қарсы көтерілуге итермеледі. Сунь Куанның басқа азаматтары бүлікті басу үшін кем дегенде 10 000 әскер қажет екенін айтқанда, Сунь Куан олардың идеясын қабылдамай, Пан Цзюньнен пікірін сұрады. Пан Жун 5000 сарбаз жеткілікті деп айтқанында, Сун Кван одан: "Сені не соншалықты сенімді етеді?" деп сұрады. Пан Джун: "Фан Чжоу - Наньянг командалығының ескі кланынан. Оның сөзге шеберлігі болса да, ораторлық қабілеті жоқ. Мен мұны білемін, өйткені Фан Чжоу бірде командирліктегі адамдарға бір күндік той дайындап беремін деп айтқан еді, бірақ тамақ түскі уақытта келмеді, сондықтан онға жуық адам тұрып, кетіп қалды. Бұл - өзінің шын бойлылығы туралы жәндіктің өтірігін аша білу сияқты". Сунь Куан күліп, Пан Чжунның ұсынысын қабылдады. Пан Цзюнь Фан Чжоумен күресу үшін 5000 сарбазды бастап, оны жоюға және бүлікті басуға қол жеткізді. Жетістігінің марапаты ретінде Пан Цзюнь "Жоғарғы күштердің" генералына (奮威將軍) көтеріліп, Чанцзянь ауылының маркизі (常遷亭侯) болып тағайындалды. Рюй Сюань (玄) қайтыс болғаннан кейін Пан Цзюнь өз әскерлерінің командасын қолға алып, Сиакоудағы гарнизонға көшті (夏口; қазіргі Ухан, Хубэй).

Министр-құтқарушы және рәсімдер министрі ретінде

229 жылы Сунь Куан өзін Шығыс У (немесе жай ғана У) мемлекетінің императоры деп жариялағаннан кейін Пан Цзюньді министр-стеуард (少府) етіп тағайындады және оны ауыл маркизі мәртебесінен "Люянг маркизі" (劉陽侯) атағымен округ маркизіне көтерді. Көп ұзамай Пан Цзюнь рәсімдер министрі (太常) болып тағайындалды және Вучангта (武; қазіргі Эчжоу, Хубэй) орналасты. 231 жылдың наурыз немесе сәуір айларында Усиде (五; сөзбе-сөз "бес өзен"; қазіргі Хуанның Хуайхуа айналасындағы аймаққа қатысты) тұратын жергілікті тайпалар Ву билігіне қарсы көтерілді, Сунь Куан Пан Цзюньге императорлық билікті берді және оған көтерілісті тыныштандыру үшін 50 000 сарбазды басқарған генерал Лю Дайды қадағалауды тапсырды. Осы уақыт ішінде Пан Цзюнь уәделерін орындап, әділ жазалауды қамтамасыз етті. 234 жылдың желтоқсанына қарай көтеріліс 10 000-нан астам көтерілісшілердің өлтірілуі немесе тұтқындалуымен аяқталды. Жергілікті тайпалар да қатты әлсіреп, ұзақ уақыт бойы көтеріліске түсе алмады. Төрт жылдық жорықтың соңында 234 жылдың желтоқсаны немесе 235 жылдың қаңтары аралығында Пан Цзюнь бұрын тұрған Учангқа оралды. Учангта болған кезінде ол Ву генералы Лу Сунмен бірге Цзинь провинциясындағы азаматтық және әскери істерді басқаратын.

Лю Иді өлтіруге әрекеттену

230-шы жылдары Сунь Куан Лю Иді Удағы барлық лауазымды адамдардың жұмысын тексеруге және тексеруге жауапты бюроның жетекшісі етіп тағайындады. Бюро қазіргі заманғы құпия қызмет сияқты жұмыс істеді және кейінгі қытайлық династиялардың цензурасының алғысы болды. Лю И билігін теріс пайдаланып, көптеген лауазымды тұлғаларды ауыр қылмыстарда жалған айыптап, олардың кейбіреулерін заңсыз тұтқындады, түрмеге қамады және азаптап өлтірді. Оның құрбандары Император канцлері Гу Ён және генерал Чжу Жу болды. Лю И бастапқыда Гу Ёнды құзыреттіліксіздігі үшін айыптап, Сун Куаннан оны қызметінен кетіруді сұрайды. Алайда, ресми Сзе Гонг (謝) оған Пань Цзюньдің, рәсімдер министрі, императорлық канцлер ретінде Гу Ённың орнын басатынын еске түсіргеннен кейін, Лю И дереу Гу Ёнға қарсы істі тастады. Өйткені Пан Жунның өзіне реніш білдіретінін және егер ол Императордың канцлері болса, оған қарсы әрекет ететінін білген. Пан Джун Сунь Кваннан Вуашаньдегі (武; қазіргі Эжоу, Хубэй) лауазымын тастап, Ву империясының астанасы Цзяньеге (қазіргі Нанкин, Цзянсу) оралуға рұқсат алды. Ол Лю Идің билікті теріс пайдалануы туралы айтуға ниеттенгенмен, Сун Кванның мұрагер ханзада Сун Денге көңіл бөлмегенін көргеннен кейін, ол мәселені өз қолына алуға шешім қабылдады. Ол қонақасы бардай болып, барлық әріптестерін шақырды және Лю Иді өлтіру мүмкіндігін пайдаланып, оны Шығыс У мемлекетіне қауіп ретінде қарастырды. Лью И Пэн Цзюньнің жоспарларын біліп, ауру екенін айтып, келмей қалды. Лью Иді өлтіре алмағанына қарамастан, Пан Цзюнь Сун Кванмен кездескен сайын Лью Идің зұлым істері туралы айтудан бас тартпады. Уақыт өте келе Лю И Сунь Куанның сенімінен және ықыласынан айырылып, билікті теріс пайдалануы 238 жылы ашылып кетті. Сунь Куан оны қызметінен алып тастап, Гу Ёнге қылмыстарын мұқият тергеп, оны өлтіруге бұйрық берді. Лю И скандалы аяқталғаннан кейін Сунь Куан барлық жоғары лауазымды адамдарына кеңестеріне құлақ аспағаны үшін кешірім сұрап, олардың қателіктерін көрсетулерін өтінді.

Өлім

Пан Чжун 239 жылы қайтыс болды. Оның ұлы Пан Чжу (潘) оның теңеулігін мұра етіп, Люянг маркизі (劉陽侯) болды.

Отбасы

Пан Цзюньнің қызы Сунь Куанның екінші ұлы Сунь Люге, Цзянчан маркизіне үйленді. Пан Чжунның екі ұлы болды: Пан Чжу (潘) және Пан Ми (潘秘). Үлкен ұлы Пан Чжуның әдепті аты Вэньлунг (文龍) болды. Ол кавалерия коменданты (騎都尉) болып тағайындалды және әскерге басшылық етті, бірақ ерте қайтыс болды. Кіші ұлы Пан Ми Сунь Куанның туғаннан басқа әпкесіне үйленіп, Сянсян округінің префекті болып қызмет етті. Сяняннан шыққан Си Вэнь (習溫) Ұлы Түзетуші (大公平; a. k. a. Цзин провинциясының 大中正) Бірде Пан Ми Си Вэньге барып: "Менің марқұм әкем сенің осы өлкедегі Ұлы Түзетуші боласың деп айтқан еді. Оның болжамы ақиқатқа айналды. Сенің орныңа кім келеді деп ойлайсың?" Си Вэнь: "Сенсіз ешкім жоқ" деп жауап берді. Кейіннен Пан Ми жазу шеберлерінің бақылаушысы (尚書僕射) лауазымына көтерілді және ақыр соңында Цзинь провинциясының Ұлы түзетушісі ретінде Си Вэннің орнын басып алды.

Сун Куанды фазан аулаудан бас тарту

Сунь Куан фазанға аң аулауға құмар еді, бірақ Пан Жун оған қарсы кеңес берді. Сунь Куан одан: "Неге соңғы жолы бізден бөлініп кеткеннен кейін, сіз қазір фазан аулауды бұрынғыдай ұнатпайсыз?" деп сұрады. Пан Джун: "Империя әлі бейбітшілікке жетуде. Жүруге болатын нәрселер көп. Фазанға аң аулау шұғыл емес. Алайда, егер садақ пен садақ жіптері аңшылық кезінде зақымдалса, бұл үлкен проблемаға айналады (себебі бізге садақ қажет, ол соғыс кезінде жұмыс істейді). Мен Сізге, патшам, сіздің азаматтарыңыз үшін фазандарға аң аулауды тоқтатасыз деп үміттенемін". Содан кейін ол фазан қауырсыннан жасалған өзінің шанақ шашын жойды. Сол кезде Сунь Куан бұзау аулауды тоқтатып, бұдан былай бұзау аулауға бармады.

Сун Кван Бу Цзиге жауынгерлерді шақырудан бас тартуды ұсынды

226 - 230 жылдары У генералы Бу Цзи Оукууда (口; қазіргі Чанша, Хунань) болған кезде, ол Сунь Куанға жазған хатында оңтүстік Цзинь провинциясындағы әртүрлі командирлерден У армиясына қызмет ету үшін ер адамдарды жалдауға рұқсат сұрады. Сунь Куан Пан Цзюньге бұл мәселе бойынша пікірін сұрағанда, ол былай деді: "Егер билеуші генералдарға қарапайым халыққа қолжетімділік берілсе, олар оларға зиян келтіреді және хаос туғызады. Бу Жидің атақ-даңқы айналасындағы адамдардың мақтауы мен аша аша көтеруінен келеді. Патша оның өтінішін қабыл алмауы керек". Сунь Куан Пан Чжунның кеңесіне құлақ асты.

Сю Цзонның заңсыз әрекеттері үшін өлім жазасына кесілуі

Сунь Цзюньның қол астында генерал болып қызмет еткен Южан командирлігіндегі (章郡; қазіргі Наньчан, Цзянси) Сюй Цзун (徐宗) болды. Сюй Цзонг Конг Ронгтың досы болды және әдебиетшілер арасында танымал болды. Ол Цзяньеге (қазіргі Нанкин, Цзянсу, Ву империясының астанасы) барған кезде, өзінің қол астындағыларына заңсыз әрекет етуге және өз қалаулары бойынша әрекет етуге мүмкіндік берді. Заңға қатаң бағынатын, өзгелердің көзқарасына мән бермейтін Пан Цзюнь Сю Цзонды заң бұзғаны үшін тұтқындап, өлтіруді бұйырды.

Ұлының Ин Фанмен араласуына кедергі жасау

У-ға кетер алдында У-ның бәсекелес мемлекеті Вэйге қызмет еткен чиновник Ин Фан (隱) көптеген У-ның чиновниктерімен жақсы таныс болған, өйткені ол жақсы сөйлеуші болған. Пан Чжунның ұлы Пан Чжу (潘) онымен достық қарым-қатынас жасап, тіпті оған сыйлықтар жіберді. Пан Жун мұны білгенде қатты ашуланып, ұлына былай деп хат жазды: "Мен мемлекет тарапынан бата алдым, сондықтан да мен өз міндетім ретінде мемлекетке бар күшіммен қызмет етуім керек. Сіз сияқты жас жігіт Император астанасына келгенде, сіз құрметпен және кішіпейіл түрде жүріп, адалдықтары мен даналығымен танымал адамдармен байланыс орнатуға тырысуыңыз керек. Неге сіздер қарсылас мемлекетіміздің адамымен араласып, оған сыйлық жіберіп отырсыздар? Мен қазір империяның астанасынан алыс жерде болсам да, сенің істегеніңді естігенде қатты шошып, ашуланып, уайымдадым. Осы хатты оқып болған соң, билік өкілдеріне 100 рет қамшымен жазалауды және Ин Фанның сыйлықтарын қайтарып алуды өтінсеңіз екен" деді. Сол кезде көп адам Пан Чжунның жауапқа таңғалды, ол баласына тым қатал деп ойлады. Алайда, Ин Фан У-ға қарсы көтеріліс жасағандығы үшін жазаланғаннан кейін, бәрі Пан Джунның өз ұлын Ин Фанмен араласудан тоқтатуы дұрыс екеніне сенді.

Цзян Ваньмен құпия қарым-қатынаста болғаны

Пан Цзюньнің ағасы Цзян Ваньның әпкесімен тұрмысқа шықты, ол Вуның одақтасы Шу мемлекетінің жоғары лауазымды адамы еді. 231 жылдың наурыз немесе сәуір айында Вэй Цзинь (), Ву Вулинг қолбасшылығының әкімшісі (武陵郡; қазіргі Чандэ, Хунань) болып тағайындалды, Сун Кванға Пан Цзюньнің Цзян Ванмен жасырын байланысқа түсіп, Шуға кету ниетімен хабарлаған. Вэй Цзиннің баяндамасын оқығаннан кейін Сунь Куан: "Чэньмин бұлай істемейді" деп ескертті. Содан кейін ол Вэй Цзиннің баяндамасын бекітіп, Пан Цзюньге көрсетті. Сонымен қатар, ол Вэй Цзиньді қызметінен алып тастады және оны Вю империясының астанасы Цзяньеге (қазіргі Нанкин, Цзянсу) қайта шақырды.

Үш патшалықтың романсында

Пан Цзюнь 14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" атты тарихи романда кішігірім кейіпкер ретінде көрінеді. Романда Гуан Ю Пан Цзюньді Фаньчэн шайқасына кеткенде, Цзинь провинциясындағы Лю Бейдің аумағын күзету үшін қалдырады. Ол кетер алдында Ван Фу Пан Цзюньді өзімшіл және қызғаныш адам деп айтып, оны басқаруға жібермеуге тырысады. Ол Жо Лейдің (累) алдыңғы қатардағы жабдықтаушы офицерін ұсынады, Жо Лей адал және адал екенін және егер Жо Лей басшылыққа келсе, олардың алаңдайтыны жоқ екенін айтады. Алайда Гуан Ю Пан Джунның кейіпкерін жақсы білетінін айтады және Пан Джунды Жао Лэймен ауыстырудан бас тартады, өйткені олардың тапсырмаларын өзгерту тым қиын. Сонымен қатар, ол Ван Фуға өзінің шектен тыс күдікті екенін айтады.