Кіріспе
Түркияның 150 ұнатпаған тұлғалары (Yüzellilikler) - 1922 жылы 11 қазанда Түркияның Тәуелсіздік соғысы аяқталғаннан кейін Түркия Республикасынан сүргінге айдалған Осман империясының жоғары лауазымды тұлғаларының тізімі. Түркияның Ангорадағы (Анкара) Ұлы Ұлттық Ассамблеясы 1 қарашада 1922 жылы Сұлтандықты жойды, ал Осман империясының соңғы сұлтаны VI Мехмед persona non grata деп жарияланды. 1922 жылы 17 қарашада Стамбулдан британдық HMS Malaya әскери кемесіне отырып, ол жер аударылды және 1926 жылы 16 мамырда Италияның Санремо қаласында қайтыс болды. Тізімді 1924 жылы 23 сәуірде Түркияның Ұлы Ұлттық Ассамблеясы құрды және 1924 жылы 1 маусымда қайта қаралды. Бұрынғы императорлық билік елитасын нысанаға алу арқылы ол Империя мен Республика арасындағы саяси және мәдени үзілісті қайта растады. Алдын ала тізімде 600 адам болды, ол Лозанна шартына сәйкес 150-ге дейін келісілді.
The 150 personae non gratae of Turkey (Yüzellilikler) is a list of high ranking personages of the Ottoman Empire who were exiled from the Republic of Turkey shortly after the end of the Turkish War of Independence with the Armistice of Mudanya on 11 October 1922. The Sultanate was abolished by the Grand National Assembly of Turkey in Angora (Ankara) on 1 November 1922, and the last Ottoman Sultan, Mehmed VI, was declared persona non grata. Leaving Istanbul aboard the British warship HMS Malaya on 17 November 1922, he was sent into exile and died in Sanremo, Italy, on 16 May 1926. The list was created on 23 April 1924, by the Grand National Assembly of Turkey, and revised on 1 June 1924. By targeting the former Imperial ruling elite, it reaffirmed the political and cultural break between the Empire and the Republic. The preliminary list contained 600 individuals, negotiated down to its final form of 150 with the Treaty of Lausanne.
Тізім
+ Осман әулеті мен Император соты No. Атауы Сипаттама 1 Кираз Хамди Сұлтанның көмекшісі 2 Зек генерал Хадеме и Хасса 3 Кайсерили Шабан Аға Хазин и Хасса Мюфеттиши (Осман орталық қоймасының инспекторы) 4 Şükrü Tütüncübaşı 5 Шеркарин Явер 6 Миралай Тахир 7 Серявер Авни 8 Рефик бұрынғы Хазин и Хасса Мюдюру ве Дефтер и Хакани Эмини + Императорлық үкіметNo. Атауы Сипаттама 9 Өргіплю Мустафа Сабри Эфенди бұрынғы шейх-ул-Ислам 10 Әли Рүсті Әділет министрі 11 Джемал Артин Ауыл шаруашылығы және сауда министрі 12 Какачи Хамди Паша бұрынғы теңізшілдік министр 13 Рүмбеёғлы Фахретдин бұрынғы білім және әділет министрі 14 Кызылхансерли Ремзи бұрынғы ауыл шаруашылығы және сауда министрі 15 Хади Паша генерал және Севр келісімінің қол қоюшысы 16 Риза Тевфик Болукбашы бұрынғы Шура жылы Мемлекеттік Реиси және Севр келісімінің қол қоюшысы 17 Решат Халис Швейцариядағы бұрынғы Осман елшісі және Севр келісімінің қол қоюшысы + Кува и Инзибатие No. Атауы Сипаттама 18 Сүлеймен Шефик Паша Кува и Инзибатие Бас қолбасшысы 19 Болгар Тахсин Атлы әскер капитаны (Шефик Пашаның көмекшісі) 20 Ахмет Рефик полковник Кува и Инзибатие, Эркан и Харбие Рейси 21 Тарик Мүмтаз Кува и Инзибатие Митралиоз және Дамат Ферит Пашаның көмекшісі 22 Али Надир Паша Кува и Инзибатие, Измир армия корпусының қолбасшысы 23 Каймакам Феттах Кува и Инзибатие және Немрут Мустафа Дивань Харп мүшесі 24 Чопур Хаки Кува и Инзибатие мүшесі + Осман империясының провинцияларының губернаторлары (лейтеат) No. Атауы Сипаттама 57 Черкес Этем 58 Решит Черкес Этемнің ағасы 59 Тевфик Черкес Этемнің ағасы 60 Эшреф Кушчубашы 61 Хажи Сами Шеркес Кушчубашының ағасы 62 Измирли Кіші Этем капитан бұрынғы Ахисар Каймакам 63 Дюзели Мехмет улы Сами 64 Бурханиели Халил Ибрагим 65 Демиркапылы Хажи Ахмет Сусурлуктан + Черкес Конгресіне қатысушы елшілерNo. Атауы Тақырыбы 66 Сүмбұллы ауылынан Бағ Осман, Хендек 67 Ыбырайым Хаққы бұрынғы Измит Мутасаррифи 68 Саит Береев 69 Тахир Берзек 70 Хармантепе ауылынан Маан Ширин, Адапазары 71 Теке ауылынан Хоча Омер ұлы Хөсейін, Талустанбей ауылынан Соке Ереглиси 72 Бағ Камил, Адапазары 73 Хамет Ахмет 74 Маан Әли 75 Қараосман ауылынан Харун Решит, Кирмасты 76 Ескішехерлі Қызыл Хожа 77 Биғалы Нұри Бейдің ұлы Иса 78 Шахын Қазымбек ауылынан Шәубе, Адапазары 79 Сарамич ауылынан Гөнен Кумпаз 80 Саахит Байденнен Гөнен 81 Кечелер ауылынан бұрынғы майор Ахмет, Гөненнен Саит 82 Саиди Дава 83 Ахмет Нұри + полиция қызметкерлері. Атауы Сипаттама 84 Тахсин Стамбул полициясының бұрынғы директоры 85 Кемал Стамбул полициясының бұрынғы көмекші директоры 86 Испартали Кемал Emniyeti Umumiye директорының көмекшісі 87 Хафиз Саит Стамбул полисі Müdüriyeti Birinci Kısım Başmemuru 88 Шереф Стамбул полисі Müdüriyeti Birinci Şube Müdürü 89 Хачи Кемал Арнавуткой Merkez Memuru 90 Намық Polis Başmemurlarından 91 Недим Şişli комиссары 92 Фут бұрынғы Измир Merkez Memuru, Эдирне полициясының директоры және Ялова Каймаха 93 Йолгечен Юсуфли полиция қызметкері 94 Адана Сакаллы бұрынғы Cemil Unkapanı Merkez Memuru 95 Мазлум бұрынғы Büyükdere Merkez 96 Фут Беёглу Екінші комиссар + бұрынғы журналистер No. Атауы Сипаттама 97 Мевланзаде Рифат Бей Сербесті газетінің иесі және "Азаттық және келісім" партиясының мүшесі 98 Саит Молла "Истанбул газеті" газетінің иесі, түрік тілінде басылған 99 Измирли Хафиз Исмаил "Муссават" газетінің иесі және бұрынғы редакторы 100 Рефик Халит Карай "Айдеде" газетінің иесі және бұрынғы "Поста Телеграф" Мүсісі Мумусиси 101 Бахриели Али Кемал Бандырма "Адалет" газетінің иесі 102 Нейир Мустафа "Хақиқат" газетінің иесі Селаникте Темин және Эдирнедегі "Эльевм" газетінің иесі 103 Ферит Кюлью газетінің бұрынғы редакторы 104 Рефий Сева Улунай "Алемдар" газетінің иесі 105 Пливан Кадриван "Алемдар" газетінің иесі 106 Али Кадинан Задемир "Адам" газетінің иесі 107 Ади Трабзанидағы "Мұсават" газетінің иесі және бұрынғы "Дарли Хади" газетінің иесі 108 Садыр Исеке Бали Хессан Исекешмет газетінің иесі 101 Бахсан Фур Фур Фур Фурмерзон Фёзиев Иле Иле Илефетт Иле Баль Бали Изанин Изанин бас иегері Бахер Бахер Бадырма газетінің и басқалары 108 Садыр Садыр Хадиль Газет газетінің и басқалары мен басқалардың иесі Садыр Хюльюльюльльль Газет газетінің и басқалары Ислама Газет газетінің и басқалардың иесі 109 Режирр Хадильль Газет газетінің иесі Садиль Газет Газет Газет Газет Газет газетінің и басқалардың Ислама Газетінің иесі Садиль Газет Газетінің и Ельльльль Газетінің и рек Бали Садильльльльльльльль Газеттпппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппп�...
+ Imperial GovernmentNo. Name Description 9 Ürgüplü Mustafa Sabri Efendi former Sheikh ul Islam 10 Ali Rüşdi Minister of Justice 11 Cemal Artin Minister of Agriculture and Trade 12 Cakacı Hamdi Pasha former Minister of the Navy 13 Rumbeyoğlu Fahrettin former Minister of Education and Minister of Justice 14 Kızılhançerli Remzi former Minister of Agriculture and Trade 15 Hâdi Pasha General & signer of Treaty of Sèvres 16 Rıza Tevfik Bölükbaşı former Şura yı Devlet Reisi & signer of Treaty of Sèvres 17 Reşat Halis former Ottoman Ambassador to Switzerland & signer of Treaty of Sèvres
+ Kuva i İnzibatiyeNo. Name Description 18 Süleyman Şefik Pasha Kuva i İnzibatiye Commander In Chief 19 Bulgar Tahsin Cavalry Captain (adjutant of Şefik Pasha) 20 Ahmet Refik Colonel Kuva i İnzibatiye, Erkan ı Harbiye Reisi 21 Tarık Mümtaz Commander of Kuva i İnzibatiye Mitralyöz and adjutant of Damat Ferit Pasha 22 Ali Nadir Pasha Kuva i İnzibatiye, Commander of İzmir Army Corps 23 Kaymakam Fettah Kuva i İnzibatiye & Nemrut Mustafa Divanı Harp member 24 Çopur Hakkı Kuva i İnzibatiye member
+ Governors (vali) of the provinces of the Ottoman Empire (vilayet)No. Name Description 25 Gümülcineli İsmail former governor of Bursa 26 Konyalı Zeynelabidin Ayandan 27 Fanizade Mes'ud former Cebelibereket (Osmaniye) Mutasarrıfı 28 Miralay Sadık Hürriyet ve İtilaf Fırkası leader 20 Bedirhani Halil Râmi former Malatya Mutasarrıfı 30 Giritli Hüsnü former Mutasarrıf of Manisa 31 Nemrud Mustafa former Court Martial Judge 32 Hulusi former Mayor of Uşak 33 Hain Mustafa former District Governor of Adapazarı 34 Hafız Ahmet former Müftü of Tekirdağ 35 Sâbit former Mutasarrıf of Afyonkarahisar 36 Celâl Kadri former Mutasarrıf of Gaziantep 37 Adanalı Zeynelabidin General Editor of Hürriyet ve İtilaf 38 Vasfi Hoca former Evkaf Nazırı 39 Damat Ali Galip former Governor of Harput 40 Ömer Fevzi Müftü of Bursa 41 Aziz Nuri former assistant Governor of Bursa 42 Ahmet Asım İzmir Kadı Müşaviri 43 Nâtık former Istanbul Muhafızı 44 Âdil former Minister of the Interior 45 Mehmet Ali Bey former Minister of the Interior 46 Salim Mirimiran former Governor and Deputy Mayor of Edirne 47 Hoca Raish zâde İbrahim Mutasarrıf for the Greeks in Kütahya 48 Abdurrahman Governor of Adana during the Franco Turkish War 49 Ömer Fevzi member of parliament from Şarkikarahisar 50 Adil Mülazım, known as "torturer" 51 Refik Mülazım, known as "torturer" 52 Şerif former Kırkağaç Kaymakamı 53 Mahmut Mahir former Çanakkale Mutasarrıfı 54 Emin former İstanbul Merkez Kumandanı 55 Sadullah Sami former Kilis Kaymakamı 56 Osman Nuri former Mutasarrıf of Bolu and former Dahiliye Nezareti Dava Vekili
+ Çerkes Ethem and accomplicesNo. Name Description 57 Çerkes Ethem 58 Reşit brother of Çerkes Ethem 59 Tevfik brother of Çerkes Ethem 60 Eşref Kuşçubaşı 61 Hacı Sami brother of Eşref Kuşçubaşı 62 İzmirli Küçük Ethem captainformer Akhisar Kaymakamı 63 Düzceli Mehmet oğlu Sami 64 Burhaniyeli Halil İbrahim 65 Demirkapılı Hacı Ahmet from Susurluk
+ Participant envoys to Çerkes KongresiNo. Name Description 66 Bağ Osman from Sümbüllü köyü, Hendek 67 İbrahim Hakkı former İzmit Mutasarrıfı 68 Sait Beraev 69 Tahir Berzek 70 Maan Şirin from Harmantepe köyü, Adapazarı 71 Hüseyin son of Hoca Ömer from Teke köyü, Söke Ereğlisi 72 Bağ Kamil from Talustanbey köyü, Adapazarı 73 Hamete Ahmet 74 Maan Ali 75 Harun Reşit from Karaosman köyü, Kirmastı 76 Eskişehirli Hızır Hoca 77 İsa son of Bigalı Nuri Bey 78 Kazım from Şahinbey köyü, Adapazarı 79 Lampaz Yakup from Tuzakçı köyü, Gönen 80 Kumpat Hafız Sait from Bayramiç köyü, Gönen 81 former major Ahmet from Keçeler köyü, Gönen 82 Sait davavekili from İzmir 83 Şamlı Ahmet Nuri
+ Police officersNo. Name Description 84 Tahsin former Director of Istanbul Police 85 Kemal former assistant director of Istanbul Police 86 Ispartalı Kemal assistant director of Emniyeti Umumiye 87 Hafız Sait former Istanbul Polis Müdüriyeti Birinci Kısım Başmemuru 88 Şeref former Istanbul Polis Müdüriyeti Birinci Şube Müdürü 89 Hacı Kemal former Arnavutköy Merkez Memuru 90 Namık Polis Başmemurlarından 91 Nedim Commisar of Şişli 92 Fuat former İzmir Merkez Memuru, Director of Edirne Police and Yalova Kaymakamı 93 Yolgeçenli Yusuf police officer in Adana 94 Sakallı Cemil former Unkapanı Merkez Memuru 95 Mazlum former Büyükdere Merkez Memuru 96 Fuat former Beyoğlu İkinci Komiseri
+ JournalistsNo. Name Description 97 Mevlanzade Rifat Bey owner of Serbestî & member of Freedom and Accord Party 98 Sait Molla owner of Istanbul Gazetesi, printed in Turkish 99 İzmirli Hafız İsmail owner and former editor of Müsavat Gazetesi & member of Darülhikmet 100 Refik Halit Karay owner of Aydede Gazetesi & former Posta Telgraf Müdür ü Umumisi 101 Bahriyeli Ali Kemal owner of Bandırma Adalet Gazetesi 102 Neyir Mustafa owner of Hakikat Gazetesi in Selanik Teemin and Elyevm in Edirne 103 Ferit former editor of Köylü Gazetesi 104 Refii Cevat Ulunay owner of Alemdar Gazetesi 105 Pehlivan Kadri of Alemdar Gazetesi 106 Fânî zâde Ali İlmi owner of Ferda Gazetesi in Adana 107 Trabzonlu Ömer Fevzi one of the owners of Balıkesir İrşad Gazetesi 108 Hasan Sadık owner of Halep Doğru Yol Gazetesi 109 İzmirli Refet owner and director of Köylü Gazetesi
+ OthersNo. Name Description 110 Tarsuslu KamilPashazade Selami 111 Tarsuslu KamilPashazade Kemal 112 Süleymaniyeli Kürt Hakki 113 İbrahim Sabri son of Şeyhülislam Mustafa Sabri Hoca 114 Bursalı Cemil factory owner 115 Çerkes Ragıp well known English spy 116 Haçinli Kazak Hasan officer during French invasion 117 Süngülü Davut bandit leader 118 Çerkes Bekir Binbaşı 119 Necip brother in law of factory owner Bursalı Cemil 120 Ahmet Hulusi former Umur u İslamiye Müfettişi of İzmir 121 Uşaklı Madanoğlu Mustafa 122 Remzi son of Yusuf from Tuzakçı köyü, Gönen 123 Zühtü son of Hacı Kasım from Bayramiç köyü, Gönen 124 Şakir son of Kocagözün Osman from Balcı köyü, Gönen 125 Koç Ali son of Koç Mehmet from Muratlar köyü, Gönen 126 Aziz son of Mehmet from Ayvacık köyü, Gönen 127 Osman son of Bağcılı Ahmet from Keçeler köyü, Gönen 128 İzzet son of Molla Süleyman from Yıldız köyü, Susurluk 129 Kâzım son of Hüseyin from Muratlar köyü, Gönen 130 Arap Mahmut son of Bekir from Balcı köyü, Gönen 131 Gardiyan Yusuf from Rüstem köyü, Gönen 132 Eyüp son of Ömer from Balcı köyü, Gönen 133 İbrahim Çavuş son of Talustan from Keçeler köyü, Gönen 134 İbrahim son of Topallı Şerif Balcı köyü, Gönen 135 İdris son of Topal Ömer from Keçeler köyü, Gönen 136 Kurhoğlu İsmail from Bolcaağaç köyü, Manyas 137 İshak son of Muhtar Hacı from Keçeler köyü, Gönen 138 İshak son of Yusuf from Kayapınar köyü, Marmara 139 Sabit son of Ali Bey from Kızlık köyü, Manyas 140 Selim son of Veli from Balcı köyü, Gönen 141 Osman son of Makinacı Mehmet from Çerkes Mahallesi, Gönen 142 Kâmil son of Kadir from Değirmenboğazı köyü, Manyas 143 Galip son of Hüseyin from Keçidere köyü, Gönen 144 Salih son of Çerkes Sait from Hacıyakup köyü, Manyas 145 İsmail brother of Maktul Şevket from Hacıyakup köyü, Manyas 146 Deli Kasım son of Abdullah from Keçeler köyü, Gönen 147 Kemal son of Hasan Onbaşı from Çerkes Mahallesi, Gönen 148 Kâzım Efe brother of Kâmil son of Kadir from Değirmenboğazı köyü, Manyas 149 Pallaçoğlu Kemal from Kızlık köyü, Gönen 150 Tuğoğlu Mehmet from Keçeler köyü, Gönen