Кіріспе

Даун суреті - 1655 және 1656 жылдары ағылшын ғалымы Уильям Петти жүргізген Ирландияның кадастрлық суреті. Ол ирландтардан тәркіленген жерлерді нақты қайта бөлуді қамтамасыз ету үшін құрылды. Бұл зерттеуді Петти "Түсті зерттеу" деп атаған, өйткені нәтижелер карталарда немесе геодезиялық зерттеушілер Гюнтер тізбегін қолданғандықтан, ол әр өлшеммен "төменге қойылуы" керек еді. Ол жасалған кезде ең дәл карталардың бірі және бүкіл жаулап алынған елдің алғашқы британдық императорлық зерттеуі деп саналды.

Өмірбаян

1649 жылдың тамызында Оливер Кромвель бастаған Жаңа үлгідегі армия 1641 жылғы ирландтық көтерілістен кейін елді қайтадан басып алу үшін Ирландияға барды. Бұл Кромвельдік жаулап алу 1652 жылы толық аяқталды. Бұл әскерді жеке тұлғалар ұсынған ақшамен көтеріп, қолдады, олар көтерілістің соңында тәркіленетін 2,500,000 акр (10 000 км2) ирланд жерінің қауіпсіздігіне қол қойды. Бұл тәсіл 1642 жылы Ұзақ Парламентінің авантюристтер актісінде көзделген болатын, онда Парламент кредиторлары Ирландияда тәркіленген жерлерді алу арқылы қарызын қайтарып ала алады деп айтылған. Ирландияны реттеу туралы заң 1652 жылы Кромвельге қарсы шығып, роялистерді қолдаған жеңілген ирландтардың, негізінен конфедерациялық католиктердің жерлерін тәркілеуді және қайта бөлуді қарастырды. Ирландияда қызмет еткен парламенттік сарбаздар жалақыларының орнына мұнда тәркіленген жерді алуға құқылы болды, оны Парламент толық төлей алмады. Сонымен қатар, Англия мен Америкадан келген қоныстанушылар үшін үшінші топқа жер берілді. Жер иеленушілер Коннахт пен басқа провинциялардың кейбір аймақтарына жеткізілуі тиіс еді.

Сауалнаманы бастау

Қайта бөлуді жеңілдету үшін жерлерді нақты зерттеу қажет болды. Бенджамин Ворсли, бас геодезист, 1653 жылы зерттеу жүргізді. Пэти Ворслидің жаңа зерттеудің бағытын сынға алды, себебі Ворсли тек аумақтық шекараларды картаға түсіруге ниетті болды, жергілікті билік үшін 1520-жылдардан бастап енгізілген әкімшілік шекараларды алып тастады. Даун зерттеуінің алдындағы азаматтық зерттеу картаға түсірілген зерттеу емес, бірақ шаруашылықтардың шекаралары мен бағалауының егжей-тегжейлі сипаттамасын ұсынды, ал оның деректері Петтидің зерттеуіне кіріс ретінде пайдаланылды. Уильям Петти, сол кездегі ирланд армиясының бас дәрігері, Оксфордтағы Брассеноз колледжінің анатомия профессоры лауазымынан босатылған кезде, он үш ай ішінде тез аяқталатын жаңа зерттеуді жүргізуге ұсынды, ол геодезист-генералдың ұсыныстарынан арзан және елдің жалпы картасымен. Үкімет 1654 жылы 24 желтоқсанда Петимен келісімшартқа қол қойды.

Сауалнама әдістемесі

Зерттеуде мыңға жуық адам жұмыс істеді және жаңа ғылыми әдістерді енгізу арқылы емес, еңбекті бөліп берген көптеген бағыныстылардың мұқият басшылығымен уәде етілген жылдамдықпен орындалды. Ол тәжірибелі геодезиялық зерттеушілерді пайдаланудың орнына, жобаны қазір жұмыссыз және арзан солдаттарды қолдана отырып аяқтады. Бұл тапсырманы тәжірибелі емес сарбаздар дұрыс орындай алуы үшін, Пети қарапайым құралдарды жасап шығарды. Сол себепті, олар тек табиғи нысандардың орналасуын байқап, содан кейін қашықтықты өлшеу үшін берілген тізбекті қолданған. Кейін тәжірибелі картографтар жиналған мәліметтерді Дублиндегі орталық кеңсеге қағаз түрінде түсіріп, оны желіге түсіреді. Пайдаланылған әдіс - приходтардың шекараларын зерттеудің бірі, бұл шекаралар ішіндегі қалалар блогы әдетте егжей-тегжейлі көрсетілмеген. Қолданылған шкала әдетте бір дюймге 40 ирландтық шұңқыр (кейде 80 шұңқыр), бір шұңқыр 21 футқа (6,4 м) тең, 1:251,43 шәкілін береді. Бұл жерді зерттеу әдісі 19-ғасырға дейін Ирландияның ауылдық жерлерінде кеңінен қолданылған және нақты деректерді реттеу әдетте заңгерлерге қалдырылған. Нәтижесінде, Даун зерттеуінің 87% дәлдігі бар деп есептеледі. Пайдалы және пайдасыз жерлер бөлінген, ал егістік, шабындық, батпақ, орман, тау және жайылымның бірнеше түрлері үшін қысқартылған тақырыптар, осы санаттардың әрқайсысы үшін аудандар санымен. Басқа тақырыптар бойынша ақпарат әртүрлі болды. Қауым картасында әр қалашықтағы тұрғын үйлер мен олардың иелерінің есімдері келтірілген. Жалпы алғанда, ол жерді зерттеу болды. Роскомон, Галвей, Клэр және Мейо округтерінің бөліктері зерттеуге алынбады, өйткені олар Коннауттың Страффорд зерттеуінде (1636-1640) қамтылған болатын және қалай болғанда да тәркіленбейтін.

Сауалнама нәтижелері және төлем

Жұмыс аяқталғаннан кейін бас геодезиялық инспектор зерттеуді қарады, бірақ оны қабылдамауды ұсынды. 1656 жылы 17 мамырда жаңа комиссия зерттеуді қабылдады. Петтидің басқа өтініштерін қарау үшін қалдырды, ал алты айдан астам кешіктіруден кейін ғана оның кепілдіктері босатылды, ал оның жалақысы туралы талаптары мойындалды. Кейінгі уақытта ол зерттеу жүргізу үшін 18 532 фунт стерлинг алды, оған көмекшілері мен жалпы шығындар кіреді. Ол армиядан келісілген қосымша төлемдерді жинауда қиындықтарға тап болды, ол 1657 жылдың ақпанында әлі де төленуге тиіс 3181 фунт стерлинг болды. Осы қарызын өтеу үшін оған 39 шаршы шақырым жер бөлінді.

Жерді кейіннен бөлу

Пэти сонымен қатар кейіннен комиссия мүшелерінің жерлерді талапкерлерге бағалау және бөлу жұмысына маңызды үлес қосты, ол үшін оған 6000 акр (24 км2) жерді және 2000 фунт стерлингтік облигацияларды сатып алуға рұқсат берілді. Қайта бөлу нәтижесінде шамамен 7500 жаңа модельдік армия ардагерлері Ирландияға қоныс аударды, олар Кромвель плантациясы деп аталды.

Қалпына келтіру

1650 жылдары Петтиді бірнеше парламент мүшелері, әсіресе сэр Х. Санки, зерттеуде алаяқтық жасады деп айыптады. Бұл зерттеу Кромвель үкіметінің спекулянттары мен несиегерлері үшін байлықты қамтитынын көрсетті. Пэтиге армияның жер үлестіруі ақы төлеу орнына артық айтылды. Жерді бөлуде оның жұмысы шектеулі жерлерді бөлуді талап ететіндердің шабуылдарына және пара алуына жол берді. Тергеулер нәтижесінде ол ақталды, бірақ оған қарсы шыққан есеп оны әскердің өзіне берешегін ұлғайтуда, әскерге шын мәнінде төленбейтін қарыздарды жүктеуде және өзі үшін таңдаулы жерлердің бөліктерін қалдыруда айыптап отырды. Петти ешқашан заңсыз пайдаланғандығы үшін айыпталғанымен, Ирландиялық зерттеуге байланысты айыптаулар бірнеше жыл бойы оны қудалады. 1659 жылы Петти "Санки мен Петти арасындағы іс жүргізу" атты памфлет жариялады, онда ол Санкидің алаяқтық туралы айыбын жоққа шығаруға тырысты. Бұл кітапшадан кейін 1660 жылы "Айрландиядағы кейбір адамдар мен заттар туралы ойлар" атты эссе жазылды. Онда ол "жария ету үшін" зерттеу жүргізу үшін ғалымдар қатарынан кетіп қалғанын түсіндірді. Ол өзінің танымалдылығын өзінің көшбасшысы Генри Кромвельге тікелей шабуыл жасаудың орнына өзіне шабуыл жасау қажеттілігімен түсіндірді.

Нәтижелі құжаттар

Парфюмериялардың карталары, олардың бәрін Петти өзі тартқан, Бас геодезиялық инспектордың кеңсесінде және Дублиндегі қоғамдық дерекқорда сақталған. 1711 жылы Бас геодезиялық зерттеу кеңсесінің өртінде түпнұсқалық Даун Survey шіркеу карталары жоғалып кетті, ал шіркеу карталарының куәландырылған көшірмелері 1922 жылғы Ирландияның Азаматтық соғысы кезінде Төрт соттағы Қоғамдық жазба кеңсесінің өртінде жоғалып кетті. Сонымен қатар, Пети епархиялық карталарды барондық карталарға өңдеген. Карталардың жанында терьерлерде жердің бұрынғы иелерінің есімдері, дінге қатыстылығы, жердің бағасы және аумағы көрсетілген. Карталардың өзінде қала шекаралары, кейде үйлер / қамалдар, жолдар мен егістік жерлер бар. Онда 1640 жылы жер иелері мен жаңа иелері көрсетілген. Бұл карталардың жасалған уақытын және жағдайларын ескерсек, олардың дәлдігі таңғаларлық, ал олар тіпті қазіргі уақытта да сот процесінде сенімді дәлел ретінде қолданыла береді.

Қауым карталары

Қауым карталарының көшірмелері әртүрлі мекемелерде сақталған. Ирландияның Ұлттық кітапханасында 1780 жылдары Дэниел О'Брайен көшірген және 1960 жылдары Дублин заңгерлерінің фирмасынан сатып алынған Доун Survey приход карталары жинағы бар. Бұл карталар Корк, Дублин, Шығыс Мит (Мит), Корольдік округ (Оффли), Лейтрим, Лимерик, Лонгфорд, Королеваның округі (Лаос), Килкенни, Типперри, Уотерфорд, Вестмит, Вексфорд және Уиклоу округтеріндегі жерлерді қамтиды. Кейбір жағдайларда барондық карталардың қысқаша мазмұны енгізілген, бірақ бұл барондық карталар міндетті түрде толық емес.

Барония карталары

Барондық карталардың түпнұсқасының кейбір көшірмелері сақталған. Солтүстік Ирландияның мемлекеттік дерекқорлар кеңсесінің (PRONI) Annesley жинағында бар. Британ кітапханасы соңғы жылдары тағы бір жинақты сатып алды. Ең жақсы жиынтық, сэр Уильям Петтидің жеке жиынтығы, Франция Ұлттық кітапханасында. 1707 жылы француз кемесінің қолынан қайық түскенде, ол Лондонға қарай теңіз арқылы жолға шыққан көрінеді. Кейіннен Ұлттық кітапхана карталарды алды. Дублиндегі ординанс-суреттеу кеңсесі бұл карталардың факсимильді жинағын 1908 жылы жариялады.

Қатысушы басылымдар

Жер зерттеумен байланысты іс-шаралардың толық есебін 1851 жылы Ирландия археологиялық қоғамы үшін сэр Томас А. Ларком редакциялады. Зерттеудің анықтамалық шарттары Эндрюс, Дж.Х. Плантация акрларында берілген: Ирландиялық геодезист пен оның карталарының тарихи зерттеуі. Белфаст, Ольстер тарихи қоры, 1985, P 2122.