Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс католик шіркеуі Словакиядағы Словакия грек католик шіркеуі немесе Византия католик шіркеуі - Словакияда орналасқан sui iuris (автономды) Шығыс католик шіркеуі. Католик шіркеуінің жеке шіркеуі ретінде ол Киелі орынмен толық қатынаста. Шіркеу бір метрополиттік кафедрамен бірге бір шіркеулік провинция ретінде ұйымдастырылған. Оның литургиялық рәсімі Византиялық рәсімі болып табылады. 2008 жылы Словакияда грек-католик шіркеуінің 350 000 адамнан тұратын қауымы, 374 діни қызметкері және 254 шіркеу бар екені анықталды. 2017 жылы Католик шіркеуінің бүкіл әлем бойынша Словакияда 207 320 грек-католик бар, бұл барлық Шығыс католиктерінің шамамен бір пайызын құрайды.
Eastern Catholic Church
The Slovak Greek Catholic Church or Byzantine Catholic Church in Slovakia, is a sui iuris (autonomous) Eastern Catholic church based in Slovakia. As a particular church of the Catholic Church, it is in full communion with the Holy See. The church is organised as a single ecclesiastical province with one metropolitan see. Its liturgical rite is the Byzantine Rite. In 2008 in Slovakia alone, the Greek Catholic Church in Slovakia had some 350,000 faithful, 374 priests and 254 parishes. In 2017, the Catholic Church counted 207,320 Greek Catholics in Slovakia worldwide, representing roughly one percent of all Eastern Catholics.
Тарих
1646 жылы қазіргі Шығыс Словакияны қамтитын аумақтағы Ужгород одағының бірауыздан қабылданғанынан бастап словак грек-католик шіркеуінің тарихы бірнеше ғасыр бойы русендік грек-католик шіркеуінің тарихымен үндесті. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін грек-католик русино және словактардың көпшілігі Чехословакия территориясына, оның ішінде Прешов және Мукачево епархияларына кірді. Прешов епархиясы 1818 жылы 22 қыркүйекте құрылды, 1937 жылы венгрлік приматтың юрисдикциясынан алынып тасталды және тікелей Киелі орынға бағынышты болды, ал Венгриядағы Прешов епархиясының 21 приходы Мискольцтің жаңа экзархатына құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Транскарпатиядағы Мукачево епархиясы Кеңес Одағына қосылды, сондықтан Прешов епархиясына Чехословакияда қалған барлық грек католиктері кірді. 1950 жылы сәуірде коммунистер елді басып алғаннан кейін Прешов қаласында "синод" шақырылды. Онда бес діни қызметкер мен бірнеше дін адамдары Риммен одақ бұзылғандығын мәлімдейтін құжатқа қол қойып, оларды Мәскеу патриархатының, кейін Чехословакияның православие шіркеуінің құзырына қабылдауды өтінді. Грекия католик шіркеуінің епискобы Прешовтың құрметті Павел Петро Гойдич өзінің көмекшісі, құрметті Василий Хопкомен бірге тұтқындалды және епископ Гойдич 1960 жылы түрмеде қайтыс болды. 1968 жылы Прага көктемінде бұрынғы грек-католик шіркеулеріне Риммен қарым-қатынасын қалпына келтіруге рұқсат етілді. 292 еншілес қауымның 205 мүшелері дауыс берді. Бұл Дубчектің сол жылы Кеңес Одағының басып кіруінен аман қалған бірнеше реформасының бірі болды. Алайда олардың шіркеу ғимараттарының көпшілігі православие шіркеуінің қолында қалды. 1989 жылғы "Кепілдік революция" кезінде коммунизм құлатылғаннан кейін шіркеудің меншігі біртіндеп Словакияның грек-католик шіркеуіне қайтарылды. Бұл процесс 1993 жылы, Чехословакияның Чех Республикасы мен Словакияға бөлінуімен аяқталды. Чехиядағы грек-католиктер үшін 1996 жылы Чехиядағы Апостольдық Экзархатты құрып, экзархатқа көтерілген бөлек Апостольдық Викариат құрылды (қазір Рус католикалық шіркеуінің бөлігі болып саналады); 2007 жылғы Annuario Pontificio ол сол кезде 177 704 адал, 37 діни қызметкер және 25 приходқа дейін өскенін көрсетті. Словакияның өзінде папа Иоанн Павел II 1997 жылы Кошице апостолдық экзархатын құрды. Рим папасы Бенедикт XVI 2008 жылдың 30 қаңтарында бұл епархияны епархия деңгейіне көтерді және сонымен бірге Братиславаның жаңа византиялық епархиясын орнатты. Ол Прешовты митрополия деңгейіне көтерді, словак грек-католик шіркеуін sui iuris митрополиясы ретінде құрды.
Since the unanimous acceptance of the Union of Uzhhorod on the territory that includes present day eastern Slovakia in 1646, the history of the Slovak Greek Catholic Church was intertwined with that of the Ruthenian Greek Catholic Church for a period of several centuries. At the end of World War I, most Greek Catholic Ruthenians and Slovaks were included within the territory of Czechoslovakia, including two eparchies, Prešov and Mukačevo. The eparchy of Prešov, created on September 22, 1818, was removed in 1937 from the jurisdiction of the Hungarian primate and subjected directly to the Holy See, while the 21 parishes of the eparchy of Prešov that were in Hungary were formed into the new exarchate of Miskolc. After World War II, the eparchy of Mukačevo in Transcarpathia was annexed by the Soviet Union, thus the eparchy of Prešov included all the Greek Catholics that remained in Czechoslovakia. After communists seized the country in April 1950, a "synod" was convoked at Prešov, at which five priests and a number of laymen signed a document declaring that the union with Rome was disbanded and asking to be received into the jurisdiction of the Moscow Patriarchate, later the Orthodox Church of Czechoslovakia. Greek Catholic bishop Blessed Pavel Petro Gojdič of Prešov along with his auxiliary, Blessed Basil Hopko, were imprisoned and bishop Gojdič died in prison in 1960. During the Prague Spring in 1968, the former Greek Catholic parishes were allowed to restore communion with Rome. Of the 292 parishes involved, 205 voted in favor. This was one of the few reforms by Dubček that survived the Soviet invasion the same year. However, most of their church buildings remained in the hands of Orthodox Church. After communism was overthrown in the 1989 Velvet Revolution, Church property was gradually returned to the Slovak Greek Catholic Church. This process was almost completed by 1993, the year after the dissolution of Czechoslovakia into the Czech Republic and Slovakia. For Greek Catholics in the Czech Republic, a separate Apostolic Vicariate was created, elevated in 1996 to an exarchate thus forming the Apostolic Exarchate in the Czech Republic (now considered part of Ruthenian Catholic Church); the 2007 Annuario Pontificio indicated that it had by then grown to having 177,704 faithful, 37 priests and 25 parishes. In Slovakia itself, Pope John Paul II created an Apostolic Exarchate of Košice in 1997. Pope Benedict XVI raised this to the level of an Eparchy on January 30, 2008 and at the same time erected the new Byzantine rite Eparchy of Bratislava. He also raised Prešov to the level of a metropolitan see, constituting the Slovak Greek Catholic Church as a sui iuris metropolitan Church.
Шетелде
АҚШ пен Канадада словак грек-католиктері Рутен грек-католик шіркеуінің құзырына кіреді, ал Торонтодағы Кирилл және Мефодий әулиелерінің экзархаты словак грек-католиктері үшін епархиядан қысқартылды және 2022 жылы Рутен билігіне берілді.
In the United States and Canada, the Slovak Greek Catholics fall under the jurisdiction of the Ruthenian Greek Catholic Church, with the Exarchate of Saints Cyril and Methodius of Toronto for Slovak Greek Catholics reduced from an eparchy and transferred to Ruthenian authority in 2022.