Ральф д’Эскюр: Кентербери архиепископының тарихы

Кіріспе

12 ғасырдағы Кентербери архиепискобы Ральф д’Эскур (Радульф деп те аталады) (20 қазан 1122 жылы қайтыс болды) – ортағасырлық Сейз аббаты, Рочестер епискобы, кейін Кентербери архиепискобы. Ол Бек аббат мектебінде білім алған. 1079 жылы Сейздегі Сент-Мартин аббаттығына кіріп, 1091 жылы оның аббаты болды. Ральф Кентербери архиепископы Анзельм мен Рочестер епископы Гундульфтің досы болды, Гундульф қайтыс болған соң оның епископтығын иеленді. Ральфті Кентербери архиепискобы етіп Кентербери тарапы ғана сайлаған жоқ. Оның сайлануына Англия королі Генрих I-нің қатысуымен лордтар мен епископтардың жиналысы да қатысты. Ральф Римге барып алудың орнына Папа Паскаль II-ден паллий алды. Архиепископ ретінде Ральф Кентербери епархиясының құқықтарын және ағылшын шіркеуінің бостандықтарын қорғады. Ол Уэльс және Шотландиядағы билігін жариялады. Ральф Папа Паскаль II-мен де уақытша дауласқан. 11 шілде 1119 жылы Ральф инсульт алғаннан кейін жартылай паралич болып, қайтыс болғанға дейін, яғни 20 қазан 1122 жылға дейін айқын сөйлей алмады. Ральфтың уағызының ағылшын тіліндегі аудармасы Британ кітапханасындағы қолжазбада сақталған. Бұл уағыз латын тіліндегі шамамен елу қолжазбада сақталған.

Ерте өмір

Ральф Сефрид д’Эскурдің және оның бірінші әйелі Рассендистің ұлы, және 1125-1145 жылдар аралығында Чичестер епископы болған I Сефридтің жартылай бауыры. Оның кейде ескі зерттеулерде белгілі болған де Турбин тегі тек он төртінші ғасырда кездеседі және бұл, Кантерберидегі Ральфтың ізбасары Уильям де Корбейльмен шатасудың нәтижесі болуы мүмкін. 1079 жылы Сейздегі Сент-Мартин аббаттығына кіргенге дейін. 1091 жылы ол аббат болып тағайындалды, ал оның сайлауына Бек аббаты Ансельм қатысты.

Англиядағы уақыт

Көп ұзамай Ральф Англияға сапар шекті, мүмкін Сейздің қызы болған Шрусбери аббаттығына барған шығар. 1103 жылы ол Бельлемнің Робертінен құрмет талабынан қашып Англияға келді. Ральф құрмет көрсетуден бас тартты, себебі Папа Урбан II дін қызметкерлерінің миряндарға құрмет көрсетуіне тыйым салған еді. Роберт сондай-ақ, ауыр салықтар талап етіп, Ральф Сейз епископы Серломен бірге қашып кетті. Ол Англияда достары – Әулие Анзельм және Рочестер епископы Гундульфпен бірге уақыт өткізді. Дурхемде Әулие Кутберттің қабірден шығарылуына қатысты, онда ол денесін тексерушілердің бірі болды және әулиенің қабірі зақымдалмаған деп жариялады. 1106 жылы ол Анзельмді Бек аббаттығында көріп келді, бірақ Сейзде өзін бекітуге тырыспады. Анзельм Кентербери архиепископы болып сайланғаннан кейін, Ральф архиепископтың үйіне қабылданған сияқты. Ральф 1108 жылдың 9 тамызында назарандауға (құдайылыққа) ие болды. 1109 жылдың сәуір айында Анзельмтің өлім төсегінде болды, ал 1114 жылдың 26 сәуіріне дейін Виндзорда архиепископ болып сайланды. Патша өзінің дәрігері Фарикустың тағайындалуын қалаған, ол итальяндық және Абингдон аббаттығының абасы болған, бірақ ақсүйектер мен епископтар нормандық емес адамды тағайындауға қарсылық білдірді. Келісімге келу үшін епископтар ұнатқан дін қызметкерлерінің орнына Ральф таңдалып алынды. Ральф монах болғанымен және корольдік кеңседе қызмет етпегенімен, ол епископ та болды, бұл басқа епископтардың оның таңдалуына келісуіне себеп болды.

Кентерберия архиепискобы

Ральфті Кентербери ғана емес, корольмен кездесуге келген салтанатты тұлғалар мен епископтардың жиналысы да таңдады. Оны тек король, немесе тек епископтар, немесе кафедралар ғана таңдаған жоқ. Ральф палиумды Рим папасынан алды, оны алу үшін Римге бармай. Дегенмен, Рим папасы Паскаль II-нің палиумды беруге көндірілуі қиын болды, себебі паптық тақ Англия шіркеуінің үстінен паптық билікті қайта орнатуға тырысып жатқан еді. Осы палиумды Англияға Сент-Сабалық Анзельм әкелді, сонымен бірге Паскальдің хаттарын да алып келді. Ағылшын шіркеуінің епископтарды паптың рұқсатысыз бір епархиядан екіншісіне ауыстырып жібергеніне, паптық елшілердің Англияға кіруіне тыйым салынғанына және корольдің шіркеу мәселелері бойынша Рим папасына шағымдануға рұқсат бермегеніне шағымданып жазылған еді. 1116 жылы Рим папасы тіпті Петрдің ондықтан бір бөлігін – Англиядағы әрбір үйден папқа бір пени төлеуді талап етті. Ральф палиумды қабылдағанда Рим папасына «адалдық пен канондық бағыныштылықты» білдірді, бірақ паптың талаптарына бағынбады, шын мәнінде король Генрихтің паптың талаптарына қарсы тұруын қолдады. Архиепископ ретінде Ральф Кентербери епархиясының және ағылшын шіркеуінің құқықтарын қорғады. Ол Уэльс пен Шотландиядағы билігін жариялап, Рим папасына «Кентерберия шіркеуі бүкіл Британия мен Ирландияға қайырымдылықпен де, біріншілік құқығымен де пасторлық қызмет көрсетуді тоқтатқан жоқ» деп жазды. Ол Лландафф епископына жаңа Лландафф соборын салуды ұсынды және жарна жасағандарға кешірімділік берді. Тіпті Турстанды Йорк архиепископы етіп тағайындаудан бас тартты, себебі Турстан Кентербери архиепископына бағынуға дайын болмады, бұл Кентербери-Йорк дауының бір бөлігі еді. Бастапқыда Ральф тек корольден ғана Турстанды бағынуға мәжбүрлеуді талап еткен, бірақ кейін Рим папаларына жүгінді. 1119 жылдың мамыр айында Рим папасы Калист II Турстанды Реймсте қадірледі, бірақ біріншілік мәселесі шешілмеді. 1115 жылы ол Бернардты корольдік капелласында Сент-Дэвид епископы етіп тағайындаудан бас тартты, бірақ корольдің бас кеңесшісі Роберт Мюлан бұл рәсімді ежелгі дәстүрге сәйкес корольдік капелласында өткізу керек деп ұсынды. Король талап етпеді және Ральф бұл қақтығыстан жеңіспен шықты.

It is noteworthy that, while Ralph was not chosen by the chapter of Canterbury alone, his election involved an assembly of the magnates and bishops meeting with the king. He was not selected solely by the king, nor solely by the bishops or chapter. Ralph received his pallium from the pope, rather than travelling to Rome to retrieve it. It was only with difficulty, however, that Pope Paschal II was persuaded to grant the pallium, as the papacy was attempting to again assert papal jurisdiction over the English Church. It was Anselm of St Saba who brought the pallium to England, along with letters from Paschal complaining that the English Church was translating bishops from see to see without papal permission, that legates from the papacy were being refused entry to England and that the king was allowing no appeals to be made to the pope over ecclesiastical issues. In 1116 the pope even demanded the payment of Peter's Pence, a payment direct to the papacy of a penny from every household in England. Ralph, when he took the pallium, professed "fidelity and canonical obedience" to the pope, but did not submit to the papal demands and, in fact, supported King Henry in opposing the pope's demands. As archbishop Ralph championed the rights of the see of Canterbury and the English church. He claimed authority in Wales and Scotland, writing to the pope that "the church of Canterbury has not ceased to provide pastoral care for the whole of Britain and Ireland, both as a benevolence and from its rights of primacy." He advised the bishop of Llandaff that a new Llandaff Cathedral should be built and granted an indulgence to contributors. He even refused to consecrate Thurstan as Archbishop of York because Thurstan would not profess obedience to the Archbishop of Canterbury, part of the Canterbury York dispute. At first, Ralph depended only on the king to demand Thurstan to submit, but later he appealed to the popes to force Thurstan to obey. Thurstan was eventually consecrated at Rheims by Pope Calixtus II in May 1119, although the issue of primacy remained unresolved. In 1115, however, he refused to consecrate Bernard as Bishop of St David's in the royal chapel, although Robert of Meulan, the king's chief counsellor, advocated that the consecration must take place in the royal chapel according to ancient custom. The king did not insist and Ralph won the confrontation.

Соңғы жылдары және мұрасы

1119 жылы 11 шілдеде Ральф массадан кейін киімдерін шешіп жатқанда инсульт алды. Сол кезден бастап, өмірінің соңына дейін Ральф жартылай паралич болды және анық сөйлей алмады. Дегенмен ол шешім қабылдауға қатысып тұрды және 1120 жылы Шотландия королі Александр I-нің Эдмерді Сент-Эндрю епископы қылып тағайындау ұсынысын қабылдады. Сондай-ақ, ол Роджер Солсберидің корольдің жаңа некесін өткізуге жасаған әрекеттеріне қарамастан, корольдің некесін тойлауға өз құқығын сәтті қорғады. Инсульттің салдарынан Ральф рәсімді өзі өткізе алмады, бірақ Роджер оны өткізуге тырысқанда, Ральф рәсімді өткізушіні таңдауға талап етті және Винчестер епископы Уильям Гиффорд неке қиды. Ральф 1122 жылғы 20 қазанда қайтыс болды.

Ральф "зейінді, оңай мінезді" адам ретінде еске алынды. Алайда, Йоркпен болған күрес, денсаулығы және инсульттың әсері Ральфті соңғы жылдары даулы мінезді адамға айналдырды. Уағыздың ағылшын тіліне аудармасы Британ кітапханасының қолжазбасында сақталған (Cotton Vespasian D. xiv). Ральфтің бастапқыда француз тілінде айтқан сөзінен аударған латын нұсқасы 1997 жылы өңделіп, жарияланды.