Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Pendulum төрелік, басқаша соңғы ұсыныс төрелік деп аталады (немесе "FOA") немесе бейсбол төрелік, арбитр әрбір тараптардың ұсыныстарын бірін таңдайды мүдде төрелік түрі болып табылады (немесе мүмкін барлық) даулы мәселелер. Мысалы, еңбек ұжымдық келіссөздер жағдайында кәсіподақ жалақыны 7% -ға көтеруді талап етуі мүмкін, ал менеджмент 3% -ды ұсына алады. Төреші шешім қабылдағанда 3% немесе 7% үстеме төлейді. Бұл процедура тараптар дәлелдемелерді ұсынатын және төреші фактілерді анықтаушы ретінде әрекет етіп, үкім шығаратын әдеттегі мүдделік төрелікке қарсы келеді. Еңбек келісімшарттары бойынша дауларда бұл дауды шешу процедурасы келісімшарттық төреліктің жалпы түрі болып табылады. Мүмкін, ең танымал мысал - баскетбол лигасының жалақы төрелігі, онда белгілі бір ойыншылар өздерінің командасының жалақы ұсынысын қабылдамай, өз жалақыларын төрелік етуді таңдай алады. Соңғы ұсыныстың төрелігі АҚШ-та қоғамдық одақ келісімшарттарын анықтау үшін ұжымдық келіссөздердің орнына немесе келіссөздер сәтсіз аяқталған кезде келісімшартты анықтау механизмі ретінде кеңінен қолданылады. ААҚ-ның негізгі мақсаты мен әсері тараптарды келісімге келуіне талпындыру болып табылады. Келіссөздер барысында келісімге келмейтін тараптар FOA бойынша кейбір немесе барлық төрелік мәселелерде толық жоғалту қаупіне ұшырайды. Бұл белгісіздік тараптар төрелік шешім қабылдап, одан құтылатын төрелік шешімнің "бағасы" болып саналады. Керісінше, дәстүрлі төрелікте тараптар төрешіге даулы мәселелерді шешу үшін жүгіну мүмкіндігіне ие болады, бұл төрешіге "әдемі" сотты жасауға құқық береді. Төлемді қолдаудан басқа, FOA пайдалану тараптарды төрелік кезінде ақылға қонымды ұстанымдарды қабылдауға итермелейді, өйткені ақылға қонымды емес ұстаным, әрине, анағұрлым ақылға қонымды бәсекелестік ұсыныстың пайдасына қабылданбайды. FOA алғаш рет 1960 жылдары еңбек қатынастары зерттеушісі Карл Стивенс тарапынан тараптарды келісімге жеткізу стратегиясы ретінде ұсынылды. Кәдімгі төрелік менеджмент пен еңбек арасындағы келіспеушіліктерді шешу үшін ереуілдерге балама ретінде жиі қолданылған. Бірақ зерттеулер көрсеткендей, тараптар аралықта қалады, себебі төреші олардың арасындағы айырмашылықты бөліп береді деп күтеді. Бұл жағдайда, сіздің ұсынысыңыз неғұрлым ақылға қонымсыз болса, соғұрлым жақсы. Осылайша көптеген адамдар төрелік шешімнің даналығына күмән келтірді. Стивенс проблеманы шешу үшін және келіссөз жүргізушілерді дауларды өз бетінше шешуге шақыру үшін соңғы арбитраждық ұсынысты жасады.
Pendulum arbitration, otherwise known as final offer arbitration (or "FOA") or baseball arbitration, is a type of interest arbitration in which the arbitrator chooses one of the parties' proposals on each (or perhaps all) disputed issues. For example, in the case of labor collective bargaining, a trade union may demand a wage increase of 7% and the management may offer 3%. The arbitrator's decision has to choose between awarding a 3% or a 7% increase. This procedure is opposed to conventional interest arbitration, in which the parties present evidence and the arbitrator acts as fact finder and crafts an award. In disputes over labor contracts, this dispute resolution procedure is known to be a common type of contract arbitration. Perhaps the most well known instance is salary arbitration in Major League Baseball, where a certain class of players may elect to arbitrate their salary instead of accepting their team's salary offer. Final offer arbitration is widely used to determine public union contracts in the United States, either as a substitute for collective bargaining or as a mechanism to determine the contract when bargaining has failed. A primary purpose and effect of FOA is to encourage the parties to arrive at a settlement. Parties who fail to compromise during negotiations risk a total loss on some or all arbitrated issues under FOA. This uncertainty is considered a "cost" of arbitration that the parties can avoid by settling. By contrast, in conventional arbitration, parties are more likely to call on the arbitrator to decide disputed issues, giving the arbitrator the power to craft a "reasonable" award. In addition to promoting settlement, use of FOA leads parties to adopt reasonable positions during the arbitration, because an unreasonable position will almost certainly be rejected in favor of a more reasonable competing proposal. FOA was first suggested in the 1960s by the labor relations scholar Carl Stevens as a strategy for driving parties to agreement. Conventional arbitration was already in frequent use as an alternative to strikes for resolving disagreements between management and labor. But research showed that parties were remaining far apart in the expectation that the arbitrator would simply split the difference between them. In that case, the more unreasonable your offer, the better you fared. Thus many people questioned the wisdom of arbitration. Stevens created final offer arbitration to address the problem and to encourage negotiators to solve disputes on their own.
АҚШ-тан тыс маятниктік төрелік
Чилидің Еңбек және әлеуметтік қауіпсіздік министрі Хосе Пиньера осы механизмді пайдаланатын ұлттық заңға енгізудің ізашарсы болды. Шынында да, Чилидің 1979 жылғы Еңбек реформасы арнайы ұжымдық келісімдер үшін маятниктік төрелік етуді талап етеді. Чили заңдары тараптардан төрешіге кеткен шығындарды толық төлеуді талап етеді, бұл да төрешіліктен аулақ болып, екіжақты келісімдерге қол жеткізуге талпындырады. Заңмен жеке арбитрлердің тізілімі құрылды (экономистер мен заңгерлер, олардың біртұтас немесе бір бөлігі келісімге сәйкес таңдалады, келісімшарттың шарттарын шешу үшін. Сарапшылардың пікірінше, Чилидегі бұл жүйе өте табысты болып шықты және оны кейінгі үкіметтер бұзған жоқ. Австралия жаңалықтарды пайдалану үшін өтемақыны анықтау бойынша жаңалықтарды жариялаушылар мен цифрлық платформалар арасындағы келіспеушіліктерді шешу үшін соңғы ұсынысты төрелікпен шешетін болады.
Chile's Secretary of Labor and Social Security José Piñera pioneered the introduction in a national law utilizing this mechanism. In fact, Chile's 1979 Labor Reform mandates pendulum arbitration for special collective bargaining cases. The Chilean law also required the parties to pay the full cost of the arbitrator, another incentive to try to avoid the arbitration and reach bilateral agreements. The law created a register of private arbitrators (economists and lawyers with a solid reputation for expertise and fairness), some or all of whom the parties shall agree to select, to decide conclusively the terms of the contract. There is consensus among experts that this system in Chile has proved very successful, and it has not been disturbed by subsequent governments. Australia will use final offer arbitration to settle disagreements between news publishers and digital platforms in determining compensation for the use of news.