Жоғарғы қабақтың ішкі бұрышын жабатын тері бүктемесі – эпикантус. Көбінесе азиялықтарда, сондай-ақ Орта Азияда кездеседі. Медициналық аспектілер де қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоғарғы қабақтың тері жиырығы.
Skin fold of the upper eyelid
Эпикант қабығы немесе эпикантус – көздің ішкі бұрышын (медиалдық кантус) жабатын жоғарғы қабақтың тері жиырығы. Эпикант қабығының пайда болуына түрлі факторлар әсер етеді, оның ішінде тегі, жасы және кейбір медициналық жағдайлар.
An epicanthic fold or epicanthus is a skin fold of the upper eyelid that covers the inner corner (medial canthus) of the eye. Various factors influence whether epicanthic folds form, including ancestry, age, and certain medical conditions.
Этимология
Эпикантус сөзі "кантустың үстінде" деген мағынаны білдіреді, ал "эпи кантус" – көне грек тіліндегі ἐπί κανθός сөзінің латыншасы, яғни "көз бұрышы".
Epicanthus means 'above the canthus', with epi canthus being the Latinized form of the Ancient Greek ἐπί κανθός: 'corner of the eye'.
Жоғары жиіліктегі популяциялар
Эпикант бүгілуінің ең жоғары жиілігі белгілі бір популяцияларда немесе этностарда кездеседі: Шығыс азиялықтар, Оңтүстік-Шығыс азиялықтар, Орталық азиялықтар, Солтүстік азиялықтар, полинезиялықтар, микронезиялықтар, Американың жергілікті халықтары және кейбір африкалық халықтар (әсіресе Хойсан және Нилот халықтары арасында). Оңтүстік Азияда, олар Непал, Бутан және Солтүстік-Шығыс Үндістан тұрғындарының арасында өте жоғары жиілікте кездеседі.
The highest frequency of occurrence of epicanthic folds is found in specific populations or ethnicities: East Asians, Southeast Asians, Central Asians, North Asians, Polynesians, Micronesians, Indigenous peoples of the Americas, and some African peoples (especially among Khoisan and Nilotic peoples). Among South Asians, they occur at very high frequencies among the Nepalis, Bhutanese, Northeast Indians,
Төмен жиіліктегі популяциялар
Эпикантикалық бүгілулер басқа популяцияларда да, әлдеқайда төмен жиілікпен кездеседі: фин-угриялық және/немесе түркі-татар тегі бар еуропалықтар (мысалы, скандинавиялықтар, ағылшындар, ирландтар, венгрлер, орыстар, поляктар, литвалықтар, латыштар, финдер, эстондықтар және саамилер), еврейлер, Оңтүстік Азиялықтар (баңладештіктер, Оңтүстік Азияның шығысы мен оңтүстігіндегі басқа да топтар).
Epicanthic folds also occur, at a considerably lower frequency, in other populations: Europeans with Finno Ugric and/or Turco Tatar ancestry (e. g., Scandinavians, English, Irish, Hungarians, Russians, Poles, Lithuanians, Latvians, Finns, Estonians and Samis), Jews, South Asians (Bengalis, among other groups in eastern and southern South Asia),
Түсінігі және атрибуциясы
Жеке адамдар арасындағы қабақтың даму деңгейі өте әртүрлі, ал оның болуы немесе болмауы көбінесе субъективті, белгілі бір байқаушының қоғамдастығындағы осы белгінің таралуына байланысты. Сонымен қатар, оның жиілігі әртүрлі, бірақ оны бүкіл әлемдегі халықтардың арасында кездестіруге болады. Сондықтан оны биологиялық популяцияларды анықтау үшін фенотиптік маркер ретінде пайдалану туралы пікірлер қарама-қайшы. Эпикант қабақтарының нақты эволюциялық функциясы мен шығу тегі әлі күнге дейін белгісіз. Ғылыми түсіндірмелерге кездейсоқ өзгерістер мен табиғи іріктеу (демек, жыныстық іріктеу) немесе шөлдік ортаға және/немесе Гималай сияқты биік таулы аймақтардағы ультракүлгін сәулеленудің жоғары деңгейіне бейімделу мүмкіндігі жатады. Огайо штаты университетінің физикалық антропологы доктор Фрэнк Пуариер эпикант қабағының Азия халқында суық немесе тропикалық ортаға бейімделудің бір бөлігі ретінде түсіндірілетінін айтады, бірақ ол бұл түсіндірмелердің Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияда оның болуын толық түсіндіруге жеткіліксіз екенін, сондай-ақ осы қабақтың ирланд және африкалық халықтарда да кездесетінін атап өтеді. Ол эпикант қабағының пайда болуын бірнеше қасиеттерді немесе функцияларды басқаратын плейотроптық гендермен байланыстырады. Ол эпикант қабақтарының пайда болу себептерін түсіндірген жоқ.
The degree of development of the fold between individuals varies greatly, and attribution of its presence or absence is often subjective, being to a degree relative to the occurrence of the trait within the community of the specific observer. Also, its frequency varies but can be found in peoples all over the world. Its use, therefore, as a phenotypic marker to define biological populations is debatable. The exact evolutionary function and origin of epicanthic folds remains unknown. Scientific explanations include either random variation and selection (presumably sexual selection), or possible adaption to desert environment and/or high levels of ultraviolet light found in high altitude environments, such as the Himalayas. Dr. Frank Poirier, a physical anthropologist at Ohio State University, said that the epicanthic fold among Asian people is often explained as part of an adaptation to severe cold or tropical environments, however he suggests that neither of these explanations are sufficient to explain its presence in East and Southeast Asia, and notes that the fold can also be observed in Irish and African people. He attributes the epicanthic fold to pleiotrophic genes that control for more than one characteristic or function. He also did not offer an explanation for the origin of epicanthic folds.
Жасы
Көптеген ұрықтар жүктіліктің үштен алты ай аралығында эпикант қабаттарын жоғалтады. Эпикант қабаттары кез келген этникалық топқа жататын жас балалардың даму кезеңдерінде көрінуі мүмкін, әсіресе мұрын сүйегі толық қалыптасқанша.
Many fetuses lose their epicanthic folds after three to six months of gestation. Epicanthic folds may be visible in the development stages of young children of any ethnicity, especially before the nose bridge fully develops.
Медициналық жағдай
Эпикант бүктемесінің кездесуі кейде туа біткен аномалияның белгісі ретінде табылуы мүмкін, мысалы, Зеллвегер синдромы және Нунан синдромы сияқты. Мұрын көпірінің қалыпты дамымауына және ілгері шығармауына себеп болатын медициналық жағдайлар да эпикант бүктемесімен байланысты. Даун синдромы (трисомия 21 деп те аталады) бар адамдардың шамамен 60%-ында айқын эпикант бүктемесі кездеседі. 1862 жылы Джон Лэнгдон Даун қазіргі Даун синдромын жіктеді. Ол бұл жағдайды "монголоид" деп атады, бұл сол кездегі басым этностық теорияға және Даун синдромы бар балалардың физикалық бет пішіндерінің (эпикант бүктемелері) Блюменбахтың моңғол нәсіліне ұқсас деген қабылдауына негізделген. "Монголоид" (сондай-ақ "моңғол" немесе "монголоидтық есіреу") термині 1970 жылдардың басына дейін қолданылып келгенімен, қазір ол жағымсыз және қате деп есептеледі және 1970 жылдан бері мұндай медициналық жағдайларды сипаттау үшін қолданылмайды. Басқа мысалдар: фетальдік алкоголь синдромы, фенилкетонурия және Тернер синдромы.
Epicanthic fold prevalence can sometimes be found as a sign of congenital abnormality, such as in Zellweger syndrome and Noonan syndrome. Medical conditions that cause the nasal bridge not to develop and project are also associated with epicanthic fold. About 60% of individuals with Down syndrome (also known as trisomy 21) have prominent epicanthic folds. In 1862, John Langdon Down classified what is now called Down syndrome. He used the term mongoloid for the condition. This was derived from then prevailing ethnic theory and from his perception that children with Down syndrome shared physical facial similarities (epicanthic folds) with those of Blumenbach's Mongolian race. While the term "mongoloid" (also "mongol" or "mongoloid idiot") continued to be used until the early 1970s, it is now considered pejorative and inaccurate and is no longer in common use since the 1970s about such medical conditions. Other examples are fetal alcohol syndrome, phenylketonuria, and Turner syndrome.