Кіріспе

Бизнес-кәсіпорын теориясы - Торштейн Вебленнің 1904 жылы жарық көрген экономика (немесе саяси экономика) кітабы, ол мәдениет пен экономиканың корпоративтік үстемдігін қарастырады. Бұл сондай-ақ өндірістік процеске қатысатын өндірістік жұмысшылар үшін де дұрыс. Бұл жұмысшыларға төленетін жалақы "өнімнің сатылуы негізінде бәсекеге қабілетті түрде реттеледі", бұл өнімнің қызмет ету қабілетімен емес, тиімді сатуды жүзеге асыру мақсатымен анықталады. Веблен бизнес инстинкттері ысырапшылық пен "жаралаушылыққа" әкеледі деп мәлімдейді, бұл тауарлар мен қызметтерге жарақаттанушылық талаптарынан пайда таба алатын адамдардың әлеуметтік мәртебесін арттыруға қызмет етеді. Жалпы алғанда, қоғамға пайдасыз немесе зиянды жұмыс іскерге және ол жұмыс істейтін жұмысшыларға жалпы тіршілікке елеулі үлес қосатын жұмыс сияқты пайдалы болуы мүмкін. Веблен өзінің "Бизнес-кәсіпкерлік теориясы" деген еңбегінде үкіметтің сәтсіздіктері бизнесмендердің идеялары үкіметтің әл-ауқаты туралы қоғамдық алаңдаушылықты басып шығуына мүмкіндік берді деп мәлімдейді. Үкімет әдетте бизнесмендердің мүддесі үшін бір мақсатты мақсатты түрде жұмыс істейді. Оның бизнесмендердің мүдделерін қамқорлауы қазіргі қоғамдық сезіммен расталады, өйткені халықтың ішінде нағыз, күмәнсіз сенімі бар, өйткені, қандай да бір жасырын жолмен, халықтың материалдық мүдделері сол бизнесмендердің ақшалай мүдделерімен сәйкес келеді, олар үкімет құралымен бірдей өмір сүреді. Веблен бұл жерде үкімет "әдеттегідей мақсатты бірлікпен" кәсіпкерлердің мүдделерін басымдыққа ие ететінін және осы басымдықты кәсіпкерлердің өздері емес, жұртшылықтың көтермелейтінін және тудыратындығын жазады. Оның айтуынша, бұған халықтың бизнесмендердің мүддесі олардың мүддесіне ұқсас деп сенуі себепті. Веблен бұл қоғамдық сенімді "наив" және "окульт" деп сипаттайды, яғни ол бұл көзқарасты алдаумен салыстыруға болады деп сенді.

Маңыздылығы

Вебленнің идеялары мен оның жұмысы өзін жоғары ықпалды деп санайды және көптеген мақалаларда және экономикалық революцияларды және өзгерістерді қолдаған кітаптарда көптеген рет келтірілген. Бұл еңбектерде Вебленнің бос уақыт класы теориясы, сондай-ақ өздерінің аргументтерін қолдау үшін бизнес-кәсіпкерлік туралы айтылады. Көптеген адамдар Вебленнің "Бизнес-кәсіпкерлік теориясы" атты еңбегінде Марксистік идеалдарды қолдаған деп санады, бірақ Вебленнің өзі соңғылармен салыстырудан немесе сәйкестендіруден ашық аулақ болды. Алайда екі экономист те "технологиялық детерминизмге" сенуші болып саналады, олар қазіргі заманда әлеуметтік рөлдерді, сондай-ақ мінез-құлықты анықтайтын технологиялық жетістіктер деп санайды. Олардың әрқайсысы оның көлемін және әсерін қабылдаса да, олар едәуір өзгеше.