Киров облысының қаласы: тарихы, Vyatka атауы, 1374 жылы негізі қаланды. Славян, новгородтықтар мен финно-угорлық халықтардың бірігу ортасы. Қазақша мәлімет!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киров облысындағы қала, Ресей.
City in Kirov Oblast, Russia
Бұл қала 1934 жылға дейін Вятка өзенінің атымен Вятка деп аталған.
The city was previously known as Vyatka , after the Vyatka River, until 1934,
Қала 1374 жылы (кейбір деректер бойынша 1181 жылы) негізі қаланды, бұл оны Ресейдегі ең көне қалалардың бірі етеді.
The city was founded in 1374 (according to other sources in 1181), which makes it one of the oldest cities in Russia.
Князьдік және республика
Орталық Ресей мен Волга аймағындағы жергілікті славян тайпасы – вятичтер (сонымен қатар виятичтер деп те аталады) новгородтық словеньдермен және финно-угор халықтарымен араласты. "Вятка елінің тарихына" сәйкес, қала Баласков даласында 1181 немесе 1199 жылы негірленген. Археологиялық мәліметтерге сүйенсек, қаланың пайда болуы 13 ғасырдың ортасына жатады, сол кезде новгородтық ушкуйниктер Болғарға жол тартқанда оны тонаған. Вятка басқа солтүстік ресейлік Псков және Новгород республикалары сияқты халық жиналысы (вече) арқылы басқарылды. 14 және 15 ғасырдың соңында вятич жасақтары Устюг, Новгород және Кама мен Волга аймағындағы татар жерлеріне шабуыл жасады. 1412 жылы қаланың жанында вятичтер мен устюжандар арасында шайқас болды. Шайқас түнде, кейін Раздерихинский деп аталған шатқалда өтті. Бір дерек бойынша, устюжандар вятичтерге татарлардан қорғану үшін көмекке келген, екінші дерек бойынша, олар москвалық князьдермен бірігіп, қаланы жаулап алуды жоспарлаған. Осы оқиғаларды еске алу үшін вятичтердің "Свистопляска" халықтық фестивалі пайда болды және шатқалдың жағасында Архангел Михаил атындағы шағын шіркеу салынды. Вятка Мәскеу азамат соғысы кезінде Звенигород Юрийін қолдады, ал оның тарапы Василий II-ге жеңілгеннен кейін, Мәскеу әскерлері Вятканы бағындыру үшін екі рет жіберілді, нәтижесінде ол Мәскеудің үстемдігін қабылдауға мәжбүр болды, бірақ маңызды автономиясын сақтап қалды. 1480 жылдары Мәскеудің Вяткаға қарсы бірнеше сәтсіз жорықтарынан кейін, ол 1489 жылы толығымен Мәскеу құрамына қосылды.
The native Slavic tribe in Central Russia and the Volga region, the Vyatichi (also called Viatichi), mixed here with the Novgorodian Slovenes and Finno Ugric peoples. According to the "Tale of the Vyatka Country", the city was founded on the Balaskov Field either in 1181 or in 1199. Based on archaeological data, the emergence of the city should be attributed to the middle end of the 13 century. when Novgorodian ushkuyniks plundered it on their way to Bolghar. Vyatka was governed by a public assembly (veche) like the other northern Russian republics of Pskov and Novgorod. At different times in the late 14th and 15th centuries, Vyatka militias raided Ustyug, Novgorod and Tatar lands in the Kama and Volga regions. In 1412, a battle took place near the city between the Vyatchans and Ustyuzhans. The battle took place at night in a ravine, later named Razderikhinsky. According to one version, the Ustyuzhans came to the aid of the Vyatchans for defense against the Tatars, according to another, they, in alliance with the Moscow princes, wanted to capture the city. In memory of those events, the Vyatka folk festival "Svistoplyaska" appeared, and a chapel in the name of Archangel Michael was built on the bank of the ravine. Vyatka supported Yury of Zvenigorod during the Muscovite Civil War, and after his party lost to the victorious Vasily II, the Muscovite armies were sent twice to subjugate Vyatka until it was eventually forced to accept the suzerainty of Moscow, while retaining a significant amount of autonomy. After several unsuccessful campaigns by Moscow against Vyatka in the 1480s, the latter was finally annexed in 1489.
Ресей патшалығы
17 ғасырда Хлыновтың әскери маңызы саудамен алмастырылды: Семенов жәрмеңкесіне Сібір, Урал, Померания және басқа да аймақтардан саудагерлер келді. 1657 жылы Вятка епархиясы құрылды. Осы жерде Вятка жылнамалары жазылды. Кремль Алексей Ресейдің тұсында толығымен қайта салынды. Оның ұлы Петр билігінде өндіріс орнатылды. Хлынов бүкіл Ресейге саз мүсіндері мен сыбызғыларымен танылды. Қаланың ең көне сақталған ескерткіші – Ассампион соборы (1689), бес дөңгелек күмбездермен биік тұрған еңсерген құрылыс. 1780 жылы Екатерина II қаланың атын Вятка деп өзгертіп, оны Вятка облысының орталығы етті. Қала сонымен қатар, әсіресе Александр Герцен, Александр Витберг және Михаил Салтыков-Щедрин сияқты адамдар үшін жер аудару орны болды. 1934 жылғы желтоқсанда қала жақын жердегі Уржумда туған, бірақ өмірінде бұл қалаға ешқашан келмеген, 1 желтоқсанда қаза тапқан кеңестік коммунистік партияның қайраткері Сергей Кировтың құрметіне аталды.
In the 17 century, the military significance of Khlynov was replaced by trade: merchants from Siberia, the Urals, Pomerania and other regions came here for the Semenovskaya Fair. In 1657, the Vyatka Diocese was established. It was here that the Vyatka chronicles were created. The Kremlin was completely rebuilt during the reign of Alexis of Russia. Under his son Peter, manufactory production was established. Khlynov became known throughout Russia for its clay statuettes and whistles. The town's oldest surviving monument is the Assumption Cathedral (1689), an imposing structure surmounted by five globular domes. In 1780, Catherine the Great renamed the town Vyatka and made it the seat of Vyatka Governorate. The town also served as a place of exile, notably for Alexander Herzen, Alexander Vitberg, and Mikhail Saltykov Shchedrin. In December 1934, it was renamed after the Soviet communist party functionary Sergey Kirov, who was assassinated on December 1, who was born in nearby Urzhum, despite him never visiting the city himself.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Киров – облыстың әкімшілік орталығы. Әкімшілік бөліністер шеңберінде ол 134 ауылдық елді мекенмен бірге Киров қаласы ретінде біріктірілген, бұл аудандармен тең мәртебеге ие әкімшілік бірлік. Киров қаласы 4 қалалық округке бөлінеді: Ленинский, Октябрьский, Пervомайский және Нововяцкий. Трифонов монастыры кешенінің жанында Ежов көлі орналасқан, оның бойымен экологиялық жол салынған. Көлде монастырьдің әдемі көрінісін ұсынатын кеме тоқтау орны бар. Спасская көшесі бойымен төмен қарай жылжысаңыз, революцияға дейінгі Вятканың алғашқы сауда орталықтарының бірі – Клобуков дүкенін көресіз, ол модерн стилінде салынған. Оның жанында 1763 жылы негізі салынған, қаланың ең танымал ғибадатханаларының бірі – Спасский соборы орналасқан. Қаланың орталық бөлігінен Горбачев көшесі бойымен шатқал өтеді. Оның рельефі Горбачев және Карл Маркс көшелерінің қиылысында қалыптасқан, сол жерде Вятка университетінің ботаникалық бағы мен КСРО-ның 60 жылдығы алаңы (Грин атындағы алаң) құрылды. Азаматтық сәулет өнерінің ең көне ескерткіші – Спасская және Казанская көшелерінің қиылысында орналасқан Питейный дом үйі. Үйдің ең алғашқы жазбасы 1771 жылға дейін барады. Қазір онда облыстық жергілікті тарих мұражайының көрмелері орналасқан. Қаланың әдемі үйлері мен сарайлары Московская, Спасская, Преображенская, Казанская және Ленин көшелері бойында орналасқан. Булычев сарайы – готикалық сәулеттің ерекше үлгісі, қаладағы ең әдемі ғимараттардың бірі. Революцияға дейінгі капиталистік стильдің мысалдары – Веретенников банкі мен Сыртқы сауда банкі ғимараттары. Репиннің егістігі мен Аршауловтың үйі – тас сәулеттің бірнеше мысалы ғана. Қала орталығындағы ғибадатханалар тізімі, жоғарыда аталғандардан басқа, мыналарды қамтиды: Спасо-Преображенский монастырі (1696–1883), Саров Серафим соборы (1904), Иоанн Креститель шіркеуі (1717), Архангел Михаил капелласы (1866, 1999 жылы қалпына келтірілді), Znamenskaya (Царево-Константиновская) шіркеуі қоңырау мұнарасымен (1778, қалпына келтірілді), Феодоровская шіркеуі (1913, 2007 жылы қиратылған шіркеу орнына жаңа ағаш шіркеу салынды. 2022 жылы ағаш шіркеу өртеніп кетті, шіркеуді бастапқы жобаға сәйкес қайта құру жоспарлануда), Илияс пайғамбар капелласы (2003), "Барлық қайғылылардың қуанышы" иконасына (2012) арналған шіркеу, Исаның қасиетті жүрегінің католик шіркеуі (1903, қызмет шіркеу үйінде өткізіледі). Қаланың әр жерінде тағы да көптеген ғибадатханалар мен капеллалар орналасқан. Заманауи стильдің бірегей үлгісі – бастапқы жоба бойынша салынған Пионерлер сарайы ғимараты. Ол саябақтың ортасында орналасқан, және жоғары қарай желбіреген қызыл пионер галстугы түріндегі стильді шатыры бар. Қаланың солтүстік бөлігінде, Филейка ауданында, Кеңес дәуірінің танымал символы – шаңғыдан секіру кешенін көруге болады. Олардың ең ірісінің биіктігі 90 метр, ол шатқалдың үстіндегі орналасқандығымен және жағалауға жақындығымен бірігіп, әсерлі көрініс тудырады.
Kirov is the administrative center of the oblast. Within the framework of administrative divisions, it is, together with 134 rural localities, incorporated as the City of Kirov—an administrative unit with the status equal to that of the districts. The city of Kirov is divided into 4 urban districts: Leninsky, Oktyabrsky, Pervomaysky and Novovyatsky. Next to the complex of the Trifonov Monastery is the Yezhovsky Lake, along which there is an eco trail. Among other things, there is a pier on it, which offers a wonderful view of the monastery. Further down Spasskaya Street there is a Klobukov store – one of the first shopping centers of pre revolutionary Vyatka, made in the Art Nouveau style. Next to it is the Spassky Cathedral, one of the most iconic temples of the city, founded in 1763. A ravine runs through the central part of the city, along Gorbachev Street. Its relief was beaten in the area of the intersection of Gorbachev and Karl Marx Streets, where the Botanical Garden at Vyatka University and the square of the 60th anniversary of the USSR (Square named after Grin) were created. The oldest monument of civil architecture is a Piteyniy dom house located at the intersection of Spasskaya and Kazanskaya streets. The earliest mention of the house dates back to 1771. Now there are exhibitions of the regional Museum of local lore. Beautiful mansions and mansions of the city are located along the streets of Moskovskaya, Spasskaya, Preobrazhenskaya, Kazanskaya and Lenin. Bulychev's mansion is a special example of Gothic architecture, one of the most beautiful buildings in the city. Examples of the pre revolutionary capitalist style are the buildings of the Veretennikov Bank and the Bank of Foreign Trade. Repin's estate and Arshaulov's house are just a few examples of elegant stone architecture. The list of temples in the city center, in addition to the above, includes: the Spaso Preobrazhenskiy Convent (1696 1883), the Cathedral of Seraphim of Sarov (1904), the Church of John the Baptist (1717), the Chapel of the Archangel Michael (1866, restored in 1999), the Znamenskaya (Tsarevo Konstantinovskaya) Church with a bell tower (1778, restored), Feodorovskaya Church (1913, in 2007 a new wooden one was built on the site of the destroyed church. In 2022, the wooden church burned down, the church is expected to be recreated according to the original project. ), the Chapel of the Holy Prophet Elijah (2003), the Church in honor of the Icon of the Most Holy Theotokos "Vsekh skorbyashchikh radost" (2012), the Catholic Church of the Sacred Heart of Jesus (1903, services are held in the parish house). There are many more temples and chapels located throughout the city. A unique example of modern is the building of the Palace of Pioneers, created according to the original project. It is located in the middle of the park and is a structure with a stylized roof in the form of a red pioneer tie, waving upwards. In the northern part of the city, in the Fileyka district, you can see one of the famous symbols of the Soviet era a complex of ski jumps. The most important of them has a height of 90 meters, which, combined with the location on the top of the ravine, near the embankment, gives an impressive effect.
Мәдениет
Киров – Волга-Вятка аймағының ең маңызды мәдени орталықтарының бірі.
Kirov is one of the most important cultural centers of the Volga Vyatka region.
Мұражайлар
Қалада шамамен 38 түрлі музей бар. Вятка Васнецов атындағы көркемсурет мұражайы – Ресейдегі ең көне көркемсурет мұражайларының бірі. Оның құрылу идеясы Вятка жерінің туған жерлестері Виктор және Аполлинарий Васнецовтарға тиесілі. Тұрақты көрмеге Иван Айвазовскийдің, Васнецов ағайындыларының, Иван Шишкиннің, Василий Суриковтың, Илья Репиннің және басқа суретшілердің картиналары, сондай-ақ Вятка облысының мәдениеті, өнері және фольклорының туындылары кіреді. Мұражайдың бірнеше филиалы жеке ғимараттарда орналасқан және онда он бес мыңнан астам экспонат бар. Жергілікті жерлерінің мұражай материалдары Вятка облысының тарихы мен табиғатына, оның флорасы мен фаунасына арналған. Мұражайда сирек кездесетін минералдардың жинағы да бар. Әртүрлі экзотикалық жануарлар жеке таныстырылған. "Приказная изба" мұражайының бөлімінде халықтың әртүрлі топтарының тұрмысына қатысты экспонаттар ұсынылған. Палеонтологиялық мұражайдың көрмесі Жердегі тіршіліктің даму тарихын қамтиды, мұнда тарихи жандардың көптеген мүсіндері қойылған. Циолковский атындағы авиация және ғарышкерлік мұражайы екі ғимараттан тұратын кешенде орналасқан, олардың бірі Циолковскийдің бұрынғы үйі. Ғарыш тақырыбындағы экспонаттар бар. "Ғарышты зерттеу", "Адамды ғарышқа ұшу", "Астрофизикалық құбылыстар", "Виртуалды ғарышкерлік" интерактивті залдары мен планетарий ашылды. Диорама мұражай-көрме орталығы Орталық саябақтағы көлдер каскадының ең жоғары нүктесінде орналасқан. Диорамалық полотноның негізгі композициялық орталығы – Вяткада болған 1917 жылғы желтоқсан революциялық оқиғаларының бейнесі. Көрме революцияға дейінгі Вятка, саудагерлердің өмірі және провинциалды қаланың дәстүрлері туралы айтады. Қаланың бірнеше мұражайлары Вяткада өмір сүрген белгілі тұлғаларға арналған. Жазушы Михаил Салтыков-Щедриннің үй-мұражайы, суретші Николай Хохряковтың мұражай-қоры және жазушы Александр Гриннің мұражайы тарихи ғимараттарда орналасқан. Теміржол көлігі мұражайы мен Халықтық білім беру тарихы мұражайы осы салалардың даму және қалыптасу тарихы туралы баяндайды. Шоколад, қант-жемс, мұзқаймақ мұражайлары ашылды. Вятка самовары мұражайының көрмесі самовардың қолөнер және фабрикалық өндірісінің, шай саудасының және шай ішу дәстүрінің тарихын көрсетеді.
There are about 38 different museums in the city. The Vyatka Vasnetsov Art Museum, one of the oldest art museums in Russia, was founded in 1910 by local artists. The idea of its creation belonged to the natives of Vyatka land Viktor and Apollinary Vasnetsov. The permanent exhibition consists of paintings by Ivan Aivazovsky, the Vasnetsov brothers, Ivan Shishkin, Vasily Surikov, Ilya Repin and other painters, as well as other works of culture, art and folklore of the Vyatka Region. The museum has several branches located in detached buildings and has over fifteen thousand exhibits. The materials of the Museum of Local Lore are devoted to the history and nature of the Vyatka Region, its flora and fauna. The museum also has a collection of rare minerals. Various exotic animals are presented separately. The department of the museum in the "Prikaznaya Izba" presents exhibits from the life of different segments of the population. The exposition of the Paleontological Museum concerns the history of the development of life on Earth, many figures of historical beings are exhibited here. The Museum of Tsiolkovsky, Aviation and Cosmonautics is located in a complex of two buildings, one of which is the former home of Tsiolkovsky. There are exhibits on space topics. Interactive halls "Space Exploration", "Manned cosmonautics" and "Astrophysical phenomena", "Virtual Cosmonautics" and a planetarium have been opened. The Diorama Museum and Exhibition Center is located at the top of the cascade of ponds in Central Park. The main compositional center of the diorama canvas was the image of the revolutionary events of December 1917, which took place in Vyatka. The exposition tells about the pre revolutionary Vyatka, about the life of merchants and the traditions of a provincial provincial town. A number of museums of the city are dedicated to famous people who lived in Vyatka. The House Museum of the writer Mikhail Saltykov Shchedrin, the Museum Estate of the artist Nikolay Khokhryakov and the Museum of the writer Alexander Grin are located in historical buildings. The Museum of Railway Transport and the Museum of the History of Public Education tell about the history of the development and formation of these spheres. Museums of chocolate, lollipops, ice cream have been opened. The exposition of the Vyatka Samovar Museum tells about the history of artisanal and factory production of samovar, tea trade and tea drinking.
Театрлар
Қаладағы ең көне театр – 1877 жылы құрылған Киров драма театры. Театрда Аристофан, А.Н. Островский, Ф.М. Достоевский, А.П. Чехов, М.А. Булгаковтың ең үздік пьесалары, сондай-ақ А.А. Платонов пен І.А. Буньиннің прозасы негізінде қойылымдар қойылады. Репертуарды шетелдік классика – Мольердің пьесасы, А. Дюманың прозасы бойынша қойылымдар көркейтеді. Қазіргі заманғы драмада Николай Коляда, Олег Богаев, Дмитрий Богославский, Ярослава Пулинович, Олег Михайлов, Юлия Тупикина сияқты авторлардың туындылары бар. Бұған қоса, театр шығармашылық лаборатория және талқылау клубы форматында заманауи отандық және шетелдік драматургтардың пьесалары бойынша қойылымдардың эскиздерін көрсетеді. "Спасскаядағы театр" репертуарында балаларға, жастарға және ересектерге арналған қойылымдар бар. 1935 жылы құрылған Киров Афанасьев қуыршақ театры – Ресейдегі ең көне қуыршақ театрларының бірі. Театр қолдауымен "Вятка – Балалық шақтың қаласы" фестивалі ұйымдастырылады. Фестиваль аясында Киров көрермендері Италиядан, Армениядан, сондай-ақ Ресейдің басқа да аймақтарынан келген қойылымдарды тамашалады.
The oldest theater in the city is the Kirov Drama Theater, founded in 1877. In the theater there are performances based on the best plays of Aristophanes, A. N. Ostrovsky, F. M. Dostoevsky, A. P. Chekhov, M. A. Bulgakov, on the prose of A. A. Platonov, I. A. Bunin. The repertoire is decorated with performances based on foreign classics – a play by Molière, prose by A. Dumas. Modern drama is represented by the names of Nikolai Kolyada, Oleg Bogaev, Dmitry Bogoslavsky, Yaroslava Pulinovich, Oleg Mikhailov, Yulia Tupikina. In addition, the theater holds screenings of sketches of performances based on plays by modern domestic and foreign playwrights in the format of a creative laboratory and a discussion club. The repertoire of "Theater on Spasskaya" includes performances for children, youth and adults. The Kirov Afanasyev Puppet Theater is one of the oldest puppet theaters in Russia, founded in 1935. The festival "Vyatka – the City of Childhood" is held with the support of the theater. As part of the festival, the Kirov audience could see performances from Italy, Armenia, as well as from other regions of Russia.
Кітапханалар
Қалада шамамен 28 кітапхана бар. Аймақтың орталық кітапханасы – Герцен кітапханасы, ол Ресейдегі ең ірі және ең көне кітапханалардың бірі. Балалар және жасөспірімдер әдебиетінің ірі жинақтары Грин кітапханасында және Киров жастар кітапханасында сақталған.
There are about 28 libraries in the city. The central library of the region is the Herzen Library, one of the largest and oldest libraries in Russia. One of the largest collections of children's and youth literature has the Grin Library and the Kirov Youth Library.
Цирк
Киров мемлекеттік циркі қаланың Орталық саябағының аумағында орналасқан, 1977 жылы құрылған. Цирк заманауи жабдықтармен жабдықталған және кез келген қойылымды – мұздағы цирк, судағы цирк сияқты – өткізе алады. Цирк жанында жылқы шаруашылығы, жануарларға арналған вольерлер мен артистерге арналған қонақ үй орналасқан.
Kirov State Circus is located on the territory of the Central Park of the city, was founded in 1977. The circus is equipped with modern equipment and can host any program: circus on ice, circus on water. The circus has a stable, aviaries for animals, and a hotel for artists is located next to the circus building.
Оқиғалар
"Вяткадағы керемет ойындар" халықаралық фестивалі 2012 жылдан бері өткізіліп келеді. Фестиваль барысында әртүрлі елдерден келген ертегі кейіпкерлерінің шеруі, жарыстар, концерттік бағдарламалар, шеберлік сабақтары, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі балаларға және қиын өмірлік жағдайға тап болғандарға көмек көрсету іс-шаралары ұйымдастырылады. "Вяткадағы романтика күндері" атты өнер фестивалі 2015 жылдан бері өткізіліп келеді. Фестиваль аясында қаланың мәдени орындарында (кітапханалар, мұражайлар, демалыс орталықтары) апта бойы өнерді жақсы көретіндерге арналған түрлі шаралар өтеді. Фестивальдің маңызды бөлігі – "Александр Грин сыйлығы" номинациясы бойынша Киров облысы әкімінің сыйлығын табыстау. "Вятка – балалық шақтың қаласы" халықаралық фестивалі әртүрлі мектептер мен бағыттардағы режиссерлер қойған ең жақсы театрлық қойылымдарды біріктіреді. Фестивальге жыл сайын Ресейдің аймақтарынан және шетелдерден өкілдер келеді. "Вяткадағы симфония" Ресей симфониялық оркестрлер фестивалі музыка өнерін жақсы көретін көрермендерге Ресейдің жетекші симфониялық оркестрлерінің, сондай-ақ Вятка аймағының ең үздік тобының бірі – В.А. Раевский атындағы Вятка симфониялық оркестрінің өнерін ұсынады.
The International festival "Fabulous Games on Vyatka" has been held since 2012. The festival includes a parade of fairytale heroes from different countries, contests, concert programs, master classes, as well as events to help children with disabilities and those in a difficult life situation. The art festival "Days of Romance on Vyatka" has been held since 2015. Within the framework of the festival — various events for art lovers, taking place during the week at the sites of cultural institutions of the city (libraries, museums, recreation centers). An obligatory component of the festival is the presentation of the Award of the Governor of the Kirov Region in the nomination "Alexander Grin Award". The international festival "Vyatka – the city of childhood" gathers the best theatrical performances staged by directors of different schools and directions. Representatives of Russian regions and foreign countries come to the festival every year. The Festival of Symphony Orchestras of Russia "Symphony over Vyatka" presents to lovers of musical art the work of the leading symphony orchestras of Russia, as well as one of the best ensembles of the Vyatka region — the Vyatka Symphony Orchestra named after V. A. Rayevsky.
Парктер мен алаңдар
Александр бағы. Қаладағы ең көне саябақ. Ол өзінің билігі кезінде Вяткаға келген император Александр I-нің есімімен аталады. Бақтан Вятка өзенінің әдемі көрінісі ашылады. Бақтың ерекшелігі – шатқалдың шетінде орналасқан ақ ротондалар. Киров паркі (Орталық парк). Қаланың Орталық саябағы, Киров тұрғындарының сүйікті демалыс орны. Ол үлкен аумақты алып жатыр, қала ортасындағы бір блок. Мұнда Киров циркі, әртүрлі аттракциондар кешені, оның ішінде айналмалы дөңгелек, спорттық жабдықтар бар. Парктің басты ерекшелігі – жасанды түрде жасалған көлдердің каскады, оның үстінде тарихи мұражай ғимараты – Диорама көтеріледі. Гагарин паркі қала орталығында, бұрынғы Вятка Александр Невский соборының орнында орналасқан. Ғибадатхана қиратылғаннан кейін, оның орнына қаланың орталық өнер және концерт мекемесі – Вятка филармониясы салынды. Филармонияны қоршаған аумақта Юрий Гагарин атындағы саябақ жасалды. Александр Грин алаңы қаланың тарихи орталық бөлігінен өтетін Блокадалық шатқалдың жазығында орналасқан. Алаңның орналасуына байланысты ландшафт ерекшеліктері жақсы пайдаланылған, оның тереңдігінде үлкен фонтан орналасқан. Алаңның дизайны Александр Грин шығармаларының романтикалық тақырыбына арналған. Вятка университетінің ботаникалық бағы. Ол да шатқалдың түбінде орналасқан. Бақтың тарихы 100 жылдан астам. Мұнда Вятка университетінің студенттері мен оқытушылары Кавказ, Қиыр Шығыс және Солтүстік Америкаға арналған экспозицияларды жинақтайды. Жеңіс паркі. Қазіргі саябақ орнында бұрын ауыл болған, оның көптеген тұрғындары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаза тапқан. Ауыл тұрғындарының ерлігін еске алу үшін оның орнында саябақ құру ұсынылды. Бұл идея 1970 жылы іске асырылды, аллеялар салынды, ескерткіш стела орнатылды, оның астында мәңгілік от жағылды. 2010 жылы ауылдың батырларының есімдері сақталған ескерткіш белгі орнатылды, оның жанына 1945 жылғы мамыр айында Рейхстагқа Совет туын алғашқылардың бірі болып тіккен Киров облысының тумасы Г.П. Булатовқа арналған барельеф орнатылды. 2015 жылы саябақта мемориалдық аллея салынды, оның басында Ресей маршалдарының – Соколов, Говоров, Вершинин және Коневтің бюстері орнатылды. Арбореум. Қаланың негізгі бөлігінен алыс орналасқан, 500 мың шаршы метрдей аумақты алып жатқан үлкен орман паркі. Арбореумда әлемнің әртүрлі аймақтарынан – Қиыр Шығыстан, Солтүстік Америкадан, Кавказдан, Орталық Азиядан, Жапониядан әкелінген ағаштар мен бұталар өседі. Барлығы 180-ге жуық жоғары сатылы өсімдік түрі бар. Жануарлар әлемі 440 түрден тұрады. Парк бойына жолдар мен көпірлер салынған, беседкалар мен орындықтар қойылған. Заречный паркі Вятка өзенінің оң жағалауында, тарихи орталыққа қарама-қарсы және өзен ағысымен шектелген. Кочуровский паркі. Батыс тұрғын ауданындағы саябақ Маршал Конев алаңы мен фермерлік базардың артында орналасқан. Комсомол паркінің 50 жылдығы (Пионерлер сарайының аумағы). Ол пирамида тәрізді қызыл шатыры бар, пионер галстугін еске түсіретін совет модернизмінің ерекше ескерткіші. Авторлық кіреберіс тобы мен сәулеттік нысандар осы стильді көрсетеді. Сарайдың жанында Азаматтық және Ұлы Отан соғысындағы Киров тұрғындарының ерлігіне арналған мемориалдық кешен орналасқан.
Alexander Garden. The oldest park in the city. It is named after Emperor Alexander I, who visited Vyatka during his reign. The garden offers a wonderful view of the Vyatka River. The hallmark of the garden is the white rotundas located on the edge of the ravine. Kirov Park (Central Park). The Central Park of the city, one of the favorite vacation spots of Kirov residents. It occupies a huge territory, a whole block in the middle of the city. Here is the Kirov Circus, a complex of attractions, including the Ferris ring, sports facilities. The main distinguishing feature of the park is an artificially created cascade of ponds, above which rises a Diorama – the building of the historical museum. Gagarin Park is located in the city center on the site of the former Vyatka Alexander Nevsky Cathedral. After the demolition of the temple, the building of the Vyatka Philharmonic, the central art and concert institution of the city, was built in its place. A park named after Yuri Gagarin was laid out on the territory surrounding the Philharmonic Hall. Alexander Grin Square is located in the lowlands of one of the parts of the Blockage ravine that runs through the entire historical central part of the city. Due to the location of the square, well used landscape differences are distinguished, in the depths of which a large fountain is located. The design of the square is dedicated to the romantic theme of the works of Alexander Grin. Vyatka University Botanical Garden. It is also located in the bottom of a ravine. The history of the garden has more than 100 years. Here students and teachers of Vyatka University gather a variety of expositions, including those dedicated to the Caucasus, the Far East and North America. Victory Park. On the site of the current territory of the park was the village, many residents of which gave their lives on the battlefields during the Second World War. In memory of the feat of the villagers in its place, it was proposed to set up a park. The idea was realized in 1970, when alleys appeared, a memorial stele was erected, under which the eternal flame was lit. In 2010, a memorial sign was erected in honor of the heroes of the village on which his names were immortalized, a bas relief dedicated to G. P. Bulatov, a native of the Kirov region, who was one of the first to plant the Soviet flag over the Reichstag in May 1945, was installed next to them. In 2015, a memorial alley was built in the park, at the beginning of which four busts of marshals of Russia were installed: Sokolov, Govorov, Vershinin and Konev. Arboretum. A large forest park away from the main part of the city, with an area of about 500 thousand square meters. On the territory of the arboretum there are trees and shrubs from different parts of the world: from the Far East, North America, the Caucasus, Central Asia, Japan. In total, there are about 180 species of higher plants. The animal world is represented by 440 species of animals. Paths and bridges have been laid throughout the park, gazebos and benches have been put up. Zarechny Park is located on the right bank of the Vyatka River, opposite the historical center and framed by the currents of the river. Kochurovsky Park. The park in western residential district is located behind the Marshall Konev Square and the farmer's market. 50th anniversary of the Komsomol Park (the territory of the "Palace of Pioneers"). It stands out as a unique monument of Soviet modernism with a pyramidal red roof in the form of a pioneer tie. The author's entrance group and architectural objects emphasize this style. Next to the palace there is a memorial complex dedicated to the heroism of Kirov residents on the battlefields of the Civil and Great Patriotic War.
Вятка қолөнерлері
Қаланың айрықша белгісі – түрлі халықтық қолөнерлер. Басты қолөнерлердің бірі – Дымково ойыншығы. Ол Дымково поселкесінде пайда болған, қазір Киров қаласының құрамында. Әр ойыншық өзгеше, оны бір шебер бастап соңына дейін жасайды. Ол өрнектерінің қарапайымдылығымен және түс палитрасының жарқындығымен ерекшеленеді. Дымково киімдерінің үлгілері заманауи сәндік дизайнерлердің жинақтарында көрініс тапқан. 2014 жылы Сочиде өткен қысқы Олимпиаданың ашылу салтанатында Дымково өрнегінің мотивтері пайдаланылды. Бір дерек бойынша, бұршақ ағаштан ою-өрнек жасау XVIII ғасырда Вяткаға келген. Бұршақ ағаштан жасалған бұйымдар ерекшелігімен көзге түседі және әдемілігімен, сирек кездесетіндігімен бағаланады.
The hallmark of the city is various folk crafts. One of the main crafts is the Dymkovo toy. It originated in the settlement of Dymkovo, now within the city limits of Kirov. Each toy is unique, one master works with it from beginning to end. It is characterized by the simplicity of patterns and brightness of the palette. Dymkovo outfits are reflected in the collections of modern fashion designers. The motifs of the Dymkovo ornament were used at the opening ceremony of the 2014 Winter Olympic Games in Sochi. Burr wood carving, according to one version, came to Vyatka in the XVIII century. Burr wood products are distinguished by their uniqueness and are valued for their beauty and rarity.
Көлік
Киров – ірі көлік торабы. Қаланың жанынан "Вятка" федералды тас жолы және Киров кіреберісімен байланысқан P243 федералды тас жолы – Кострома – Шария – Киров – Пермь өтеді. "Вяткаға" жақын орналасқан A123 федералды тас жолы арқылы Архангельск, Ұлы Үстіуг және Вологдаға шығуға болады, Кировтан 340 шақырым қашықтықта. P159 аймақтық тас жолы Кировты Нижний Новгородпен байланыстырады. Киров – Транссибір темір жолының маңызды теміржол торабы. Қала арқылы Нижний Новгородқа, Мәскеуге, Вологдаға, Котласқа, Санкт-Петербургке, Пермге қарайтын темір жол желілері өтеді.
Kirov is a major transport hub. Near the city there is the federal highway "Vyatka", connected to the Kirov entrance, as well as the federal highway P243 Kostroma — Sharya — Kirov — Perm. There is an exit to Arkhangelsk, Veliky Ustyug and Vologda along the A123 federal highway, adjacent to Vyatka, 340 kilometers from Kirov. The regional highway P159 connects Kirov with Nizhny Novgorod. Kirov is a major railway junction of the Trans Siberian Railway. Through the city there are railway tracks going to Nizhny Novgorod, Moscow, Vologda, Kotlas, St. Petersburg, Perm.
Темір жол
Киров – ірі теміржол түйіні. Қалада 8 теміржол станциясы бар. Үш станса бар, олардың ең ірісі – 1902 жылы салынған Киров теміржол станциясы. Ол Транссибір теміржолымен жүретін жолаушылар пойыздарына, сондай-ақ қала маңындағы пойыздарға қызмет көрсетеді.
Kirov is a major railway junction. There are 8 railway stations in the city. There are three stations with stations, the largest of which is the Kirov Railway Station, built in 1902. It serves passenger trains running on the Trans Siberian Railway, as well as suburban trains.
Ауа
Кировта Победилово әуежайы бар, ол қала аумағынан 22 км қашықтықта орналасқан. Әуежайда 600, 685 және 2700 метр ұзындығындағы үш ұшу-қону жолағы бар, ол Tu-154, сондай-ақ Boeing 737 және Airbus A310, Il-76 және одан жеңіл ұшақтарды қабылдауға қабілетті. Мәскеу, Санкт-Петербург, Қазан, Анапа, Сочи және Нарян-Мар қалаларынан тұрақты көлік қатынасы жүзеге асырылады.
There is an Pobedilovo airport in Kirov, 22 km from the city territory. The airport has three runways with a length of 600, 685 and 2700 meters and is capable of receiving aircraft of classes Tu 154, equated to them Boeing 737 and Airbus A310, Il 76 and lighter. Regular transport links are carried out from Moscow, Saint Petersburg, Kazan, Anapa, Sochi and Naryan Mar.
Климат
Кировтың ылғалды континенттік климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі Dfb). Жазда ыстық әрі жаңбырлы, ал түндері салқын болады. Қыста суық және қатты қар жауады, қыс айларының көп күнінде қар болады.
Kirov has a humid continental climate (Köppen climate classification Dfb). Summers are warm and rainy, coupled with cool nights, while winters are cold and extremely snowy, with snow falling on most days during winter.