Кіріспе

Шииттік хадис жинағының авторы (714 жылға дейін қайтыс болды) Сүлеймен ибн Қаис әл Хілали әл Әмир (سليم بن قيس الهلالي العامري, 714 жылға дейін қайтыс болды) Тәбиғунның бірі және Әлидің өмірінің соңына қарай серігі болды. Сүлеймен Әлидің ұлдары Хасан мен Хусейннің, соңғысының ұлы Әли Зейін әл-Әбидиннің және Мұхаммед әл-Бакирдің адал серігі болды. Ол Шииттердің ертедегі хадис жинағының авторы деп саналады, Кітап Сүлеймен ибн Қайыс ("Сулеймен ибн Қайыстың кітабы"), оны Сүлейменге жатқызу жалпы алғанда жалған деп саналады. Ғалымдар оның тарихи тұлға ретінде өмір сүрген-тұрмағанын да күмәнмен қарастырады.

Тарихилығы

Сулейман туралы ақпараттың көп бөлігі шиит мұсылмандары дәстүрінен алынған. Мұхаммед Әли Әмір Моеззи сияқты басқа ғалымдар Сүлеймен ибн Қайыстың тарихилығын жоққа шығаруда оңайырақ болды, бірақ шиит хадистерінің жинағы оған берілгендігі жалған екендігіне келіседі. Ибн әл-Надимнің өзі, сондай-ақ әл-Түсиді қоса алғанда, кейінгі өмірбаяндар Алид жазушысы Әли ибн Ахмад әл-Ақиққа (911 ж. қайтыс болған) арқа сүйеді. Сүлейменнің нақты туған күні белгісіз. Ол Бану-Амир руының Бану-Хилал тармағына қарасты.

Жазбалар

Оған Кітап Сүлеймен ибн Қайыс (Сулеймен ибн Қайыстың кітабы) деген атпен белгілі болған кітап та жатқызылды. Бұл - дәстүрлер, ілімдер және тарихи оқиғалардың куәгерлері. Алайда онда кейіннен көп нәрселер қосылып, өзгертілгендіктен, түпнұсқа мәтінін қайта құру мүмкін емес. Кейс зерттеуінің тақырыбы болған екі жеке үзінділер шамамен 762-780 және 8 ғасырдың соңы немесе 9 ғасырдың басында жазылған. Бұл кітапта Имам Мұхаммед әл-Махдиге қатысты пайғамбарлық дәстүрлер жазылған.