Jose the Galilean

Кіріспе

Яһуди данасы 1-ші және 2-ші ғасырлар біздің заманымыз. Галилеялық Жозе (, раввин Йосе Хагелили), d. 15 Ав, біздің заманымыздың 1-ші және 2-ші ғасырларында өмір сүрген яһуди данасы. Ол Танаимнің бірі, Мишнада жинақталған раббилердің бірі.

Өмірбаян

Оның әкесі мен балалық шағы туралы мәлімет жоқ, бірақ оның аты ("Гагелили") оның Ғалилеядан екенін көрсетеді. Ол ғалилеялықтарға қатысты яһудилер арасында кең тараған стереотиптен зардап шекті; бірде онымен бір нәрсе айтуға тырысқан бір әйел оны "ақылсыз ғалилеялық" деп атады. Жозе раввин Акива, раввин Тарфон және Елазар бен Азарияның замандасы және әріптесі болды. Ол Явне академиясына оқуға түскенде мүлдем бейтаныс еді. Сондай-ақ, ол өте кішіпейіл болған және Тарфонға "менің қожайыным" деп тіл қатқан. Алайда ол сол кезде де мұқият зерттеуші болған, оның дәлелдемелері Тарфон мен Акиваны да жақтырмаған. Осылайша, оның Явнедегі алғашқы көрінісі оған жалпы мойындауды әкелді, ал екі раввин оны оқушы ретінде емес, әріптесі ретінде қарастырды. Бірде Жозе оған: "Бүгінгі күні түнімен сөйлеп жүрсең де, мен сені тыңдамаймын", - деген болатын. Тарфон Жозеге деген жоғары құрметті былайша түсіндірді: "Мен қошқарды, яғни Акиваны, көрдім, бірақ оның алдында ешбір аңның тұрмағанын көрдім; мен ешкінің, яғни ғалилеялық Жозефтің, келіп, оны жерге лақтырып тастағанын көрдім". Шын мәнінде, Хосе Акиваға қарсы шыққан жалғыз адам болды, ал Акива жиі өзінің түсінігін Хосеге жақтап тастады. Жозе өзінің имандылығымен танымал болды. Үшінші ғасырдағы аморалық бір жыршы былай дейді: "Егер Исраилде құрғақшылық болса, онда ғалилеялық Жозе сияқты адам жаңбыр жаусын деп дұға етсе, жаңбыр дереу жауады". "О, Жозе ха Гелили, мені сауықтыра гөр!" деген халықтық тілек. Х ғасырға дейін сақталған. Бұл дұғаны қараиттік Сахл бен Матзлиах айыптайды. Жозедің некелік өмірі бақытсыз болды. Оның әйелі зұлым және дау-дамайға бейім, оқушылары мен достарының алдында жиі қорлайды. Достарының кеңесі бойынша ол одан ажырасады. Ол қайтадан тұрмысқа шығып, кедейлікке ұшырағанда, Хосе оны және күйеуін асырап, жомарттық танытты. Жозедің Елиезер бен Жозе деген ұлы болды, ол әкесі жолын қуып, үлкен раввиндік билікке ие болды.

Neither the name of his father nor the circumstances of his youth are known, though his name ("HaGelili") indicates that he was a native of Galilee. He suffered from the stereotype of Galileans commonly held by Judeans; once a woman who wanted to make a point with him began by calling him a "foolish Galilean". Jose was a contemporary and colleague of Rabbi Akiva, Rabbi Tarfon, and Eleazar ben Azariah. When he entered the academy at Yavne, he was entirely unknown. It is also noted that he was extremely modest and addressed Tarfon as "my master". He was, nevertheless, a thorough scholar even then, and his arguments nonplused both Tarfon and Akiva. His first appearance at Yavne thus obtained for him general recognition, and the two rabbis considered him not as a pupil, but as a colleague. Akiva was obliged to endure more than one sharp criticism from Jose, who once said to him: "Though you expound the whole day, I shall not listen to you". Tarfon expressed his high esteem of Jose by interpreting Daniel 8:4 7 as though it contained an allusion to him: "I saw the ram, that is, Akiva, and saw that no beast might stand before him; and I beheld the he goat, that is, Jose the Galilean, come, and cast him down to the ground." As a matter of fact, Jose was the only one who opposed Akiva successfully, and Akiva frequently abandoned his own interpretation in favor of Jose's. Jose was famed for his piety. An amora of the 3rd century says: "When, for their sins, there is drought in Israel, and such a one as Jose the Galilean prays for rain, the rain comes straightway". The popular invocation, "O Jose ha Gelili, heal me!" survived even to the 10th century. This invocation is condemned by the Karaite Sahl ben Matzliah. Jose's married life was unhappy. His wife was malicious and quarrelsome, and frequently insulted him in the presence of his pupils and friends; on the advice of the friends he divorced her. When she married again and was in poverty, Jose was magnanimous enough to support her and her husband. Jose did have a son, Eliezer ben Jose, who followed in his father's footsteps and became a great rabbinic authority.

Дәйексөздер

Әділ жанның құмарлығы - оның күшінде, Зұлымның құмарлығы - оның қолында.

Ресурстар

Әнші, Исидор және Заллель Лаутербахтың күйшілері. "Ғалилеялық Жүсіп". Еврей энциклопедиясы. Funk and Wagnalls, 19011906; онда мынадай библиография бар: Frankel, Hodegetica in Mischnam, pp. 125 127, Лейпциг, 1859; Брюлл, Мишнадағы нұсқау, б. 125 130, Майндағы Франкфурт, 1876; Бахер, Аг. Күн түстеу. Мен. 252 265; Вейсс, Дор, II. 119 120-ға дейін.