Кіріспе
Б. з. б. бірінші ғасырдағы раввин Елиезер бен Жозе (Евр. Eliezer ben Yose HaGelili) - біздің заманымыздың 2-ші ғасырында Яһудеяда өмір сүрген еврей раввині. Ол ғалилеялық Жозедің ұлы, төртінші буын танасы болып саналады. Ол рабби Акиваның шәкірті болған.
Eliezer ben Jose (Heb. Eliezer ben Yose HaGelili) was a Jewish rabbi who lived in Judea in the 2nd century CE. He was the son of Jose the Galilean, and is regarded as a tanna of the fourth generation. He was a pupil of Rabbi Akiva.
Еңбек жолы және ілімдері
Ол халаха мен агдаданың екеуін де дамытқанмен, оның атағы негізінен соңғы саладағы жұмысына байланысты. Кейінгі ұрпақтар: "Егер сендер "Агада" кітабында "Р. Елиезер бен Р. Жозе Хагелилидің" бір сөзіне тап болсаңдар, құлақтарыңды шұңқырдай етіп қойыңдар" деген. Тіпті халахқа қатысты мәселелерді де түсіндіріп, түсіндіріп отырды. Осылайша, сот ісі аяқталғаннан кейін бітдин келісімді ұсынбауы мүмкін деп дәлелдеп, ол былай дейді: "Содан кейін келісімге келген судья күнәкар; ал оны жарылқаған адам - көңілді адам, ол туралы "Ол келісімшіге батасын береді, ол Иемізге қарсы шығады" деуге болады. Таудың үстінен заңның түсіп кетуі керек (яғни, оны ешбір себеппен бір жағына қалдыруға болмайды); өйткені Киелі кітапта былай делінген: "Адамнан қорықпаңдар, өйткені үкім Құдайдан". Ол Киелі жазбаларды түсіндіруге басшылық ету үшін герменевтикалық ережелерді жинады (Отыз екі ереже туралы Бараита), олардың кейбіреулері оның алдыңғыларының бейімделулері, сондықтан Халаха мен аггадаға қатысты. Омыртқаны тазалаудың негізгі әдістері мидрашимнің мазмұнын құрайтын Киелі кітап мәтіндерінің синтаксистік немесе фразеологиялық немесе ұқсас ерекшеліктеріне негізделген. Бар-Кохба көтерілісінен кейінгі алғашқы академиялық сессияның соңында Елиезер де өз әріптестері сияқты Уша тұрғындарына алғыс білдірді. Ол былай деді: "Киелі кітапта: "Жаратқан Ие Келісім сандығының арқасында Ғабит- Едомның үйіне және оның барлық меншігіне жарылқады" делінген. Бұл өте маңызды емес пе? Егер Ғабит-Едом тек қана Киелі сандықты шаң-тозаңмен тазартып, оны тамақпен қамтамасыз еткен болса, онда ғалымдарды үйлендіріп, тамақ-сумен қамтамасыз еткен, сондай-ақ, дүние-мүлкін бөліскендер одан бетер жарылқанған болар еді!" Ал басқа бір жерде бұл сөзді басқа бір адам айтқан десе, Елиезер былай деп жазған: "Шаулдың кениттерге: Исраилдіктер Мысырдан көшіп шыққанда сендер оларға мейірімділік көрсеттіңдер". Ефремнің ["кейндіктің"] мейірімділігі тек Мұсаға ғана көрсетілді емес пе? Бірақ Киелі кітапта Исраилдің рухани басшыларының біреуіне жақсылық жасаған әркімге бүкіл халыққа жақсылық жасағандай қарастырылады деген қағида бар". Ол "Исраилдіктер Мысырдан алып шыққан Жүсіптің сүйектерін Сихемде жерледі" деген Киелі кітаптағы сөздерге сілтеме жасап, былай дейді: "Осы сүйектерді алып шыққан Мұса емес пе еді? Бірақ бұл бір жақсы іс басталып, оны аяқтай алмаса, басқасы аяқталмаған бөлігін орындаса, бүкіл іс соңғысына есептеледі". Ол саяхатты жақсы адамның қасында болу үшін, әрі жаман адамның қасында болудан аулақ болу үшін, сәтті бастау керектігін айтады.
Отыз екі ереженің Бараитасы
Отыз екі ереженің Бараитасы немесе Р. Елиезер бен Жозе ха Гелилидің Бараитасы - Мидраш Хагадолдың кіріспесінде Танахты түсіндіруге арналған отыз екі герменевтикалық ережелерді беретін бараита. Мәтіннің ашылуы Р. Элиезер бен Хозеге тиесілі; қазіргі пікірлер оның қаншалықты құрамын Жозе немесе оның шәкірттері құрағандығы туралы әртүрлі.