Кіріспе

Өсімдік майы немесе өсімдік майы - жануарлар майынан немесе мұнайдан айырмашылығы, өсімдіктерден алынатын майлар. Өсімдік майының үш негізгі түрі бар, олар өсімдіктің тиісті бөліктерін алу тәсілдерімен де, алынған майдың сипатымен де ерекшеленеді. Өсімдік майлары мен майлары тарихи түрде өсімдіктің бір бөлігін қысымға салып, майды сығу арқылы алынады. Мацерацияланған майлар өсімдіктердің бөліктері қосылған базалық майдан тұрады. Эфирлік майлар өсімдіктерден дәнекерлеу арқылы алынатын ұшпалы хош иісті қоспалардан тұрады.

Өсімдік майлары мен майы

Өсімдік майлары мен майлары көбінесе өсімдік майлары деп аталады. Бұлар триглицеридтер негізінде жасалады және канола майы сияқты тамақ майы, какао майы сияқты қатты майлар, зығыр майы сияқты бояуларда қолданылатын майлар және өнеркәсіптік мақсаттарда қолданылатын майлар жатады. Престелген өсімдік майы майы бар өсімдіктен (әдетте тұқымнан) екі түрдің біріне қарай май престерін қолдану арқылы алынады. Ең көп таралған - бұрандалы пресс, ол металл корпустың ішінде үлкен диаметрлі металл бұрандадан тұрады. Май тұқымы корпусқа енгізіледі, онда бұрандалар тұқымдарды ұсақтап, қысым жасайды, бұл майды престің бүйіріндегі кішкентай тесіктер арқылы шығарады. Қалған тұтқыр заттарды немесе басқа мақсаттар үшін пайдаланылады. Май престері қолмен немесе электрмен жұмыс істей алады. Мұнай сығудың екінші түрі - бұл ұшқыш сығу, онда поршень цилиндрге соғылып, тұқымдарды ұсақтап, майды шығарады. Рам престері, әдетте, бұрандалы престерге қарағанда тиімдірек. Соңғы уақытта механикалық май престерінің дизайнын жақсартуға қызығушылық пайда болды, әсіресе дамушы елдерде. Мысалы, MIT D зертханасында жасалған пресс арақ майын алу үшін 800-1000psi күш жұмсауға қабілетті. Мұнайды механикалық жолмен шығаратын өнеркәсіптік машиналарды экспеллер деп атайды. Көптеген экспеллер мұнайдың мөлшерін арттыру үшін жылу мен қысымды қосады. Егер температура 120 °F-тан аспаса, майды "салқын қысылған" деп атауға болады. Қазіргі заманауи өсімдік майы өндірісінде майлар әдетте химиялық жолмен, гексан сияқты еріткішпен алынады. Химиялық экстракция механикалық экстракцияға қарағанда арзан және тиімді, үлкен масштабта, өсімдіктің қатты денелерінде тек 0,5-0,7% май қалдырады, механикалық экстракция үшін 6-14% -ға қарағанда.

Мацерацияланған майлар

Мацерацияланған немесе инфузияланған майлар - шөптер немесе гүлдер сияқты басқа заттар қосылған майлар. Әдетте, пайдаланылатын май - тамақ өнімдерінің май түріндегі май.

Эфирлік майлар

Эфир майы май емес, ол дәмдеуіштер мен хош иісті заттар жасауға, сондай-ақ денсаулыққа пайдалы хош иісті заттармен емдеуге арналған ұшпалы хош иісті қоспалар. Эфирлік майлар әдетте дестилляция арқылы алынады. Мацерация эфир майларын алу құралы ретінде де қолданылады. Бұл процесте, мысалы, пияз, сарымсақ, қышқыл және ащы бадам эфирлік майын алу үшін пайдаланылады, өсімдік материалы өсімдіктегі ұшқыш қоспаларды босату үшін жылы суда мацерацияланады.