Кіріспе
физикалық металлургиядағы принцип Индоевропа лингвистикасындағы Сиверс заңы, алдыңғы ырғақтың фонетикасына әсер еткендей, дауыстының алдындағы жылжу (немесе) бар ырғақ кластерінің айтылуын түсіндіреді. Нақтырақ айтқанда, ол және және , және мүмкін және арасында ауыспалы түрде алдыңғы ырғақтың салмағына байланысты. Мысалы, Proto Indo European (PIE) Proto Germanic * harjaz, Gothic harjis "армия" болды, бірақ PIE Proto Germanic * hirdijaz, Gothic hairdeis "көткіш" болды. Ол ablaut-тан ерекшеленеді, өйткені кезектестіктің морфологиялық маңызы жоқ, бірақ фонологиялық тұрғыдан контекстке сезімтал: PIE ауыр ырғақтан кейін (дифтонг немесе ұзақ дауысты немесе бірден көп дауыссызмен аяқталатын), бірақ жеңіл ырғақтан кейін (бір дауыссыздан кейін қысқа дауыссыз).
Sievers's law in Indo European linguistics accounts for the pronunciation of a consonant cluster with a glide ( or ) before a vowel as it was affected by the phonetics of the preceding syllable. Specifically, it refers to the alternation between and , and possibly and as conditioned by the weight of the preceding syllable. For instance, Proto Indo European (PIE) became Proto Germanic *harjaz, Gothic harjis "army", but PIE became Proto Germanic *hirdijaz, Gothic hairdeis "shepherd". It differs from ablaut in that the alternation has no morphological relevance but is phonologically context sensitive: PIE followed a heavy syllable (a syllable with a diphthong or long vowel, or ending in more than one consonant), but would follow a light syllable (a short vowel followed by a single consonant).
Ашылу
Бұл жағдайды алғаш рет герман филологы Эдуард Сиверс (1859-1932) байқаған, оның мақсаты герман тілдеріндегі белгілі бір құбылыстарды түсіндіру болды. Ол бастапқыда тек ортаңғы позицияда сөйлейтін. Ол сондай-ақ, кездейсоқ, санскрит тіліндегі ең ерте мәтіндерде де осыған ұқсас нәрсе бар деп айтты. Осылайша, Ригведада "құдайлық" сөзінде шын мәнінде үш буыны бар (даивия), бірақ сатья "нағыз" жазылғандай сканерленді.
Басқа салаларға ену
Сиверстен кейін ғалымдар грек және латын тілдерінде ұқсас ауыспалы сөздерді табады, және олардың арасында ауыспалы сөздерді табады және , бірақ дәлелдер осылардың бәріне кедей. Уақыт өте келе, мұрындық және сұйық ырғақтарында ұйқастықтың ұқсас ауысуы туралы дәлелдер жарияланды, бірақ мұндай ауысулар тұрақты, тіпті кері қайтарылмайтын із қалдырған болса да, бұл үшін дәлелдер өте нашар. Мысалы, санскрит тіліндегі "құрал жұрнағы" tra (мысалы, pā tra "сусын құмырасы, ыдыс") әрқашанда ырғақ немесе ұзын дауысты сөзден кейін келеді, сондықтан tira болуы керек; бірақ **pōtira сияқты форма, не осындай деп жазылған, не солай сканерленген, шын мәнінде Ригведада немесе басқа да индий мәтінінде расталған жоқ. ** tira деген жалпыға бірдей жұрнақтың tra арқылы біркелкі түрде қалай алмастырылғаны немесе тіпті алмастырылуы мүмкін екені белгісіз.
Эджертон
Сиверс заңының ең үлкен кеңейтінісін Франклин Эджертон (18851963) тіл журналында екі мақаласында ұсынды. Ол тек контексті бойынша дауыстыға дейінгі дауыссыздардың тек қана алты Үнді-Еуропалық дауыссыздарға ғана емес, сөздің барлық орындарына да қолданылатындығын дәлелдеді. "Аспан" деген сияқты сөз қысқа дауыстымен аяқталатын сөзден кейін айтылғанда ғана осылай айтылатын. Басқа жерде екі буыны бар еді, Эджертон сонымен қатар, сөздегі фонотаксикалық ережелер морфема шекарасынан туындайтын реттілікке қатысты деп мәлімдеді, мысалы, бахуврихи префиксі есімдіктің алдында пайда болған кезде (мысалы, "жақсы батыр", Ведалық сувира). Эджертонның айтуынша, сөздің екі түрі болуы керек, бұл оның алдындағы жағдайға байланысты: және Бұл қорытындыны ол Сиверс заңының "конверсі" деп атады және әдетте қысқаша Эджертонның конверсі деп аталады. Эджертон ұсынған алмасудың дәлелі екі түрлі болды. Ол Ригведадан бірнеше жүз үзінді келтірді, оларды қайтадан сканерлеу керек деп мәлімдеді, осы уақытқа дейін оның теориясы талап еткен иілгіш құрылымының байқалмаған көріністерін ашу үшін. Бірақ көптеген формалар мұндай тікелей көріністерді көрсетпейді; олар үшін Эджертон кескіленіп бұрмаланған үлестірулерді атап өтті, ол бұл сызықтық және сызықтық емес дауыссыздардың арасында жоғалған кезектестіктің дәлелі ретінде түсіндірді (әдебиетте әдетте "жартылай дауыстылар" деп аталады). Сырлардың "басы" (і) -де моносиллабикалық серіктесі жоқ ** сырлар (і) -де, бірақ Эджертон сырлар 100% уақыт ауызша поэзияның "формулярлық" табиғатына, әсіресе қасиетті Ведалық стильдеу сияқты күрделі және талапты әдеби формаларға жүгінуді талап ететін орталарда пайда болғанын атап өтті. Ол бұл * сырлар мен басқа да ұқсас формалар (не себепті болса да) қашып кеткен кезде, олар (дөре) пайда болған типтік колокациялар форманың жоғалуымен бірге міндетті түрде ескіре бастады деген болжаммен, бұл ауыспалының бұрын болғандығы туралы тікелей дәлел болды. Ол 1934 және 1943 жылдардағы мақалаларда осы бұрмаланған үлестіру түрінде айтарлықтай дәлел келтіре алды. Эджертонның пікірлерін ғалымдар қауымдастығының көпшілігі бірден құптап, 35 немесе 40 жыл бойы индоевропеистер арасында ортодоксальдық мәртебеге ие болды; соңғы уақытта олар соншалықты жақсы нәтиже бермеді. Паранетикалық тұрғыдан алғанда, Эджертонның бұл туралы көптеген деректері орынсыз: қазіргі зерттеулер śiras, мысалы, PIE-дің тұрақты рефлексі деп есептейді, бұл үнділіктің үтірлілігі, өйткені ол Proto Indo European-те ырғақпен ілескен; Indic **śras-ты беретін форма ешқашан болған емес, болуы да мүмкін емес. Эджертон теориясына қатысы жоқ форманың оған сәйкес "өзіне-өзі" қалай болуы мүмкін екені төменде түсіндіріледі.
Линдеман
1965 жылы Фредрик Отто Линдеман (1936) Эджертон теориясының елеулі өзгеруін ұсынған мақала жариялады. Эджертонның дәлелін елемеу (оның Ригведалық сканерлеудің ұқыптылығын бағалауға дайын еместігін негізге ала отырып), ол оның орнына талдау жасалатын деректер ретінде Герман Грасманның Wörterbuch zum Rig Veda сканерлеуін қабылдады. Олардан ол Эджертон дұрыс деп тұжырымдады, бірақ белгілі бір нүктеге дейін ғана: ол ұсынған ауыспалар барлық соноранттарға қатысты; бірақ сөздің бастапқы орнында ауыспа жоғарыда келтірілгендей "аспан" сияқты формалармен шектелген, яғни "қысқа" формасы моносиллабикалық болатын сөздер.
Жаңа өзгерістер
Эджертонның бір кездері көпшілік мақтаған талаптары жақсы нәтиже бермеді. Ригведадағы бұрмаланған үлестірілімдерге қатысты Эджертон өзінің бақылауларын бақылауға қарсы сынауға немқұрайды қарады, атап айтқанда, оның теориясына бейім емес, бірақ басқа қасиеттерді "сынақ" формаларымен бөліседі, мысалы, сөйлеудің бөлігі, метрикалық конфигурация және т.б. Бақылауды қарастырған алғашқы ғалым Франклин Юджин Хоровиц (, бірақ оның жұмысы шын мәнінде он жыл бұрын басталған). Хоровицтің айтуынша, мысалы, Ведалық сувираның "жақсы қаһармандық" деген барлық 65 кездесуі саптың бастапқы күйінде немесе ауыр ырғақтан кейін (Эджертонның керісінше) кездеседі, бірақ дәл сол нәрсе, мысалы, супатраның "жақсы қанаттары бар" (Эджертонның заңымен ешқандай байланысы жоқ) туралы да рас. Шынында да, таралудағы мұндай бұрмалау Веда сөздіктерінде кең таралған: śatam "100" және Эджертон заңына қатысы жоқ басқа да оншақты формалар, қысқа дауыстымен аяқталатын сөзді ұстанбайтын дәл осындай күшті артықшылыққа ие, мысалы, śiras "басты" деп, бір дауыстыдан кейін жеңіл ырғақпен басталуы мүмкін. Екінші қиындық жақында пайда болды: Эджертонның 1934 және 1943 жылдары жазған екі үлкен мақаласында оның теориясының іс-әрекетіндегі әсерлерінің мысалы ретінде келтірілген Ригведадан алынған үзінділер барлық жағдайларда, бірақ бірнеше жағдайда шындықты бұрмалайды. 1934 жылғы мақалада келтірілген Ригведаның үш тармағынан артық емес, ал 1943 жылы бірде-бір тармақ сөздің бастапқы реттілігіне қатысты Эджертон заңының талаптарын қолдамайды. Бұл тек қана кездейсоқтық. Сондай-ақ, Линдеманның қарапайым талаптарының табыстылығы да қиындықтарсыз емес екені көрсетілді, мысалы, сенімді мысалдардың жартылай дауыстыларға (жылжымалылар мен ) шектелуі, тіпті басқа төрт ырғақта мұндай ауысулар берік нәтижелер қалдыруы керек болса да (мысалы, праның "келіп, кетіп" деген диссилабикалық түрі моносиллабикалықтан әлдеқайда жиі болуы керек, бұл қысқа дауысты сөзден кейін ғана пайда болады; бірақ **pirá сияқты диссилабикалық формаға ешқандай дәлел жоқ, Веда немесе Индиктің кез-келген басқа түрі); және силлабикалық алмастырушылар (мысалы, ) олар болуы керектігінен әлдеқайда сирек кездеседі: олар тек он бестен он бес пайызға дейін: олар кем дегенде сексен пайызды құрайды, өйткені бастапқыда моносиллабикалық форма тек жиырма сөзден кейін пайда болады, қысқа дауысты сөзге ұқсас, пра. Сонымен қатар, тек алмастырушылардың "таратуы" бар: пішіндер фонетикалық ортаға мүлдем сезімтал емес. (Тіпті бұл диссиллабикалық "тарату" түсінбейтін болуы мүмкін: Ригведадағы диссиллабикалық диус әрқашан және тек бір ерекшелікпен, саптың бастапқы позициясында, яғни резонанстың силлабификациясын талап ететін төрт ортаның бірінде ғана кездеседі. Линдеман теориясында бұл таңғажайып үлестірілімді түсіндіретін ештеңе жоқ.)