Кіріспе

Жазасыздық қатесі - бұл сот жүйесіндегі қателік, ол қылмыскерлердің бостандықта қалуына немесе әлеуметтік жағынан оңтайлы деңгейден төмен санкцияларды алуына әкеледі. Бұл термин Брайан Форсттың "Әділет қателері" кітабында және Роберт Бомның "Қылмыстық сот әділдігі журналының" сот қателері туралы арнайы басылымының кіріспесінде қолданылады. Егер кінәсіз адамды айыптау, әділдіктің қателігі деп аталатын, кінәлілікті жалған анықтау үшін I типтегі қателік ("жалған оң"), онда жазасыздық қателігі кінәлі адамды кінәлі деп таппайтын II типтегі қателік ("жалған теріс") болады.

Анықтама

Форст жазасыз қалудың қателіктерін екі топқа бөледі. Бірінші топқа көлік апатына ұқсас жағдайлар жатады: қоғам оларды болдырмау үшін көбірек әрекет ете алады, бірақ әдетте бұл қылмыстық сот жүйесінің қолынан келмейді деп санайды. АҚШ-та қылмыстың жартысына жуығы полицияға хабарланбайды, ал олардың көбісі шебер, жасырын қылмыскерлер жасаған. Екінші топқа нақты, анық, маңызды және болдырмауға болатын қателер жатады. Мысалы, полиция қауіпті қылмыскерлерді және қашып кеткен тұтқындарды ұстауға бағытталған ізденістерді орындай алмады.

Әсерлер

Форст кінәлі қылмыскерлердің саны азаттыққа шығарылғанда әртүрлі әлеуметтік шығындар туындайды деп айтады: қоғамдық қауіпсіздік пен өмір сүру сапасы қауіпке ұшырайды, қорқыныштың тиімділігі жоғалады, ал азаматтар құрбандарға әділетсіздік пен полиция мен соттан, тіпті жалпы үкіметтен алыстатуды сезіне бастайды. Нәтижесінде, Форст әділдік жүйесінің тұтастығына қауіп төндіреді, бұл шындық пен тиімділіксіздіктің түсінігі. Бұл кемшіліктер бүкіл сот жүйесінде, полицияның және қылмыстық іс жүргізудің тиімсіздігінен бастап, жазалау мен түзетудің әлсіздігіне дейін болуы мүмкін.

Атақты істер

Джон Бодкин Адамс - Ұлыбританияның Истборн қаласында жұмыс істейтін британдық дәрігер. 1956 жылы Эдит Элис Моррелл мен Гертруда Хольеттті өлтіргені үшін тұтқындалған. Ол 1957 жылы сотталып, бірінші айып бойынша кінәсіз деп танылды, ал екіншісі nolle prosequi арқылы алынып тасталды, бұл әрекетті судья Девлин кейін "процесспен терiс пайдалану" деп сипаттады. 2003 жылы ашылған полиция мұрағаттары Адамсқа сол кезде әлі де күшінде болған өлім жазасынан құтылу үшін дәлелдемелерді қорғаушыға тапсырғанын көрсетеді. Ішкі істер министрлігінің патологоанатомы Фрэнсис Кэмпс Адамсты жалпы саны 163 науқасты өлтірген деп күдіктенді. Адамс тек кішігірім қылмыстар үшін ғана айыппұл төледі және төрт жылға медициналық тіркелімнен шығарылды. Карла Хомолькаға оның сүйіктісі Пол Бернардоға қарсы оның кісі өлтіруі үшін куәлік беруі үшін иммунитет берілді. Ол өзін жәбірленуші ретінде бейнеледі, бірақ кейінірек дәлелдер оның шын мәнінде бірдей кінәлі екенін дәлелдеді, ол кісі өлтіруге қатысқан, бірақ Канада билігі оны қудалай алмады. 1982 жылы 19 маусымда Рональд Эбенс өзінің өгей ұлы Майкл Ницпен бірге Винсент Чиннің басын бейсбол таяғымен қатты ұрды. 1983 жылы 16 наурызда, айыпты үшінші дәрежелі адам өлтіру (ең төменгі жазасы жоқ және шартпен қаралуы мүмкін) деп азайту үшін өткен айда келісілгеннен кейін, судья Чарльз Кауфман Эбенс пен Ницті Винсент Чинді өлтіргені үшін үш жылға шартпен және 3720 доллар айыппұл мен сот шығындарына соттады. Кауфман айыпталушылардың бұрынғы қылмыстық жазбаларының тазалығын және адам өлтіру үшін ең төменгі жаза жоқ екенін атап өтті: "Бұл түрдегі адамдарды түрмеге жіберуге болмайды. Шотландиялық футбол жанкүйері ойын кезінде "Селтик" клубының менеджері Нил Леннонға шабуыл жасады. Ол сот алдында айыпты мойындады, бірақ қазылар алқасы оны шабуылдан ақтап, тек қана тәртіпті бұзу үшін кінәлі деп тапты. Guardian газетінің айтуынша, бұл "Шотландияның заң тарихында адам өзі жасаған қылмысын ашық мойындаған кезде ақталған аз жағдайлардың бірі. Бірден Муамар Каддафидің, егер оған Эдинбургте сот жүргізуді кепілдік берсе, НАТО-ға берілуді ұсынғанын айтып, әзіл-сықақ айтылды".