Кіріспе

Канадалық кәсіпкер және саясаткер Патрик Бернс (6 шілде 1856 - 24 ақпан 1937) - Канадалық фермер, ет ораушы, кәсіпкер, сенатор және меценаты. Өздігінен бай адам болған ол әлемдегі ең ірі біріктірілген ет орау империясының бірі - П. Бернс & Co. -ны құрып, өз заманының ең бай канадалықтарының біріне айналды. Ол 1912 жылы Альбертада Калгари штатында басталған ірі төрт батыс ірі қара корольдерінің бірі ретінде құрметке ие. Ол мал шаруашылығын шынайы құмарлық деп білген. Бернстің мал шаруашылығы Оңтүстік Альбертаның өте үлкен аумағын алып жатыр, ол Кокрейнен АҚШ шекарасына дейін өз жерінен ешқашан шықпай жүре алатынымен мақтанады. Оның ата-анасы 1848 жылы Ұлы ашаршылыққа байланысты Ирландияның Майо округінен көшіп келген, ал натурализация процесінің бір бөлігі ретінде отбасы аты Бёрнге, кейіннен Бернске қысқартылды. Отбасы 1864 жылдың көктемінде Ошава аймағынан солтүстікке қарай Онтариодағы Киркфилд деген шағын қауымға көшіп барды, онда Бернс балалық шағының көп бөлігін өткізді. Патрик мектепте аз оқыған, бірақ ата-анасынан еңбекқорлық пен үнемділік туралы көп нәрсе үйренген. Бернс Луи Риелдің көтерілісіне дейін Манитобада қосалқы шаруашылықты жалғастырды, бірақ біртіндеп ірі қара мал сатып алуға және ет сатуға кірісті. Ол ет қаптаушы ретінде өз ісін несиеге сатып алынған сиырмен 4 долларға сатты. Ол Виннипегтен жүк тасуды бастады және көршілерінің малын Виннипег базарына айдап әкелді. 1885 жылы ол өзінің ірі қара малын сатып алып, сата бастады.

Альберта

Бернс 1890 жылы Калгариге көшіп келіп, өзінің алғашқы ірі мал сою залын құрды. 1898 жылы ол Калгариде, одан кейін Ванкуверде, Эдмонтонда, Принс-Альберт пен Реджинада үйлерді құрды. Содан кейін ол кең көлемде мал бағумен айналысып, үлкен жер учаскелерін сатып алды. Оның компаниясы П. Бернс & Co. (кейіннен Бернс Фудс) Канаданың батысындағы ең ірі ет орау компаниясы болды. 1901 жылы ол Лондон қаласында шағын рәсімде Пентиктондағы Айлин Эллиске үйленді. Калгариде Бернс өзінің және жаңа қалыңдығының үйін салып жатыр екен. 4-ші көше мен 13-ші даңғылдың батыс-шығысындағы Бёрнс-Манорды Пэттің досы, әйгілі сәулетші Фрэнсис Раттенбери жобалаған. Бұл 18 бөлмелі құмтастан салынған үлкен үй, оған премьер-министрлер мен патшалар келді. Құрылыс екі жылға созылды, ал бұл аралықта ерлі-зайыптылар Стивен даңғылында орналасқан Альберта қонақ үйінде тұрды. Бернстердің 1906 жылы Калгариде туған Патрик Майкл Бернс деген бір ұлы болды. 1912 жылы ол Калгари Стампедін бастаған Үлкен Төртінің бірі болды. А. Е. Крос, А. Дж. Маклин және Джордж Лейнмен бірге олар 100 000 доллар қаржы ұйымдастырды және бұл іс-шараны "Жер бетіндегі ең үлкен ашық ауада шоу" деп атады. Бёрнс содан кейін 38000 ірі қара, 1500 жылқы және 20000 қоймен алты жеке ранчоға ие болды. Оның компаниясы, Burns Foods, Калгари, Эдмонтон, Ванкувер, Принс-Альберт және Регина қалаларында күн сайын 1,070 ірі қара, 6,000 шошқа және 3,000 қой шауып алатын мал сою орындары бар еді. Бернс зауытында санитарлық жағдай өте жақсы, ал техникалық жағынан Канаданың батысында бұрын-соңды болмаған деңгейде болды. Ақырында Уиннипег, Сиэтл, Австралия және Ұлыбританияда филиалдар ашылды. Бернс мал сою өндірісін өзгертуге мүмкіндік берді. Дәстүр бойынша, жануарлардың көп бөлігі қалдықтарға айналды, бірақ оның озық мал сойылатын орындарымен Бернс қалпына келтірілетін өнімдердің тізімін кеңейте алды, оған былғары, сабынға май, сүйек ұны мен өндірілген бұйымдар, тыңайтқыштар, глицерин, қылшық пен тіпті көптеген дәрі-дәрмек та кірді. Бернс қайғылы оқиғаға байланысты қайтып табылмаған өнім тек шошқалардың сыңғырлауы ғана екенін айтып, оны саясаткерлерге сату мүмкіндігін күлді. Бёрнс Бірінші дүниежүзілік соғыста шетелдегі әскерлерді етпен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Мысалы, 1917 жылдың бірінші жартысында ол Францияда әскерилерге 2000 тоннадан астам шошқа етін жөнелтті. Соғыстан кейін Бельгия Солтүстік Америка компаниясынан етпен қамтамасыз етуді көздеді. Америкалық дистрибьюторлар шақыруды қабылдай алмай, Бернс қираған елге көмекке келді.

Британдық Колумбия

1900 жылдардың басында 1914 жылға дейін ол Grand Trunk Pacific Railway құрылысында жұмысшылар үшін негізгі ет жеткізушісі болды. "Фоли, Уэлч және Стюарт" атты қайықтардан бірі, "Скейна" британдық Колумбиядағы темір жол құрылысындағы лагерьлерге Бернстің сиыр етін жеткізу үшін пайдаланылды. Бұл жердің қонысы ірі қара мал жайылымдары үшін қолайлы емес, сондықтан да құлдыраған. Жерді "Бурнс-Борг" деп атады және 1940-жылдарға дейін өзінің бастапқы күйін сақтады, содан кейін торфты жинау басталды және батпақтың бөліктері қазылып алынды. 1907 жылы Доминик Бернс бауырлас Ванкувердегі "Бернс Фудс" компаниясының алғашқы мал сою залын салуды қадағалады. 1969 жылы бұзылған кезде бұзылған ғимаратты бұзған адам, қалың кірпіш қабырғалары бар, бұзылған ғимаратты көрген ең қиын ғимарат екенін айтты. 1910 жылы Доминик Ванкувердің Гранвилл көшесінде Ванкувер блогын салдырды. Доминик ғимарат 1912 жылы аяқталғаннан кейін пентхаусқа көшіп келіп, 1933 жылы қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. Ғимарат өзінің үлкен сағаттық мұнарасымен танымал және өзінің көрнекті орны, Ванкувердің орталық бөлігіндегі ең биік жері және 20-шы ғасырдың басында құрылыс бумасын бейнелейтін Эдвардтық коммерциялық ғимараттардың алғашқы үлгісі болып табылатын керемет тарихи құндылыққа ие. Блейкберн көмір кеніші, Принстон мен Коулмонт маңындағы, Бернстің тағы бір кәсібі болды.

Боу Вэлли ранчосы

Боу Вэлли фермасы оның ірі қара империясының штаб-пәтері болды. Бернс сонымен қатар, жердің көршілес бөліктерін сатып алды. Ақырында, Боу долындағы Бернс ранчосына солтүстікте қазіргі Стампид паркі, шығыста Боу өзені, оңтүстікте 146-шы даңғыл және батыста МакЛеод Трейл кірді, бұл кез-келген стандарттар бойынша үлкен мүлік, бірақ оның мал шаруашылығы империясының кішкентай бөлігі ғана. 1928 жылы ол өзінің Бернс Фудс компаниясындағы үлесін 15 миллион долларға (1928 жылы 15,0 доллар соңғы жылдары шамамен 1 миллионға тең) Доминион Секьюритиске сатты және компанияның аты Бернс & Co. Ltd. болып өзгертілді. Оның иелігіндегі басқа да ранчолар: Уиллоу Крик, Гленгарри (44), Брэдфилд, Тоу Дот, Рио Альто, Линехум, Флайнинг Е және К.К. Ол 1904 жылы Франциядағы Аннесидегі Фондири Паккард құйып берген үш 750 фунт саңылауды Сент-Мария соборына сыйға тартты. Қондырғылар ескі ғимараттың қазіргі собор құрылысында пайдаланылған жалғыз бөлігі болды. Ол Пинчер-Криктегі Альберт Лакомбтың "Эрмитажын" салуға қаржы бөлді және Миднапорда Лакомб еміру үйіне жер сыйлады, оны өз есебінен қамтамасыз етті. Бернс білімді жоғары бағалаған. Ол Калгаридегі Батыс Канада колледжін, қазіргі Батыс Канада орта мектебін құруға үлес қосты, Альберта университетіндегі Сент-Джозеф колледжінің құрылысын қаржыландырды, жаңа мектеп ғимаратының құрылысын қаржыландырды, жаңа тұрғын үйді және Ванкувердегі Ванкувер колледжінің кеңейтуіне жер берді. 1914 жылы 11 тамызда ол Канада үкіметі соғысқа арналған Канаданың шекарашыларының толық "Легионын" (атты мылтық полкінің) жабдықтауға 10 000 фунт ұсынды. 1914 жылы Папа Бенедикт XV оны Ұлы Григорий орденінің кавалер-командующийы етіп тағайындады, ол осындай құрметке ие болған алғашқы канадалық болды. Ол сондай-ақ Иерусалимнің Сент-Джон орденінің рыцары және Калгаридің 31-ші полкінің құрметті полковнигі болды. Кейбір Maple Leaf өнімдері Burns атауын сақтайды, бірақ көбі қайта аталды.

Альбертаның ең ұлы азаматы

125 жылдығына орай "Кальгари геральд" газеті "Біздің ең ұлы альберталық" атты іздеу жұмыстарын ұйымдастырды. Облыстағы ең ірі азаматтық журналистика жобасы ретінде қаралған жобада оқырмандар 125 адамды ұсынды. Топ-10 тізімі бірнеше ай бойы ойланып, пікір алысып, дауыс беру арқылы жасалды. Бернспен бірге тізімге бұрынғы премьер-министр Питер Лоугид, бұрынғы мэр және вице-губернатор Грант МакЭван және Famous Five мүшесі Нелли МакКлунг кірді. 2008 жылдың 16 қазанында Бернс Херитет Парктегі гала-сарада провинцияның ең керемет азаматы атанды. "Геральд" газетінде "Оның оқиғасы Альбертаның оқиғасы. Оның күресі, арманы, табысы мен қайырымдылығы біздің батыс мінезіміздің өзегін анықтайды".

Мал шаруашылығына әсер ету

Бернс Альбертада мал шаруашылығының өсуінің басты күші болды. Ол таза тұқымды Херефордтардың үлкен қораларын сатып алып, оларды басқа шаруаларға малдың қан тұқымын жақсартуға көмектесті. Қысқы ауа райы кезінде мал шаруашылығын бастаушы болған Бёрнс қыста 250 мың тонна шөп жинап, басқа малшыларды да қыста мал азықтандыру әдістерін қолдануға көндірді. Ол базарға мал жеткізу үшін мал қоралары мен жем-шөп қораларын жаңартып, мал азығын дайындаудың заманауи әдістерін енгізді.