Кіріспе

Темір бронь - әскери кемелерде және шектеулі дәрежеде бекіністерде қолданылатын әскери бронь түрі. Темірді пайдалану темірден "қапланған" кемеге сілтеме ретінде темірден жасалған терминді пайда етті. Кемелерді броньмен жабдықтау үшін жеткілікті мөлшерде қол жетімді ең алғашқы материал темір, балқытылған немесе құйылған болатын. Темірді теңіздің броньдары үшін ешқашан қолданбаған болса да, материалдың арзандығына байланысты, оны құрлықтағы бекіністерде қолданған. Жер пайдалану үшін құйма темірден жасалған броньдың белгілі үлгісі - Грусон мұнарасы, оны алғаш рет 1868 жылы Пруссия үкіметі сынады. 1203 жылы алыстағы шығыста брондалған кемелер жасалды. Батыста олар алғаш рет Франция 1859 жылы темірлі "Ла Глоир" атты алғашқы мұхитты ашқанда кең тараған. Британдық әскери-теңіз флоты 1860 жылы HMS Warrior кемесімен жауап берді, бұл үлкен, ауыр қаруланған және броньды темір кемелермен әскери қарулану жарысын тудырды. Алғашқы тәжірибелер балқытылған темірдің құйма темірден артық екенін көрсетті, ал балқытылған темір кейіннен теңізде қолдануға қабылданды. Британдықтардың темір броньды жетілдіруге күшін 1861 жылы әскери министр лорд Герберт құрған темір жөніндегі арнайы үкіметтік комитет басқарды. Оның мүшелерінің арасында, кеме жасаудан зейнетке шыққанға дейін 80 темір кеме жасаған, белгілі инженер-құрылысшы Уильям Фэрберн болды. Басқа мүшелерге металлург Джон Перси, азаматтық инженер Уильям Пол және Корольдік инженерлер, Корольдік артиллерия және Корольдік флот өкілдері кірді. Бұл комитет 1861 және 1865 жылдар аралығында төрт жыл жұмыс істеді, осы уақыт ішінде ол металлургиямен ең жақсы жұмыс істейтін броньды жасады, оның өндірісі мен сапасын жақсартудың жолдарын ұсынды және темірден жасалған кемелерге қарсы тиімді атуды дамытуға көмектесті. Мысалы, темір қаруды жасау үшін екі процесс қолданылды. Біріншісі - балғамен соғылған кезде, үлкен темір кесектері немесе құйылған темір қорытпалары дәнекерлеу температурасына дейін қыздырылып, ауыр болат балғалардың астына қойылады. Қайталап соққылағаннан кейін, бұл түйіршіктер бір қатты пластинаға айналып, қажетті пішін мен өлшемге ие болды. Құрамында темір бар темір пластиналар бар, олар HMS Warrior сияқты алғашқы темір кемелерде қолданылған. Екінші әдіс - төгілу. Ол үшін темір түйіршіктерін бір-біріне үстіне үйіп, оларды дәнекерлеу температурасына дейін қыздырып, екі темір дөңгелектің арасынан өткізеді. Бастапқыда темірді өндіру қиын болды, өйткені ол үлкен көлемді және үлкен қуатты машиналарды қажет етті. Алайда, 1863 жылы арнайы комитет екі түрлі пластинаны сынағанда, катушканың сапасы біркелкі болғандықтан, қапталған темірдің балғамен соғылғаннан артық екенін анықтады. Комитет пен темір өндірушілер 1865 жылдан бастап әскери кемелерде стандартты болып табылатын, оралған пластинаны қалай оңай өндіруге болатыны туралы бірлесіп жұмыс істеді. Комитет темір броньмен ағаш арқалықтарды қолдану мәселесін қарастырды. Ертедегі еуропалық темір бронь 18 және 36 дюйм (шамамен бір жарым метр) қатты ағашпен бекітілген төрт пен бес дюйм (шамамен 10 - 13 см) қапталған темірден тұратын. Көптеген сынақтардан кейін комитет ағаштан жасалған суреттердің бөлінуі болдырмағанын, соққының кеменің құрылымына зақым келтіруінен сақтанғанын және күшті үлкен аумаққа таратып, енудің алдын алғанын анықтады. Ағаш пен темірдің пайда болуының кемшілігі - өте ауыр. Ағаштан жасалған арқалықтарды азайту немесе жою бойынша жүргізілген тәжірибелер салмақты үнемдеу үшін сәтсіз болып шықты. Комитет сонымен қатар болаттан жасалған қаруды сынақтан өткізді, өйткені оның мүшелері қатаң қару неғұрлым қатал болса, соғұрлым жақсы бұрылады немесе оқ атудан қорғайды деп ойлады. Алайда, сол кезде өндірілген болат тиімді бола алмай, өте сымбатсыз болып шықты. Темір, жұмсақ, иілген, бұзылған және бұрмаланған, бірақ бірге ұсталған және тиімді қорғаныс құралы болып қала берді. Сонымен қатар, ламинатталған броньмен тәжірибелер жүргізілді, бірақ олар ешқандай жақсартуға әкелмеді және бір пластиналар артықшылыққа ие болды. АҚШ-тағы Азаматтық соғыс кезінде жасалған көптеген кемелер ламинатталған броньды қолданды, бірақ бұл тиісті қалыңдықтағы бір пластиналарды өндіруге арналған құралдардың болмауымен қажет болды. Қарудың қалыңдығы мен салмағының артуына байланысты ерте кезден темір немесе дәнекерленген болат табақтарды темір қаруы бетінде қатаруға ұсыныс жасалды. Бұл ұсыныстарды жүзеге асыру үшін жасалған �...