Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бахмач () - Украинаның солтүстігіндегі Чернигов облысының Нижин ауданындағы қала. Украинаның бір қалалық округі Бахмачтың әкімшілігі орналасқан. Халқының саны
Urban locality in Chernihiv Oblast, Ukraine
Bakhmach (Бахмач, ) is a city located in Nizhyn Raion of Chernihiv Oblast (province), in northern Ukraine. It hosts the administration of Bakhmach urban hromada, one of the hromadas of Ukraine. It has a population of
Тарих
Бахмах алғаш рет 1147 жылы Гипатий кодексінде аталған. Тез даму 1860 және 1870 жылдары Либау-Ромный темір жолының жақын маңдағы құрылысы басталған кезде басталды. Бахмач шайқасы - Ресейдегі чех легионы мен Украинаны басып алған неміс күштерінің арасындағы шайқас. Легионның жеңісінен кейін немістер бітімге келді. 1919 жылдың қаңтар айында қалада большевиктер мен Черноморск дивизиясы арасындағы шайқастар болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бахмач 1941 жылдың 13 қыркүйегінен бастап неміс оккупациясы астында болды және 1943 жылдың 9 қыркүйегінде 75-ші гвардиялық атқыштар дивизиясы азат етті.
Bakhmach was first mentioned in 1147 in the Hypatian Codex. Rapid development began in the 1860s and 1870s when the Libau–Romny Railway line nearby was under construction. The Battle of Bakhmach was fought between the Czech legion in Russia, and German forces occupying Ukraine. Following a Legion victory, the Germans negotiated a truce. In January 1919, the city was the site of battles between the invading Bolsheviks forces and the Chornomorska Division, which was attempting to keep the Left bank Ukraine under the control of the army of the Ukrainian National Republic (UNR). During World War II, Bakhmach was under German occupation from 13 September 1941 and was liberated 9 September 1943 by the 75th Guards Rifle Division.
Ежелгі заман (10 ғасыр)
Ескі қала қорғанысы - Шығыс аймақтарындағы ең көне қоныстардың бірі. Алғаш рет 1147 жылы "Өткен жылдардың әңгімесі" Гипатий кодексі" деп аталады, ол Чернигов княздігіне қарасты, бірақ көп ұзамай княздер Олег Чернигов пен Мстиславович Киев арасындағы феодалды жанжал кезінде Виволож, Ақ мұнара, Юниж (қазіргі Сиволож ауылы, Белоежжа және Нижин қаласы) қалаларымен бірге жойылған.
The old city defense is one of the oldest settlements in the East. First mentioned in 1147 in "The Tale of Bygone Years" from the Hypatian Codex, and belonged to the Chernigov principality, but soon was destroyed along with the cities Vyvolozh, White Tower, Unizh (now the village Syvolozh, Białowieża and the city of Nizhyn) during the feudal strife between the princes Olegovichy Chernihiv and Mstislavovich Kyiv.
Гетман Мазепаның серіктері (17- 18 ғасырлар)
Бахкмах және Голінканың көршілес сотниясы (Роменский район) гетман Иван Мазепаның күзетшісі болды, олар әсіресе өз капитандарына адал болды және оның Швециямен одағын қолдады; бұл Москваның жойғыстары мен узурпаторларына қарсы болды, Батурин. XVII ғасырдың соңында Бахмач маңында Мазепа VI сарай паркі плантациясының құрылысын "меценаттық" етті. Бұл елдік үй Гетманның меншігі болғандықтан, оны басқаларға көрсету ыңғайсыз болды". Бұл Филипп Орлик иезуит Зеленскийді әр түрлі поляк патшасымен бірге әкелді. 1708 жылы қазанда Мазепа сарайдан Карл XII Быстрицкийге мынадай мәлімдемемен жіберілді: "Бакмахқа өзің келіп, жеке пайда үшін емес, бүкіл ана елінің жалпы игілігі үшін Евангелиеге ашық ант бер, әскерлер Швеция патшасына қамқорлық жасайды". 1781 жылдан бастап Бахмач Чернигов облысына қарасты Конотоп ауданының кенті болды. Бахмач 1938 жылы ресми мәртебеге ие болды.
Bahkmach and the neighboring sotnia of Голінка (Роменський район) were a sort of guard for Hetman Ivan Mazepa, who were particularly committed to their captains, and supported his union with Sweden; which was against Moscow's destroyers and usurpers, Baturyn. At the end of the 17th century, near Bakhmach, Mazepa "sponsored" the construction of the palace park plantation VI. This country residence was for Hetman, which was inconvenient to show to others." This brought Philip Orlik Jesuit Zelensky with the versatile Polish king. In October 1708, Mazepa was sent from the palace to Charles Bystrytsky XII with a statement: "Come to Bakhmach yourself and publicly swear on the Gospel that is not for the own private profit, but for the common good of the whole of the motherland and the troops will give the patronage to the King of Sweden." Since 1781, Bakhmach was a township of Konotop raion within the Chernihiv Oblast. Bakhmach gained official status 1938.
Ресей империясы тұсында (19 ғасыр)
Бахмач "чумак" қаласы ретінде белгілі болды, ол базарда Қырым тұзы мен Черкассы балықтарымен сауда жасады. 1866 жылы Чернигов облысындағы Конотоп ауданындағы қалада 5270 адам (2399 еркек, 2550 әйел) тұратын. Онда: 601 шаруа қожалығының ауласы, екі православие шіркеуі, ауылдық соты, базарлар мен жәрмеңкелер болды. Бахмаштың қарқынды дамуы 1869 жылы Курск, Киев және Либау-Ромный (1873) темір жолдарының салынып біткеннен кейін басталды. Кейін заманауи қаланың басталуы болған вокзал мен ауыл теміржолы салынды. 1885 жылы тұрғындар саны 4741 адам болды. Онда: 888 шаруа қожалықтары, үш православие шіркеуі, 2 мектеп, бір пошта кеңсесі, қонақүй, 10 тұрмыстық үй, дүкен, жел тегершігі, кейбір базарлар мен жыл сайынғы жәрмеңкелер болды. 1897 жылғы санақта тұрғындардың саны 6844 адамға (3355 еркек; 3489 әйел) дейін көтерілді, оның 6623-і православиелік болды. 1897 жылғы санақ бойынша халықтың саны 839 адам (449 еркек, 390 әйел), оның 617-і православиелік, 170-і еврей. 1897 жылғы санақта халықтың саны 1047 адам болды (532 еркек, 515 әйел), оның 624-і православиелік, 321-і еврей. 1892 жылы теміржолшылардың балалары үшін земство мектебі ашылды. Бахмачта 1894 жылы бу дистилляция комбинаты жұмыс істей бастады. 1903 және 1905 жылдары теміржолшылар арасында ереуіл болды.
Bahmach was known as a "chumak" city which traded Crimean salt and Cherkassy fish on the market. In 1866, the town and the Konotop raion within the Chernigov oblast, the population was 5270 (2399 male; 2550 female). There were: 601 farm yards, two Orthodox churches, a rural court, bazaars, and fairs. Bahmach's rapid development began after the completion of the 1869 Kursk Kyiv and Libau Romny (1873) railways. Then, the station was built and the village railway, which marked the beginning of the modern city. In 1885, the population was 4741. There were: 888 farm yards, three Orthodox churches, 2 schools, one post office, an inn, 10 stood houses, a shop, a windmill, some markets and annual fairs. In the 1897 census, the number of inhabitants rose to 6844 people (3355 male; 3489 female), 6623 of which were Orthodox. The 1897 census the population was 839 (449 male; 390 female), 617 of which were Orthodox, 170 of which were Jewish. In the 1897 census, the population was 1,047 (532 male; 515 female), 624 of which were Orthodox, 321 of which were Jewish. In 1892, the Zemstvo school for children of railway workers was opened. In Bahkmach, a steam mill began operation in 1894, and a distillery in 1894. In 1903 and 1905, a strike among railroad workers occurred.
Голодомор
Бахмач және бүкіл Бахмач ауданы коммунистік билік тарапынан "Қара тақта" деп аталатын топқа енгізілген. Бұл балалар мен қарттардың жаппай өліміне әкелді, сондай-ақ Бахмаштың ересектерінің басқыншылық билікке ашық қарсы шығуына себеп болды. Бұл жағдайды пайдаланып, НКВД арнайы жазалау бөлімшелері Бахмачерлерді атумен айналысты. Бахмач тұрғындарының басым көпшілігі Голодомор құрбандары болды. Қалада жаңадан салынған Жеңімпаз Георгий (Украина православие шіркеуі) шіркеуі маңында 1932-1933 жылдардағы ашаршылық құрбандары болған отандастарымыздың есіне ескерткіш орнатылды.
Bakhmach and the entire Bakhmach district were included by the communist authorities in the so called "Black Board". This led to the mass death of children and the elderly, as well as provoked the adult population of Bakhmach to openly resist the occupation authorities. Punitive special units of the NKVD took advantage of this and carried out shootings of Bakhmachers. The majority of Bakhmach residents became victims of the Holodomor. In the city, near the newly built church of St. George the Victorious (Ukrainian Orthodox Church), a memorial to the memory of fellow countrymen who were victims of the famine of 1932–1933 has been installed.
1930 жылдардағы қала дамуы
1938 жылы Бахмах қала болып бекітілді. Өнеркәсіптік құрылыспен қатар, қаланың әлеуметтік және мәдени саласы коммунистік бейімділікпен дамыды. Медициналық мекемелер желісі кеңейе түсті. Аудандық аурухана үшін 25 төсектік жаңа ғимарат салынды, емхана және теміржол ауруханасы ашылды (Бахмач Киевский станциясының аумағында). Жергілікті телефон станциясында және қызылша фермасында медициналық пункттер ашылды. Қала тұрғындарына медициналық көмек көрсетуде 10 дәрігер мен 50 орта деңгейдегі медицина қызметкері болды. Балабақша мен балабақша салынды. Білім мен мәдениет дамыды. 1932 жылы екі жеті жылдық мектеп те орта мектептерге айналды, бір бастауыш мектеп жеті жылдық мектепке айналды, ал екіншісі жабылды. Алайда, мектептер бұл уақытта ретсіз жұмыс істеді, өйткені көпшілігі совет билігі ұйымдастырған ашаршылықтан зардап шекті. 1934 жылдың соңында ересектер арасында сауатсыздық жойылды. 1936 жылы Бахмачтағы барлық мектептер кәсіптік оқу орындарына айналды, техникалық білім беру енгізілді. Сол жылы 1930 жылы құрылған кешкі жұмыс фабрикасының негізінде кешкі орта мектеп ашылды. Аудан тұрғындары бос уақыттарын 4 клубта өткізді: 1 мамыр мен Тарас Шевченконың есімімен аталған 2 теміржол клубы, бірін Петровский зауытында, бірін қызылша фермасында өткізді. Сонымен қатар православие шіркеулері жабылып, қиратылды, адамдардың діни нанымдары қатал мазаққа ұшырады, ал дінбасылары қудаланды. 1934 жылы аудандық кітапхана жұмыс істей бастады, ал соғыс қарсаңында Бахмахта 7 кітапхана болды, олардың кітап қоры шамамен 40 000 дана болды. Қалада Бахматск МТС "Билшовицкий Шлях" саяси бөлімінің аудандық газет "Прапор Коммуни" және "За социалистические времена" қызылша фермасының газеттері жарық көрді. Олардың барлығы 1932-1933 жылдары украин халқына жасалған геноцид кезінде билік органдарына қызмет етті, олар тамақтанудың нашарлауынан адамдардың жаппай шейіт болу фактілерін мұқият жасырды. 1939 жылы Бахмачтың халқы 10 340 адам болды, олардың көпшілігі Голодомордан жойылған ауылдардан келген босқындар болды. Олар төмен жалақымен жұмыс істеді, бұл коммунистік режимге пайдалы болды.
In 1938, Bakhmach was designated as a city. In addition to industrial construction, the city's social and cultural sphere was developing with a communist bias. The network of medical institutions was expanding. A new building was constructed for the district hospital with 25 beds, a polyclinic and a railway hospital were opened (in the area of the Bachmach Kyivs'kyi station). Medical points were opened in the local telephone station and beet farm. The medical assistance to the city residents was provided by 10 doctors and 50 medium level medical personnel. A kindergarten and a nursery were built. Education and culture were developing. In 1932, both seven year schools were transformed into secondary schools, one primary school was turned into a seven year school, and the other was closed. However, the schools operated irregularly during this time, as most children were suffering from the famine organized by the Soviet authorities. At the end of 1934, illiteracy among adults was eradicated. In 1936, all schools in Bakhmach became vocational schools, and technical education was introduced. That same year, an evening high school was opened based on the evening work factory, which was established in 1930. The residents of the district spent their leisure time in 4 clubs: 2 railway clubs – named after May 1st and Taras Shevchenko, one at the Petrovsky factory, and one at the beet farm. At the same time, Orthodox churches were closed and destroyed, and people's religious beliefs were mercilessly ridiculed, while the clergy were persecuted. In 1934, the district library began to operate, and on the eve of the war, there were 7 libraries in Bakhmach with a book fund of about 40,000 copies most in Russian and promoting class and national hatred. The district newspaper "Prapor Komuni" of the political department of the Bakhmatska MTS "Bilshovytskyi Shliakh", and the newspaper of the beet farm "Za Sotsialistychnyi Vrozhai" were published in the city. All of them served the authorities during the genocide of the Ukrainian people in 1932–1933, carefully concealing the facts of the mass martyrdom of people from malnutrition. As of 1939, the population of Bakhmach was 10,340 people, with a significant portion being refugees from villages destroyed by the Holodomor. They worked in low paying and unskilled jobs, which was beneficial to the communist regime.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс қаланың өміріне бірден әсер етті. Қалалық кеңес тәулік бойы жұмыс істейтін болды. Эвакуацияланғандарға көмек көрсету үшін комиссия құрылды, оларды пойыздармен шығысқа әкелді. Бахмач темір жолынан босқындарды, Қызыл Армияның жарақаттанған сарбаздарын, әскери техниканы және эвакуацияға арналған зауыттық техниканы тасымалдайтын пойыздар өтті. Бахмах-Гомельский және Бахмах-Пасажырский бекеттерінде осындай пойыздар көп болды. Пойыздар орталықтан шыға алмады, өйткені айналма жолдардағы кейбір рельстерді неміс әуе шабуылдары зақымдады. 1941 жылдың 14 шілдесінде Бахмах Киевский станциясында тегін жолдар болған жоқ. Таңертең әскерилер мен отын тасымалдайтын пойыздар жиналды. Эвакуацияланғандар, босқындар және зауыттың жабдықтары жүретін пойыздар артқа жіберіледі деп күтті. Сағат екіде неміс авиациясы пойыздар тобын бомбаға түсіріп, Бахмах Киевский станциясын қираған күйге айналдырды. Отын құйылған цистерналар күйіп кетпей, дөңгелектердің жұптарынан құлап түсті. Жердің айналасы өртеніп, кейбір жерлерде темір жол байланыстары толығымен күйді. Бахмач үшін естен кетпес оқиға болған бұл бомбалау кезінде айналадағы көшелер де зардап шекті. Коммунистік Петровский көшесінде (қазіргі Даньковский Шлях) Бахмах Киевский стансасына параллель жүретін бірде-бір үй аман қалған жоқ, барлық ғимараттар толығымен өртенді. Пошта көшесіне де зақым келген. Пошта кеңсесі, базар алаңы, оған іргелес жеке және мемлекеттік меншіктегі үйлер қиратылды. Әуе шабуылы кезінде басқа да қала ғимараттары: қалалық кеңес, электр станциясы, асхана және кейбір тұрғын үйлер қираған. 1941 жылдың 21 тамызында неміс авиациясы қаланы тағы да бомбалады. Бұл жолы олар Бахмач жолаушылар станциясын және жақын маңдағы қалаларды бомбалады. Бұл әуе шабуылы кезінде мемлекеттік және жеке меншік мүліктерге залал келтірілді. Алайда, 14 шілдедегі бомбалаудан болған шығынға қарағанда, зардаптар әлдеқайда аз болды. Бір бомба жаңадан салынған екі қабатты темір жол бекетінің ғимаратына тиіп, Бахмач жолаушылар стансасының қарсысындағы үш үлкен мемлекеттік ғимарат өртенді. Сонымен қатар, бомба әскери қалашықтың көлік тұрағына да тиіп, төрт әскери көлікті жарамсыз етіп, батальонның екі жауынгерін өлтірді. Тұрғындар да жарақат алып, қаза тапты. Сол күннен бастап Бахмач қаласына күн сайын бомбалар ұшырады. Тұрғындар қаладан жақын маңдағы ауылдарға көшіп кетті. Қала коммунистік Голодомор кезінде болғандай, арбалы қалаға айналды. Бахмач жолаушылар теміржол стансасының ғимараты, Гойденков бағындағы кооператив ғимараттарының тұрғын үй кешені (бір керемет сақталған ғимараттан басқа), монша мен кір жуу зауыты, сталиндік әскери қалашық, өртенген тоқыма фабрикасы мен тұқым зауыты, Заготзерно қоймалары және құс фермасы өртенді немесе зақымдалды. Қызыл Армияның командасы немістерді кез келген бағамен тоқтатуға ұмтылғандықтан, Бахмач үлкен күйреуге ұшырады. Неміс әкімшілігі қалада екі жылдан астам жұмыс істеді 19411943. 1943 жылы 9 қыркүйекте 75-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының әскерлері қаланы неміс басқыншылығынан азат етті. Қызыл Армияның оралуынан кейін КСРО НКВД билігі жергілікті халыққа қарсы террорлық науқанды бастады. Сонымен қатар, мәжбүрлі жұмылдыру басталды.
World War II immediately impacted the life of the city. The city council established round the clock duty. A commission was formed to provide assistance to evacuees, who were being taken east by trains. Trains carrying refugees, wounded soldiers of the Red Army, military equipment, and factory equipment intended for evacuation passed through the Bakhmach railway. There were quite a few of these trains at the Bahmach Homelsky and Bahmach Pasazhyrsky stations. Trains could not escape the hub because some of the tracks on bypass routes were damaged by devastating German air raids. On July 14, 1941, there were no free tracks at the Bahmach Kyivsky station. In the morning, trains with military personnel and fuel were gathered there. Trains with evacuees, refugees, and factory equipment waited to be sent to the rear. At two o'clock, German aviation bombed this cluster of trains, turning the Bahmach Kyivsky station into ruins. Fuel tanks on the rails did not burn but fell off their wheel pairs. The ground around burned, and in some places, railroad ties were burned down completely. During this memorable bombing for Bakhmach, surrounding streets were also affected. On the Communist Petrovsky Street (now Dankivskyi Shliakh), which ran parallel to the Bahmach Kyivsky station, not a single house survived, and all buildings were burned down completely. The Post Street, on the other side of the station, was also affected. The post office, the market square, and adjacent private and state owned estates were destroyed. During the air raid, other city buildings were also destroyed: the city council, power station, canteen, and some residential buildings. On August 21, 1941, the German aviation bombed the city again. This time, they bombed the Bahmach Passenger station and nearby suburbs. During this air raid, both state and private properties were damaged. However, the losses were much less than from the bombing on July 14. A bomb directly hit the newly built two story railway post building, three large state buildings across from the Bahmach Passenger station burned down. The bomb also hit the military town's car park, where it disabled four military vehicles and killed two soldiers from the battalion. Residents were injured and killed as well. From that day on, Bakhmach was bombed almost every day. The residents moved from the city to the nearest villages and hamlets. The city became a ghost town, like during the communist Holodomor. The building of the Bachmach Passenger railway station, the residential complex of cooperative buildings in Goidenkovy Garden (except for one miraculously preserved building), the bath and laundry plant, the Stalinist military town, the burnt textile factory and seed plant, the Zagotzerno warehouses, and the poultry farm were burned down or damaged. Due to the desire of the Red Army command to stop the Germans at any cost, Bachmach suffered enormous destruction. The German administration worked in the city for over two years – 1941–1943. On September 9, 1943, the troops of the 75th Guards Rifle Division liberated the city from German occupation. After the return of the Red Army, the NKVD of the USSR authorities began a terror campaign against the local population. Forced mobilization also began.
Ресейлік басқыншылық
2022 жылдың 26 ақпанында Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Бахмач арқылы кемінде 65 ресейлік әскери техника, ал оның шетінде тағы жүзге жуық әскери техника қозғалды. Жергілікті тұрғындар танк жолын уақытша заттармен бөгеп, Ресей сарбаздарын Киевке қарай қозғалмауға көндіріп, өздері көлік конвойын тоқтатуға тырысты. Бір адам танкке шығып, өз денесін жолды бөгеуге тырысты (оның денесі зардап шекпеді). Алайда әскери техника қозғалысын жалғастырып, Ресей әскерлері бірнеше рет әуеге оқ атқан.
During the Russian invasion of Ukraine on February 26, 2022, at least 65 units of Russian military equipment moved through Bakhmach, with about a hundred more on the outskirts. Local residents tried to stop the convoy on their own by blocking tank tracks with makeshift objects and convincing Russian soldiers not to move towards Kyiv. One man attempted to climb onto a tank and block the road with his body (he was not hurt). However, the military equipment continued to move, and Russian forces fired several shots into the air.
Ана тілінің таралуы (2001)
Украина орыс тілі95.03%4.51%
Ukrainian Russian95.03%4.51%
Білім беру және қоғам
Қаладағы әлеуметтік, мәдени және білім беру мекемелеріне үш күндізгі және бір кешкі орта мектеп, спорт залы, өнер мектебі, жергілікті тарих мұражайы, сегіз кітапхана, орталық аудандық аурухана, үш емхана, аудандық мәдениет үйі, теміржолшылар клубы және Студенттер үйі кіреді. Сондай-ақ, балалардың демалуы үшін темір жолы бар әйгілі саябақ бар.
Social, cultural, and educational institutions in the city include three full time and one evening secondary schools, a gymnasium, a school of arts, a local history museum, eight libraries, a central district hospital, three clinics, a district House of Culture, a railway workers' club, and a Student House. There is also a well known park with a children's railway for recreation.
Спорт
Қаланың "Агродим" деп аталатын футбол командасы бар, ол "Колос" стадионында матчтар ойнайды. Команда 2017 жылы Чернигов облысының чемпионатында жеңімпаз атанды.
The city has a football team called "Agrodim" which plays matches at the "Kolos" stadium. The team won the Championship of the Chernihiv region in 2017.